abdulla avloniynin pedagogik qarashlari

PPTX 15 pages 1.4 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

ta’lim qonuniyatlari mavzu:abdulla avloniyning pedagogik qarashlari ma’rifatparvar adib abdulla avloniy pedagogika fani taraqqiyotiga sezilarli hissa qo’shgan, o'zining asarlarida o'zbek xalqining eng go`zal an’analarini, ta’lim-tarbiyaga oid muhim hayotiy masalalarini aks ettirgan pedagog, olim hisoblanadi. abdulla avloniy 1878-yil 12 iyulda toshkent shahrining mergancha mahallasida, oddiy hunarmand-to'quvchi oilasida dunyoga keldi. ota-onasi ziyoli kishilardan edilar. abdulla eski usul maktabini tamomlagach, 12 yoshida madrasaga o'qishga kiradi. u yozda ishlab, ota-onasiga yordam berar, boshqa vaqtlarda esa ilm olish bilan band bo`lar edi. o'ta iqtidorli bo'lgan adib 15 yoshida she’rlar yoza boshlagan. abdulla avloniy 1907-yili «shuhrat», «osiyo» nomli yangi gazetalar chiqara boshlagan, lekin chor hukumati amaldorlari tezlik bilan gazetalarni yoptirib tashlaydi. abdulla avloniy keyinchalik «sadoyi turkiston»(1914-1915), «turon»(1917), «ishtirokiyun» gazetalarida, «kasabachilik harakati» (1921) jurnalida ishlaydi. shundan keyin, u o'zbek matbuotining asoschilaridan biri hamda zabardast vakili sifatida shuhrat qozongan. xx asr boshlariga kelib, o'zbekistonning ijtimoiy-siyosiy hayotida, pedagogik fikr taraqqiyotida abdulla avloniy alohida o'rin egallaydi. abdulla avloniy o'zbek xalqining san’ati …

2 / 15

sahnalashtirishi uning xalq ma’rifati yo`lidagi zo'r jasorati edi. 1916-yili ozarbayjonlik mashhur aktyor sidqiy ruhillo toshkentga kelib, «turon» truppasi bilan birgalikda «layli va majnun» spektaklini ommaga namoyish qiladi. avloniy bu spektaklda qaysning otasi rolini ijro etadi. truppa a’zolari bilan avloniy 1914-1916-yillari farg'ona vodiysida gastrol safarlarida bo'ladi. abdulla avloniy 1917-yil to'ntarishiga qadar turkistonda juda katta ijtimoiy-ma’rifiy ishlarni amalga oshirgan jadidlar harakatining ko'zga ko'ringan namoyondalaridan bo`lgan. u ilg'or ziyoli kishilar bilan hamkorlikda teatr tomoshalari va matbuotdan tushgan mablag`larga dunyoviy ilmlarni o'qitadigan «usuli jadid», ya’ni yangicha usuldagi maktablar ochgan va bu maktablarda oddiy xalq bolalarini o'qitgan. ma`rifatparvarlar o'z millatlaridan yetuk olimlar, bilimdon mutaxassislar va madaniyat arboblari yetishib chiqib, millatni obod, vatanni ozod va farovon etishlarini orzu qilganlar va bu yo'lda fidoyilik ko'rsatdilar. abdulla avloniy 1907-yili toshkentning mirobod mahallasida, keyinchalik degrez mahallasida yangi usuldagi maktablar ochgan. maktablardagi o'quv jihozlarini o'zgartirgan, o'z qo'li bilan parta va doskalar yasagan. maktabga qabul qilingan bolalarning asosiy qismi oddiy kambag'al …

3 / 15

pedagogiya», ya’ni “bola tarbiyasining fanidir”, deb ta’rif berdi. tabiiyki, bunday ta’rif avloniyning pedagogika fanini yaxshi bilishidan dalolat beradi. abdulla avloniy bola tarbiyasini nisbiy ravishda quyidagi to'rt bo'limga ajratadi: 1. «tarbiyaning zamoni». 2. «badan tarbiyasi». 3. «fikr tarbiyasi». 4. «axloq tarbiyasi». «tarbiyaning zamoni» bo'limida tarbiyani yoshlikdan berish zarurligini, bu ishga hammani: «alhosil, tarbiya bizlar uchun yo hayot - yo mamot, yo najot - yo halokat, yo saodat - yo falokat masalasidur>>, deb uqtiradi avloniy. ota-ona, muallim, hukumat va boshqalarning kirishishi kerakligini ta’kidlaydi. tarbiya xususiy ish emas, milliy, ijtimoiy ishdir. har bir xalqning taraqqiy etishi, davlatlarning qudratli bo'lishi avlodlar tarbiyasiga ko'p jihatdan bog'liq, deb hisoblaydi adib. tarbiya zurriyot dunyoga kelgandan boshlanib, uning oxiriga qadar davom etadi. u bir qancha bosqichdan - uy, bog'cha, maktab va jamoatchilik tarbiyasidan tashkil topgan. avloniy tarbiyaning doirasini keng ma’noda tushunadi. uni birgina axloq bilan chegaralab qo'ymaydi. u, birinchi navbatda, bolaning sog'ligi haqida g'amxo'rlik qilish lozimligini uqtiradi. avloniyning …

4 / 15

a qudratlari mol va boyliklari ila o'lchanadur. mol topmoqning eng barakatli yo'llari: hunarmandchilik, ekinchilik, chorvachilik, savdogarlikdur. bularning har biriga ham bu zamonamizda bilim lozimdur... ameriqoliklar bir dona bug'doy ekib, yigirma qadoq olurlar. yevropaliklar o'zimizdan olgan besh tiyinlik paxtamizni ketirib, o'zimizga yigirma besh tiyinga soturlar. ammo biz osiyoliklar, xususan, turkistonliklar, dumba sotub, chandir chaynaymiz, qaymoq berib, sut oshiymiz, non o'rniga kesak tishlaymiz», deb avloniy hozirgi zamonga muvofiq kishi bo'lmoq uchun ilm va ma’rifatni egallashimiz kerak degan shiorni o'rtaga tashlaydi. abdulla avloniy 1917-yil to'ntarishidan keyin, 1918-yildan boshlab respublikamizda o'qituvchilar uyushmasi, tunukachilar, ko'nchilar, hunarmandlar va bosmaxona xodimlarining kasaba uyushmalarini tashkil qilib, ularga rahbarlik qiladi. sobiq eski shahar ishchi dehqon sovet ijroiya komitetiga rais qilib saylanadi. avloniy turkiston respublikasi milliy komissariyatining mas’ul xodimi sifatida milliy urf-odatlar va yangicha madaniy normalar hamda qonunlarga doir masalalar bilan shug'ullanadi. 1919-1920-yillari avloniy afg'onistonning hirot shahrida sovet elchixonasida bosh konsul bo‘lib ishladi. xalqimiz o'rtasida birodarlikni mustahkamlash sohasidagi olib borgan …

5 / 15

vloniy yangi adabiyot dasturi asosida 1933-yili o'zbek maktablarining vii sinflari uchun «adabiyot xrestomatiyasi» tuzdi. . bundan tashqari “maktab gulistoni”, “birinchi muallim” – 1909-yilda nashr qilingan. bu – o‘quvchilar uchun yozilgan ilk darsliklaridan biri. “ikkinchi muallim” – 1912-yilda nashr etilgan. bu kitobda ham axloqiy, ma’naviy tarbiya masalalari yoritilgan. “turkiy guliston yoxud axloq” – 1913-yilda toshkentda chop etilgan. bu eng mashhur asari bo‘lib, maktab va madrasalarda darslik sifatida ishlatilgan. “adabiyot yoxud milliy she’rlar” – 1915-yilda nashr qilingan. bu asar o‘quvchilarni milliy adabiyot bilan tanishtirishga xizmat qilgan. va yana quyidagi she’rlari ham katta tarbiyaviy ahamiyatga ega bo’lib, o’quvchilarga o’rgatilgan. “bahor keldi”, “bulbul”, “yolg’onchi cho’pon”, “tulki ila qarg’a” . abdulla avloniyning mehnati taqdirlanib, unga o'zbek madaniyati va adabiyotini yuksaltirishda, xodimlar tayyorlashda, uzoq yillik halol mehnati uchun 1925-yili «mehnat qahramoni» unvoni, 1930-yili ilmiy ishlari va asarlari uchun «o'zbekiston maorifi zarbdori» unvoni berildi. abdulla avloniy 1934-yilning 25-avgustida toshkentda vafot etgan. e’tiboringiz uchun rahmat image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abdulla avloniynin pedagogik qarashlari"

ta’lim qonuniyatlari mavzu:abdulla avloniyning pedagogik qarashlari ma’rifatparvar adib abdulla avloniy pedagogika fani taraqqiyotiga sezilarli hissa qo’shgan, o'zining asarlarida o'zbek xalqining eng go`zal an’analarini, ta’lim-tarbiyaga oid muhim hayotiy masalalarini aks ettirgan pedagog, olim hisoblanadi. abdulla avloniy 1878-yil 12 iyulda toshkent shahrining mergancha mahallasida, oddiy hunarmand-to'quvchi oilasida dunyoga keldi. ota-onasi ziyoli kishilardan edilar. abdulla eski usul maktabini tamomlagach, 12 yoshida madrasaga o'qishga kiradi. u yozda ishlab, ota-onasiga yordam berar, boshqa vaqtlarda esa ilm olish bilan band bo`lar edi. o'ta iqtidorli bo'lgan adib 15 yoshida she’rlar yoza boshlagan. abdulla avloniy 1907-yili «shuhrat», «osiyo» nomli yangi gazetalar chiqara boshlagan, ...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "abdulla avloniynin pedagogik qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: abdulla avloniynin pedagogik qa… PPTX 15 pages Free download Telegram