мажози мурсал ва мажози ақлий

DOC 87,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1453564783_63764.doc мажози мурсал ва мажози ақлий режа: 1. мажози мурсал ва унинг бошқа мажоз турларидан фарқлари. 2. мажози ақлий. 3. мажози мурсал билан мажози ақлий ўртасидаги ўхшашлик жиҳатлари. 9. мажози мурсал ва унинг бошқа мажоз турларидан фарқлари. маълумки, мажози муфрад икки қисм — истиора ва мажози мурсалга бўлинган эди. уларнинг фарқи алоқа эътибори билан билинган эди. истиоранинг алоқаси мушобаҳа - ўзаро ўхшашлик бўлиб, уни ўрганиб чиқдик. мажози мурсалдаги лафзнинг кўчма ва ҳақиқий маънолари ўртасидаги боғлиқлик ўхшашликдан бошқа бўлади. ﺮﯿﻏ ﺔﻗﻼﻌﻟ ﮫﻟ ﺖﻌﺿو ىﺬﻟا ﻰﻨﻌﻤﻟا ﺮﯿﻏ ﻰﻓ ﺔﻠﻤﻌﺘﺴﻤﻟا ﺔﻤﻠﻜﻟا ﻮھ ﻞﺳﺮﻤﻟا زﺎﺠﻤﻟا ﮫﻟ عﻮﺿﻮﻤﻟا ﻰﻨﻌﻤﻟا ةدارإ ﻦﻣ ﺔﻌﻧﺎﻣ ﺔﻨﯾﺮﻗ ﻊﻣ ﺔﮭﺑﺎﺸﻤﻟا мажози мурсал — лафзнинг ҳақиқий ва мажозий маънолари ўртасида алоқа мушобаҳа бўлмаган, кўчма маънода истеъмол қилинган калимадир. бунда уни ҳақиқий маъносини тушунишдан қайтарувчи қарина ҳам бирга келтирилади. мисол учун: ﺚﯿﻐﻟا ﻞﺑﻹا ﺖـﻋر ёмғир туяни ўтлатди, ўт билан тўйғазди. бу гапда ﺚﯿﻐﻟا ғайс лафзи мажози мурсалдир. чунки, ўз аслий маъноси ёмғир …

мушобаҳа - ўхшашлик мажози мурсалда йўқдир. баъзилар мажози мурсални ҳам истиора дейиш мумкин, — деганлар. чунки, унда ҳам истиора каби бир лафзни маъноси бошқа лафзга қўйиш ва янги қўйилган лафз билан кўчма маъно тушуниш билдирилган эди. мажози мурсалда ҳам худди шундай, масалан ғайс-ёмғир калимаси сув маъносига ўтказилди, кейин уни набот- ўсимлик маъносига кўчирилди. бу фикрга жавобан - буларни мана шундай икки хил номланиши истилоҳий мақсадлар учундир. чунки, бундай номланиш улардаги алоқа – кўчма ва ҳақиқий маънолар орасидаги боғлиқлик бошқа-бошқа эканини англатади. ﺔﯾرﺎﺒﺧﻷا ﻞﻤﺠﻟا ﻰﻓ ﺎﻤﻛ ﮫﺑﺎﺸﻤﻟا ﺮﯿﻏ ﮫﯿﻓ ﺔﻗﻼﻌﻟا ﺖﻧﺎﻛ ﺎﻣ ﻮھ ﺐﻛﺮﻤﻟا ﻞﺳﺮﻤﻟا زﺎﺠﻤﻟا وأ روﺮﺴﻟا وأ ﻒﻌﻀﻟا وأ ﺮﺴﺤﺘﻟا رﺎﮭﻇﺈﻛ ﺮﺒﺨﻟا ﺎﮭﻟ ﻊﺿﻮﯾ ﻢﻟ ضاﺮﻏﻷ ءﺎﺸﻧﻹا ﻰﻓ ﺔّﻠﻌﺘﺴﻤﻟا ﻚﻟذ ﻮﺤﻧ وأ ﺔﺗﺎﻤﺸﻟا ҳақиқий ва кўчма маънолар ўртасидаги алоқа мушобаҳа бўлмаган кўчма маънодаги жумла мажози мурсал мураккаб бўлади. бу иншо маъносида ишлатиладиган хабарий жумлаларда ишлатилади. ушбу иншоий жумланинг ғаразлари хабар қилиб қўйилмаган бўлиб, у ﺮﺤﺴﺘﻟا - ғам-қайғуга ташвиш, ﻒﻌﻀﻟا …

ашликдан бошқа бўлиши мумкиндир. мажози ақлийнинг қаринаси. ﮫﺘﻘﯿﻘﺣ ﻰﻠﻋ دﺎﻨﺳﻹا نﻮﻜﯾ نأ ﻦﻋ فرﺎﺼﻟا ﺮﻣﻷا ﻰھ ﻰﻠﻘﻌﻟا زﺎﺠﻤﻟا ﺔﻨﯾﺮﻗ ақлий мажознинг қаринаси гап бўлаги ўзи ҳақиқий боғланиши керак бўлган бўлакдан бошқа бўлакка боғланишни буриб юборувчи ишдир. исноди ҳақиқийдан иснодни бошқа иснодга ўгирувчи амрдир. агар қарина бўлмаса, дарҳол лафзнинг ҳақиқий маьноси тушунилади. демак, қарина лафзнинг ҳақиқий маъносини тушунишдан қайтарувчи лафз - аломат, белги бўлиб мажознинг асосий шартларидан бири ҳисобланади. қарина икки нав: лафзий ва маънавий қариналарга бўлинади. ҳар икки қарина мажоз иснодда эканига далолат қилади. лафзий қарина деб, гап ичида келтирилган лафз бўлиб, бу лафз гапни кўчма маънода эканини билдириб, гапнинг ҳақиқий маъносини тушунишдан қайтаради. هﺮﺼﻗ ﻰﻓ ﻮھ و ﮫﻤﺼﺧ ﺮﯿﻣﻷا مﺰھ амир қасрда турган ҳолда хасм (душман)ини чекинтирди. кўриниб турибдики, феъл ўзи ҳақли бўлмаган лафзга иснод қилинган. чунки, амир ҳеч бир иш қилмаган, қасрда бўлган. аммо феълни ёпиштиришга боғлиқ нарса хасмни қочишга сабаб эканидир. 3. мажози мурсал билан мажози ақлий …

ҳоллиги маълум бўлади. демак фақат шоирона гўзал нутқ учун бу гап айтилгани билинади. ﻚﯿﻠﻋ ﻰﻟ ّﻖﺣ كﺪﻠﺑ ﻰﻨﻣﺪﻗأ мени сенда бўлган ҳаққим шаҳрингга келтирди. бу гапдаги қарина - ҳақни келишини ماﺪﻗﻹا مﺎﯿﻗ ﺔﻟﺎﺤﺘﺳا ҳақиқатда мумкин эмаслигидир. одатийга мисол: ﺶﯿﺠﻟا ﺪــءﺎﻘﻟا مﺰھ қўмондон аскарларни чекинтирди, одатда шундай дейилади. аммо ёлғиз қўмондонни ўзи бу ишни амалга оширмайди. бир ўзининг қўлидан келмаслиги аниқ ва равшан. бу мисол мана шу қаринаси билан ақлий мажоз бўлди. 2) гапнинг мўъмин биллоҳ – аллоҳга ишонувчи кишидан содир бўлаётгани маънавий қарина бўлади. мўъмин: ىﺮﮭﻇ ﺖﺳّﻮﻗ ﮫﺒــءاﻮﻧ ﻰﺳأر ﺖﺑﺎﺷأو نﺎﻣﺰﻟا ثاﺪﺣأбелимни замонлар янгиланиши ёй қилди, унинг ғам андуҳлари бошимни оқартирди,- деб айтса ҳам, унинг гапи тўғри ҳисобланади. чунки иш-ҳаракатнинг эгасини мажоз қилиб кўчма маънода ифодалаяпти. аслида ҳақиқий белни букувчи ҳам, сочни оқартирувчи ҳам аллоҳни ўзидир. ҳудди мана шуни мўьмин яхши тушунади ва эътиқод қилади. зикр этилган бу икки ишда қарина маънавий экани аниқ маълум бўлди. зеро, гапнинг ўзида бирон …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мажози мурсал ва мажози ақлий"

1453564783_63764.doc мажози мурсал ва мажози ақлий режа: 1. мажози мурсал ва унинг бошқа мажоз турларидан фарқлари. 2. мажози ақлий. 3. мажози мурсал билан мажози ақлий ўртасидаги ўхшашлик жиҳатлари. 9. мажози мурсал ва унинг бошқа мажоз турларидан фарқлари. маълумки, мажози муфрад икки қисм — истиора ва мажози мурсалга бўлинган эди. уларнинг фарқи алоқа эътибори билан билинган эди. истиоранинг алоқаси мушобаҳа - ўзаро ўхшашлик бўлиб, уни ўрганиб чиқдик. мажози мурсалдаги лафзнинг кўчма ва ҳақиқий маънолари ўртасидаги боғлиқлик ўхшашликдан бошқа бўлади. ﺮﯿﻏ ﺔﻗﻼﻌﻟ ﮫﻟ ﺖﻌﺿو ىﺬﻟا ﻰﻨﻌﻤﻟا ﺮﯿﻏ ﻰﻓ ﺔﻠﻤﻌﺘﺴﻤﻟا ﺔﻤﻠﻜﻟا ﻮھ ﻞﺳﺮﻤﻟا زﺎﺠﻤﻟا ﮫﻟ عﻮﺿﻮﻤﻟا ﻰﻨﻌﻤﻟا ةدارإ ﻦﻣ ﺔﻌﻧﺎﻣ ﺔﻨﯾﺮﻗ ﻊﻣ ﺔﮭﺑﺎﺸﻤﻟا мажози мурсал — лафзнинг ҳақиқий ва мажозий маънолари ўртасида алоқа мушобаҳа бўлмаган, кўчма маънода истеъмол қилинга...

Формат DOC, 87,5 КБ. Чтобы скачать "мажози мурсал ва мажози ақлий", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мажози мурсал ва мажози ақлий DOC Бесплатная загрузка Telegram