mo’g’ullar davlati 1206-1370

PDF 29 sahifa 645,4 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 29
мўғиллар истилоси ва зулмига қарши кураш. жалолиддин мангуберди.  маъруза режа:  xiii аср бошларида ўрта осиѐда ижтимоий- сиѐсий вазият.  ўрта осиѐнинг мўғиллар томонидан босиб олиниши.  муғиллар зулмига қарши халқ озодлик курашлари. мўғиллар истилоси ва зулмига қарши кураш. жалолиддин мангуберди.  каримов и. а. тарихий хотирасиз келажак йўқ т.: «ўзбекистон», 1998 й.  каримов и.а. биздан озод ва обод ватан қолсин. т.2. т.: «ўзбекистон», 1996 й.  каримов и.а. ватан саждагоҳ каби муқаддасдир. т.3. т.: «ўзбекистон», 1996 й.  азамат зиѐ. ўзбек давлатчилиги тарихи. т.: «шарқ», 2000 й.  мустақиллик изоҳли илмий-оммабоп луғат. т.: «шарқ», 1998й.  р.муртазаева ва бошқалар. ўзбекистон тарихи «дарслик»2003 й.  муртазаева р.х., дорошенко т.и и др. история узбекистана. электронный учебник для вузов. – ташкент. 2010.  муртазаева р.х. ва бошқалар. ўзбекистон тарихи. ўқув қўлланма. –т.: академия, 2010.  усмонов қ, содиқов м, обломуродов н. ўзбекистон тарихи. i қисм. ўқув қўлланма. т.: «мерос», 2002 …
2 / 29
бўйларида яшаган 16 та уруғ-аймоқларга бўлинган татан (татар)ларнинг таркибий қисми сифатида уларнинг бир уруғидан алоҳида, мохе (мўғул) қабиласи вужудга келган дейилади  темучин (1155-1227) (мўғулча, темир устаси)-кучли ва тадбиркор, айѐр саркарда бўлиб, пароканда қабилаларни турли йўллар билан ўз қўли остида мустаҳкам бирлаштирган шахс эди мўғуллар ҳақида жуда кўплаб маълумотлар мавжуд бўлиб, улар мену (менва) номи остида хитойнинг тан сулоласи (618- 908) солномасида илк бора тилга олинади  темучин 1206 йили мўғулларнинг умум қурултойи (қурултой ҳалқ хоҳиши деган маънони англатган) ни чақиради. қурултойда у олий мўғул ҳукмдори-хон деб тантанали эълон қилиниб, унга бош шаман теб- тангрий "чингизхон" деган фахрий ном беради. чингиз сўзи тарихчи рашидиддиннинг ѐзишича, кучли, буюк деган маънони англатади темучин 1203 йили керайитларнинг хони ўнгхонни мағлуб этиб, қўнғирот ва найманлар устидан ўз ҳукмронлигини ўрнатди  ҳукмдор (хон) "ясоқ"қа қатъий риоя этиши хусусида қасамѐд қилиши ва унга амал қилиш, амал қилмагудек бўлса, хонни умрбод қамаш мумкин бўлади;  чингизхон мўғуллар …
3 / 29
ататун эса мўғулларни саводга ўргатар эди. мусулмон савдогарларини зеҳни, тадбиркорлигига чингизхон доимо юқори баҳо берган эди. шу билан бирга улардан кўпинча айғоқчилар сифатида ҳам фойдаланар эди маданий жиҳатдан анча қолоқ мўғуллар кўп жиҳатдан уйғур ва мусулмон аҳли тажрибасидан кенг фойдаланишди. чингизхон давлати ғарбда қипчоқ чўллари, қорахитойларнинг кўчманчи ғарбий ляо (си ляо) ва хоразмшоҳ-ануштегинийлар давлати билан чегарадош эди. шубҳасиз унинг ғарбдаги энг йирик ва кучли қўшниси ҳамда рақиби буюк хоразмшоҳ-ануштегинийлар давлати (1097-1231) эди  у 1203-йили ғур давлатини, 1204-йили ҳиротни, 1207-йили бухорони қўлга киритади.  муҳаммад хоразмшоҳнинг қорахитойлар билан биринчи жангги 1207 йили муваффақиятсиз якун топган эди  1210 йили сентабр ойида сирдарѐ бўйидаги иламиш даштида қорахитойлар билан бўлган ҳал қилувчи жангда эса қорахитойлар тўлиқ мағлубиятга учраб, уларнинг лашкарбошчиси таянгу ўлдирилади. моварауннаҳр буткул хоразмшоҳ қўлига ўтиб, ҳамма жойларда садоқатли кишилар ҳоким этиб тайинландилар султон қутбиддин муҳаммад оловиддин хоразмшоҳ (муҳаммад хоразмшоҳ) (1200-1220) даврига келиб мамлакатнинг ҳудудлари беҳад кенгая бошлади.  мовароуннаҳр, хуросон, …
4 / 29
чингизхон танғут ва бошқа давлатлардан ўлжа олинган, жанубий сибир ва хитойдан талаб келтирилган ажойиб, сара моллар билан хуржунларни тўлдирган эди  араб тарихчиси ибн ал-асир, ан-насавийларнинг ѐзишича, хоразмшоҳ ижозати билан бу карвонларни талашга буйруқ бериб, карвон аъзоларини жосусликда айблайди ва уларни қириб ташлайди. талаб олинган моллар самарқанд ва бухоро савдогарлари ўртасида тақсимланиб, хоразмшоҳ ушбу савдо моллари пулини ўзига олади. баъзи тарихий манбаларда эса, иналхон гарчи карвонни тўхтатиш буйруғини олган бўлса ҳам, ўз ҳолича уни қириб ташлаган деб ҳам айтилади. нима бўлганда ҳам, хоразмшоҳлар қўпол сиѐсий хатога йўл қўйиб, элчиларни қирғин-барот қилдирадилар 1218-йили, чингизхон султон муҳаммадга ўз миннатдорчилигини изҳор этиш ва ўзаро шартнома тузиш мақсадида катта савдо ва элчилар карвонини жўнатади. улкан савдо карвони 450 та мусулмон савдогари ва 500 та туяга ортилган қимматбаҳо моллардан иборат эди  мусулмонларни доимо таъқиб этиб келган кучлукка қарши бош кўтарган шарқий туркистон ислом аҳли жебени найманлар зулмидан озод этувчи «халоскор» деб қабул қилди. зеро, …
5 / 29
ар, ҳарбий саркардалар иштирок этадилар  шунинг учун султон ва унинг онаси тазйиқи билан кенгаш мудофаа усулига ўтишни маъқул деб топди  жами 450 тага яқин шаҳар (қалъа) ва вилоятлардан иборат бўлмиш давлатда қўшин катта жангга кириб ватан шарафини ҳимоя қилиш ўрнига шаҳар ва қалъаларга бўлиб ташланди  баъзи марказий шаҳарлар, жумладан бухоро ва самарқанд мудофаасини мустаҳкамлаш зарур деган фикрга келинди, холос. аммо бу мудофаа ҳам яхши ташкил этилмади лекин хоразмшоҳ ўз саркардаларига, айниқса қипчоқ ҳарбийларига ишончсизлик билан қарар, катта қўшинни бир жойга тўплашдан, қўшин йиғилганда эса ўзини тахтдан ағдариб ташлашлари мумкин эканлигидан чўчир эди.  бу кучлар ѐзни иртиш дарѐси бўйида ўтказиб, сентабр ойида чегарадан ўтади  чингизхонга уйғур эдиқути (хони) баурчак, қарлуқлар хони арслонхон ва олмалиқ ҳукмдори сиғноқтегинлар ҳам ўз қўшини билан келиб қўшилдилар чингизхон 1219-йили ўз ўғиллари бошлиқ 200 мингга яқин асосий ҳарбий кучлари билан анчадан бери пухта тайѐрланган хоразмшоҳ-ануштегинийлар давлати устига ҳарбий юришни бошлади  чиғатой …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 29 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mo’g’ullar davlati 1206-1370" haqida

мўғиллар истилоси ва зулмига қарши кураш. жалолиддин мангуберди.  маъруза режа:  xiii аср бошларида ўрта осиѐда ижтимоий- сиѐсий вазият.  ўрта осиѐнинг мўғиллар томонидан босиб олиниши.  муғиллар зулмига қарши халқ озодлик курашлари. мўғиллар истилоси ва зулмига қарши кураш. жалолиддин мангуберди.  каримов и. а. тарихий хотирасиз келажак йўқ т.: «ўзбекистон», 1998 й.  каримов и.а. биздан озод ва обод ватан қолсин. т.2. т.: «ўзбекистон», 1996 й.  каримов и.а. ватан саждагоҳ каби муқаддасдир. т.3. т.: «ўзбекистон», 1996 й.  азамат зиѐ. ўзбек давлатчилиги тарихи. т.: «шарқ», 2000 й.  мустақиллик изоҳли илмий-оммабоп луғат. т.: «шарқ», 1998й.  р.муртазаева ва бошқалар. ўзбекистон тарихи «дарслик»2003 й.  муртазаева р.х., дорошенко т.и и др. история узбекистана. электронный учебник д...

Bu fayl PDF formatida 29 sahifadan iborat (645,4 KB). "mo’g’ullar davlati 1206-1370"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mo’g’ullar davlati 1206-1370 PDF 29 sahifa Bepul yuklash Telegram