urbanizatsiya

PPTX 452.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1752928807.pptx /docprops/thumbnail.jpeg urbanizatsiya mavzu: urbanizatsiya reja 1. urbanizatsiya jarayonining global va regional jihatlari 2.o‘zbekistonda o‘sish va urbanizatsiya 3. aholining takror hosil qilinishi va uning turlari 2 tayanch iboralar: urbanizatsiya, ijtimoiy, iqtisodiy, geosiyosiy, global, shahar aholisi, qishloq aholisi, shakllanayotgan urbanizatsiya, rivojlangan urbanizatsiya, yetuk urbanizatsiya, suburbanizatsiya, konsepsiya, aholini takror hosil qilish, aholini kengaytirilgan takror hosil qilish, depopulyatsiya, demografik inqiroz, yashovchanlik koeffitsiyenti, tabiiy o‘sish, aholi migratsiyasi,migratsiyaning demografik nazariyasi, migratsiyaning funksiyalari. urbanizatsiya jarayonining global va regional jihatlari bugungi keng miqyosli ijtimoiy-iqtisodiy va geosiyosiy o‘zgarishlar davrida shaharlarning o‘sishi va taraqqiy etishi tezlashib, benihoya murakkab, serqirrali urbanizatsiya jarayonining jamiyat hayotidagi o‘rni va ahamiyati kundan-kunga oshib, kengayib borishini ta’minlamoqda. shuning uchun ham ushbu jarayonni har tomonlama o‘rganish nafaqat nazariy nuqtai nazardan, balki ayrim regional va global miqyosdagi amaliy masalalar, jumladan aholi va u tarqalgan, joylashgan manzilgohlarning hududiy tarkibini hamda undan ham muhim va miqyosli vazifa-jamiyatni hududiy tashkil etilganligini takomillashtirish bilan aloqador muammolarni hal qilishda zarurdir. urbanizatsiya global …

keng tarqalish jarayonidir. shaharlar eng qadimgi davrlarda vujudga kelib, qishloqlar bilan birgalikda aholi manzilgohlarining ikkita asosiy turidan birini tashkil qiladi. shaharlar tarixan ijtimoiy mehnat taqsimoti natijasida paydo bo`lgan va rivojlangan. qadimgi davrlarda shaharlar hunarmandchilik, savdo-sotiq, ma’muriy boshqaruv, mudofaa ishlari, diniy ibodatxona va ziyoratgohlar negizida vujudga kelgan. tarixdan ma’lumki, bir necha ming yillar avval yer yuzida fiva, bobil (vavilon), ur, afina, rim, iskandariya, karfagen, moxenjo- daro, samarqand (marokand) kabi yirik shaharlar mavjud bo‘lgan. ammo haqiqiy shaharlashuv jarayoni qizg‘in sur’atlar bilan faqat xviii asrda, dastlab yevropada, keyinchalik esa shimoliy amerikada boshlandi. bu hodisa g‘arb davlatlarida o‘sha paytda ro‘y bergan sanoat inqilobining natijasi bo‘ldi. dunyoning rivojlanayotgan mamlakatlarida esa urbanizatsiya jarayonlari xx asrning o‘rtalarida ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy sohalardagi ijobiy o‘zgarishlar tufayli boshlandi va hozirgi kungacha yuqori sur’atlar bilan davom etmoqda. so‘nggi 200 yil davomida dunyo aholisida shahar aholisining ulushi muntazam ravishda o‘sib borgan. 1800-yilda insoniyatning taxminan 3 % i shahar joylarida istiqomat qilgan edi. …

ida, ya’ni shahar chekkalarida qishloqdan ко‘chib kelgan past daromadli aholi uy- joylarining zichlashib borishi ko‘rinishida kechadi. hozirda osiyo va afrikadagi qator rivojlanayotgan mamlakatlar urbanizatsiyaning ana shu bosqichini kechirmoqdalar. 2. rivojlangan urbanizatsiya bosqichi “millioner” shaharlarning yuqori sur’atlar bilan o‘sishi hamda yirik shaharlar atrofida aglome- ratsiyalarning vujudga kelishi bilan tavsiflanadi. shaharliklarning jami aholidagi ulushi 50 % dan ortib ketadi, yangi shaharlar deyarli vujudga kelmaydi, mavjud shaharlar esa, ayniqsa, yiriklari tez rivojlanadi, shahar manzilgohlarining tizimlari shakllanib boradi. urbanizatsiyaning bu bosqichi sharqiy yevropa, mdh davlatlari, lotin amerikasi, shimoliy afrika, janubi-g‘arbiy osiyo, okeaniyadagi ko‘p mamlakatlarga xos. 3. yetuk urbanizatsiya bosqichi yevropaning eng rivojlangan davlatlari, aqsh, kanada, avstraliya, yaponiya, isroilda kuzatilmoqda. bunda aholi yirik shaharlarning markazlaridan asta- sekin shahar atrofiga ko‘chib boradi, lekin shaharda ishlash, o‘qish, turli faoliyat yuritishni davom ettiradi. natijada shaharlar markazlari, asosan, tadbirkorlik, bank-moliya sektori, boshqaruv sohalarining rivojlanish maskanlariga aylanib, aholi yashash massivlari esa tobora markazdan uzoqlab o‘tib boraveradi. bunday ijtimoiy-geografik jarayon suburbanizatsiya …

navbatda, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish darajasi bilan belgilanadi. yevropa, shimoliy amerika, lotin amerikasi, avstraliya va okeaniya kabi yirik mintaqalardagi davlatlarda urbanizatsiya ko‘rsatkichi o‘rtacha hisobda 70 foizdan oshgan. bu borada, ayniqsa, islandiya, buyuk britaniya, belgiya, daniya, niderlandiya, avstraliya, yangi zelandiya, argentina, venesuyela kabi shaharlar darajasi 90 foizdan yuqori bo‘lgan davlatlar ko‘zga tashlanadi. jahon aholisining 60 foizi va dunyodagi shaharliklarning yarmi yashaydigan osiyo qit’asida urbanizatsiyaning umumiy darajasi bir muncha pastroq, 50 foiz atrofida bo‘lib, o‘sishi davom etmoqda. afrikada esa urbanizatsiya ko‘rsatkichi 40 foizdan sal ko‘proq. lekin har ikkala qit’ada ham yuqori urbanizatsiyalashgan mamlakatlar bor. jumladan, osiyoda bu borada yaponiya, janubiy koreya, isroil, fors qo‘ltig‘i arab mamlakatlari, tailand, afrikada esa liviya, jazoir, misr, marokash, jar kabi davlatlar ajralib turibdi. shu bilan birga, butan, burundi, malavi, uganda, chad, afg‘oniston va boshqa mamlakatlarda urbanizatsiya darajasi 25 foizga ham yetmaydi. ammo oxirgi yillarda shahar aholisining umumiy soni va jahon aholisidagi ulushi aynan osiyo va afrika davlatlarida kechayotgan urbanizatsiya …

, moliyaviy jamg‘arma va birjalar joylashganligi bilan boshqa shaharlardan ajralib turadilar. shu toifadagi shaharlarga nisbatan global (yoki jahon) shaharlari atamasi qo`llaniladi. global shaharlar qatoriga, eng avvalo, nyu-york, london, tokio, shanxay, gonkong, parij, dubay, singapur kabi savdo-moliyaviy va transport salohiyati o‘ta katta shaharlar kiritiladi. global shaharlar safi borgan sari kengaymoqda, ularning ta’sir doirasi esa barcha qit’a va ularning yirik qismlarini qamrab olishga intilmoqda. urbanizatsiya jarayonlari ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning ajralmas qismi va ularning bevosita hosilasi bo‘lib, qator muammolarni ham keltirib chiqarmoqda. bu muammolarning qamrovi keng bo‘lib, ekologik, iqtisodiy, ijtimoiy, tibbiy, madaniy, ma’naviy-axloqiy jihatlar bilan tavsiflanadi. bunda ishlab chiqarish atrof-muhitga o‘tkazadigan bosimining kuchayishi, suv ta’minotidagi kamchiliklar, transport tarmoqlariga me’yoridan ortiq yuk tushayotgani, shahar turmush tarzi bilan bog‘liq kasalliklarning tarqalishi, jinoyatchilikning ortishi va boshqa muammolar eng dolzarb hisoblanadi. demak, jahon urbanizatsiyasining zamonaviy bosqichi miqdor va sifat xususiyatlari, shuningdek, turli ko‘rinishdagi muammoli jihatlari bilan tavsiflanadi. o‘zbekistonda o‘sish va urbanizatsiya urbanizatsiya jarayonining o‘zbekistondagi holati xx asrning ikkinchi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "urbanizatsiya"

1752928807.pptx /docprops/thumbnail.jpeg urbanizatsiya mavzu: urbanizatsiya reja 1. urbanizatsiya jarayonining global va regional jihatlari 2.o‘zbekistonda o‘sish va urbanizatsiya 3. aholining takror hosil qilinishi va uning turlari 2 tayanch iboralar: urbanizatsiya, ijtimoiy, iqtisodiy, geosiyosiy, global, shahar aholisi, qishloq aholisi, shakllanayotgan urbanizatsiya, rivojlangan urbanizatsiya, yetuk urbanizatsiya, suburbanizatsiya, konsepsiya, aholini takror hosil qilish, aholini kengaytirilgan takror hosil qilish, depopulyatsiya, demografik inqiroz, yashovchanlik koeffitsiyenti, tabiiy o‘sish, aholi migratsiyasi,migratsiyaning demografik nazariyasi, migratsiyaning funksiyalari. urbanizatsiya jarayonining global va regional jihatlari bugungi keng miqyosli ijtimoiy-iqtisodiy va geosiyosi...

PPTX format, 452.1 KB. To download "urbanizatsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: urbanizatsiya PPTX Free download Telegram