halqali chuvalchanglar xilma-xilligi va ularning amaliy ahamiyati

DOC 28 pages 255.0 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 255.0 KB

File type DOC

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: o‘zbekistonda tarqalgan halqali chuvalchanglar xilma-xilligi, ularning tuzilishi, tarqalishi, biologik xususiyatlari va amaliy ahamiyati. mundarija: kirish………………………………………………………………………..2 i.bob.halqali chuvalchanglar( annelida) tipi sistematikasi……………4 1.1 kam tukli halqali chuvalchanglar. (oligachaeta) sinfi………………….4 1.2 kam tukli halqali chuvalchanglar(oligachaeta sinfining) vakillari va tarqalishi………………………………………………………………….......7 1.3.ko‘p tukli halqali chuvalchanglar (polychaeta) sinfi…………………..10 ii.bob. halqali chuvalchanglar tipi tuzilishi,xilma-xilligi, tabiat va inson hayotidagi ahamiyati………………………………………………………14 2.1 . ko‘p qillilarning tuzilishi va hayotidagi ba’zi xususiyatlar………...…14 2.2 sodda halqali chuvalchanglar………………….……………………….17 2.3 zuluklar (hirudinea) sinfi vakillari va tarqalishi…………….…….……18 xulosa………………………………………………………………………24 foydalanilgan adabiyotlar ……………………………………………….27 kirish mavzuning dolzarbligi:halqali chuvalchanglar tipi to’g’risida dala amaliyoti vaqtida ularning o’zbekistonda tarqalgan turlari haqida ko’plab ma’lumotlarga ega bo’ldik. xususan kam tukli halqali chuvalchanglar sinfiga mansub yomg’ir chuvalchangi haqida ma’lumot yig’dik. yomg’ir chuvalchanglari yerning meliorativ holatini ,hosildorligini oshirishga ijobiy …

2 / 28

i olib borilmoqda.ma’lum qilinishicha,o’zbekistonda kaliforniya chuvalchanglarini boqish,bu orqali yer uchun foydali tabiiy o’g’it-gumus ishlab chiqarish o’tgan asrning 80-yillarida andijon viloyatining xonobod shahrida amalga oshirilgan va hozirgacha ularni boqish, ko’paytirish ishlari olib borilmoqda.maqsad yer unumdorligini oshirish,tabiiy o’g’itlar olish . bugungi kunda o’zbekistonda boqib ko’paytirilayotgan kaliforniya chuvalchangi haqida ham bir qancha ma’lumotga ega bo’ldik.hozirda bu tur surxondaryo viloyati termiz shahar va denov tumanida ham boqib ko’paytirilmoqda .ularning umumiy tuzilishiga ,yashash tarziga keladigan bo’lsak. halqali chuvalchanglar tanasi ko‘p sonli bo‘g‘imlar, ya’ni halqalardan tashkil topgan hayvonlardir. suvda erkin harakat qilib hayot kechiradigan halqalilarning har bir tana bo‘g‘imida bir juftdan parapodiylari rivojlangan. tuproqda yashaydigan turlarida esa parapodiylar yo‘qolib ketgan, ularning o‘rnida qilchalar saqlanib qolgan. ayirish sistemasi har bir bo‘g‘imda bir juftdan joylashgan naychalardan iborat. bunday ayirish sistemasi metanefridiy (meta bo‘g‘im, nefridiy buyrak) deb ataladi. halqali chuvalchanglarning hazm qilish, nerv sistemalari yassi va to‘garak chuvalchanglarnikiga nisbatan ancha murakkab tuzilgan. qon aylanish sistemasi bitta tutash doiradan iborat. …

3 / 28

lqum muskullari yordamida chuvalchang chirindili tuproqni yutadi. qizilo‘ngachning keyingi qismi kengayib, jig‘ildonga aylanadi. jig‘ildondagi bezlarning suyuqligi chirindi oziq tarkibidagi gumus kislotani neytrallaydi. jig‘ildondan keyin oshqozon joylashgan. oshqozon devoridagi muskullar yordamida oziq eziladi. oziq ichakda hazm shirasi ta’sirida hazm bo‘ladi. ichakning devori orqa tomondan ichak bo‘shlig‘iga chuqur botib kirib, tiflozolni hosil qiladi. tiflozol ichakning ichki hazm qilish yuzasini kengaytiradi. ichakda hazm bo‘lgan oziq qonga so‘riladi. oziqning hazm bo‘lmagan qismi tuproq bilan birga orqa chiqaruv teshigidan chiqarib yuboriladi. kurs ishining maqsadi: o’zbekiston hududida uchrovchi halqali chuvalchanglar tipining biologik xilma-xilligini, ekologik, geografik, taksonomik va zoogeografik aspektlarini o’rganish, shu jumladan ko’p uchrovchi turlarning o’zgaruvchanligini tahlil qilish. kurs ishining vazifalari: -o’rganilgan hududlardagi halqali chuvalchanglar tipining taksonomik hilma-xilligini o’rganish -tadqiqot olib borilgan hududlar malakofaunasining zoogeografik strukturasini o’rganish i.bob.halqali chuvalchanglar( annelida) tipi sistematikasi 1.1 kam tukli halqali chuvalchanglar. (oligachaeta) sinfi halqali chuvalangchanglar tipiga 8000 ming tur kirib dengizlarda, chuchuk suvlarda va tuproqda yashaydi. ular tanasi birin – …

4 / 28

joylarni, ko‘pincha ariqlarning atrofi yoki nam ko‘p bo‘lgan tuproq ostini kovlab hayot kechiradi. gavdasi 10-30 sm uzunlikda bo‘lib, qizg‘ich shilimshiqli (buni shilimshiqli) teridagi maxsus ho‘jayralar ajratib chiqaradi. yomg‘ir chuvalchangini bahor va yoz oylarida ko‘plab uchratish mumkin. yomg‘irdan so‘ng yer yuziga chiqqani uchun shu nom berilgan. yomg‘ir chuvalchangini yelka (orqa) tomoni qoramtir, qorin tomoni esa oqishroq, bosh va dum tomonlari bir oz ingichkalashgan bo‘ladi. bosh tomoni yo‘g‘onlashgan kamar segmentlari bor. bu kamar ko‘payish vaqtida rol o‘ynaydi. gavdasi (100-120 ta) segmentga bo‘lingan. gavdasining birinchi segmentida og‘iz teshigi, oxirgi segmentida esa chiqaruv teshigi joylashgan. har qaysi bo‘g‘imda sakkiztadan tuklar mavjud. yomg‘ir chuvalchangining gavdasi bir-biriga zich yondashgan bir qavat ho‘jayralar bilan qoplangan. chuvalchang terisining ustki qismi, kutikula bilan qoplanib, uning ostidagi bir qavatli epiteliyaga halqali muskullar, ularga esa juda yaxshi rivojlangan cho‘ziq muskullar rivojlangan. kutikulada bir ho‘jayrali shilimshiq bezlar juda ko‘p bo‘ladi. kutikula yomg‘ir chuvalchangini ichki organlarini tashqi muhitdan saqlasa, shilimshiq modda terini qurishdan …

5 / 28

ylab cho‘ziladi. shunday tomir chuvalchang tanasi qorin tomonida ovqat hazm qilish sistemasining ostida ham bor. bu qorin qon tomirlaridir. bu tomirlardan qizil rangli suyuqlik –qon oqadi. yelka qon tomiridan qorin qon tomiriga ichakni o‘rab turadigan halqasimon qon tomirlar o‘tgan. halqasimon qon tomirlarining yo‘g‘onroq va yirikroqlari qizilo‘ngach atrofida bo‘lib, ular “yurak” deb ataladi va urib turish xususiyatga ega. nafas olish sistemasi – maxsus nafas olish sistemasi yo‘q teri orqali nafas oladi. shilimshiqli teri tuproq ostida harakatlanish va kislorodni o‘zlashtirishga yordam beradi. ayirish organlari – har bir segmentda bir juftdan ochilgan kiprikli voronkasimon nefridiyalardan iborat bo‘lib, ularning juda uzun buklangan naychalari dissepiment pardalarga yopishib joylashgan. naychaning uchi esa pastdagi segment orqali tashqariga ochilgan. nerv sistemasi – bosh segmentida halqumning ustida joylashgan bir juft halqum usti nerv tuguni (“bosh miya”) va o‘zaro bir-biri bilan tutashgan nerv tugunidan va shu tugunlardan ketadigan nervlardan iborat. qorin tomonida gavdaning har qaysi bo‘g‘imida bir juftdan nerv tuguni …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "halqali chuvalchanglar xilma-xilligi va ularning amaliy ahamiyati"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: o‘zbekistonda tarqalgan halqali chuvalchanglar xilma-xilligi, ularning tuzilishi, tarqalishi, biologik xususiyatlari va amaliy ahamiyati. mundarija: kirish………………………………………………………………………..2 i.bob.halqali chuvalchanglar( annelida) tipi sistematikasi……………4 1.1 kam tukli halqali chuvalchanglar. (oligachaeta) sinfi………………….4 1.2 kam tukli halqali chuvalchanglar(oligachaeta sinfining...

This file contains 28 pages in DOC format (255.0 KB). To download "halqali chuvalchanglar xilma-xilligi va ularning amaliy ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: halqali chuvalchanglar xilma-xi… DOC 28 pages Free download Telegram