kompyuterning programmaviy ta’minoti

DOC 8 sahifa 46,0 KB Bepul yuklash

8 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 46,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 8

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 8

kompyuterning programmaviy ta’minoti birinchi ehm lar hisoblash markazlariga hech qanday programma ta’minotisiz, faqat texnik qurilmalar ko‘rinishida keltirilardi. shuning uchun ham ehm bajarishi lozim bo‘lgan vazifalarning hammasi foydalanuvchi tomonidan tuzilgan programmada batafsil tasvirlangan bo‘lishi talab qilinardi. bu esa, foydalanuvchidan operator va programma tuzuvchi sifatida maxsus texnik bilimlarni va mashinaga bog‘liq tillarda programma tuzishni bilishni talab etardi. shuning uchun ham boshlang‘ich paytlarda ehm dan ko‘proq matematik-progammistlargina unumli foydalana olishardi. ma’lum vaqtdan keyin, ehm ni boshqarish bo‘yicha maxsus texnik ishlarni, maxsus programmalar yozish orqali, kompyuterning o‘ziga yuklash maqsadga muvofiqligi anglab yetildi. bu sermashaqqat texnik vazifalarni mashinaga yuklash va programma tuzishni osonlashtirish maqsadida «operatsion sistemalar» va «yuqori bosqich algoritmik tillari» ni yaratish zaruriyati yuzaga keldi. algoritmik tillarning paydo bo‘lishi programmani mashina tiliga tarjima qiladigan translator va interpretatorlarning yaratilishini taqozo etdi. o‘z navbatida programmalar yozish ham ikki yo‘nalish bo‘yicha rivojlana boshladi. konkret ilmiy-texnikaviy amaliy masalalarni sonli yechishga mo‘ljallangan programmalar tuzish-tadbiqiy programmalash deb nomlandi. programma yozishni …

2 / 8

arning resurs va imkoniyatlaridan unumli foydalanishni, shu bilan birgalikda foydanuvchi, programma ta’minoti va ehm o‘rtasida o‘zaro qulay muloqotni ta’minlash uchun xizmat qiladi. yuqoridagi fikrlarga tayangan holda operatsion sistemalarning asosiy vazifasi uch turdagi qulay muloqotlarni - interfeyslarni yaratishdan iborat deb qarash mumkin: -foydalanuvchi bilan kompyuterning programma va apparat vositalari orasidagi interfeys (foydalanuvchi uchun interfeys); -kompyuterning apparat va programma ta’minoti orasidagi interfeys; -programma ta’minotining turli ko‘rinishlari orasidagi interfeys. kompyuter elektr tarmog‘iga ulanganda, operatsion sistema (os) tezkor xotiraga yuklanadi va ehm qurilmalarining ishga yaroqliligi va undan keyin bajariladigan barcha vazifalar os tomonidan boshqariladi. disk va disketalarni formatlash, fayllarni saralash, arxivlash, matnlarni chop etish, tasodifan o‘chirilgan fayllarni tiklash, viruslarni topish va yo‘qotish kabi ko‘p takrorlanuvchi amallarni bajaruvchi programmalar - utilitlar deb ataladi. kompyuterning printer, disk yurituvchi, displey, klaviatura kabi qurilmalarining ishlashini ta’minlovchi tizimli programmalar to‘plamiga drayverlar deb ataladi. ehm da tadbiqiy va tizimli programmalarni bajarish paytida fayllar ustida yozish, o‘qish, saqlash, izlash, o‘chirish kabi …

3 / 8

rni sanab o‘tish mumkin. sr(m va ms dos lar bitta foydalanuvchi va bir masalali operatsion sistemalardir. os(2 va windows esa ko‘p masalali bir foydalanuvchiga mo‘ljallangan. unix operatsion sistemasi ko‘p masalali va ko‘p foydalanuvchilarga mo‘ljallangan. nazorat savollari: 1.kompyutеr ишлаши учун =андай шарт зарур? 2.дастурий таъминот нечага былинади? 3.тизим дастурлари =андай дастурлар? 4.+андай операцион системаларни биласиз? 5.амалий дастурлар ща=ида маълумот беринг. 6.амалий дастурлар пакети нима? mavzu 4-5: utilitlar va tizimli dasturlar. r e j a: 1. sistema dasturlari. 2. utilitlar. 3. virus va sistemali antivirus dasturlar. tayanch so`z va iboralar: sistеma dasturlari, utilitlar, opеratsion qobiqlar, drayverlar, formatlash vositalari, virus dasturlar. sistema dasturlari qatoriga opertsion sistemalar, operatsion qobiqlar, fayl-menedjerlari va drayverlarni kiritgan edik. ularning vazifalari quyidagicha: operatsion sistemalar kompyuter ishga tushgan zaxoti faolyat ko’rsatuvchi dasturiy vositalardir. oc lar asosan quyidagi vazifalarini bajaradi: · kompyuter qurilmalarining ishga tayyorligini tekshirib chiqadi va ularni ko’ngildagidek ishlashini nazorat qilib boradi. agar qurilmalarning ishida nuqson sezsa, bu xaqda …

4 / 8

ilgan va dasturiy interfeyslarga bo`linadi. ilova dastrlar-aynan bir turdagi oc boshqaruvida ishlashga mo`ljallab tuzilgan dasturlardir.(masalan ms dos ilova dasturlari, windows ilova dasturlari va hokoza). keyingi yillarda ishlab chiqarilayotgan oc larning ko`pchiligi boshqa oc larning ilova dasturlari bilan ham ishlash imkoniga ega. . hozirgi payitda eng ko`p tarqalgan oc lar ms dos, os/2, widows, unixlar hisoblanadi. ms dos os microsoft kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan eng dastlabki va eng ishonchli oc dir. boshqa oclar boshqaruvida ishga tushirish qiyinchilik paydo qilayotgan kompyutir yoki dastur msdos orqali osonlik bilan ishga tushadi. uning kamchiligi foydalanuvchi bilan muloqat qilish usuli noqulayligidir. bu kamchilik fayil-menijerlari (“qobiq” dasturlari) yordamida bartaraf qilinadi. ularga nc va volcov commonder kabi vositalar misol bo`la oladi. dastlabki msdos oci 1981yilda yaratilgan bo`lib ibm xt va ibm at kompyutirlariga mo`ljallangan bo’lib u msdos 1.0 versiyasi edi. zamonaviy pentium kompyutiorlariga mo`ljallanga versiyasi ms dos6.20esa 19__ yilda ishlab chiqarildi. oc ichida 1987 yilda ibm kompaniyasi tomonidan …

5 / 8

talardir bularga ms windows 3.1 dasturini misol keltirish mumkin. fayl menedjerlar. ular foydalanuvchining ms dos boshqaruvida kampyuter bilan qulay va ko’rgazmali muloqot olib borishini taminlovchi dasturdir. ko’pincha “qobiq ” dasturlar deb ham ataladi ularga nc,vc,windows commander kabi dasturlar misol bo’ladi. drayverlar. ular kampyuterbilan boshqa qurilmalar o’rtasida muloqot o’rnatishga xizmat qiluvchi dasturlar dir ular xarbir qurilma (klavyatura,printer, sichqoncha va xokazo) lar uchun aloxida ishlab chiqariladi, hu qurilmalarini kampyuter bilan xamkorlikda ishlashini ta’minlaydi va nazorat qilib boradi masalan mouse.com-kampyuteri bilan sichqoncha o’rtasidagi muloqotni tayyorlaydi. utilitlar. utilitlarga arxivlash, formatlash vositalari anti viruslar deagnostika vositalari optemallash vositalari komunikatsya vositalari xtirani boshqaruvchi vositari misol keltirish mumkin. arxivlash vositalari yoki arxivatorlar-maxsus usullar yordamida fayl xajmini qisib kichraytirishga ularning arxivlarini xosil qilishga xizmat qiluvchi vositalardir. arxivlangan fayllar birqancha qulayliklarga ega masalan: ularga maxsus kapyuter viruslarning 90% dan ko’prog’i ta’sir etolmaydi. matnli fayllar xajmi 50-60% qisqaradi. ularni boshqa foydalanuvchilardan ximoya qilishning samarali usullari .zamonaviy arxivatorlarga pkzip, arj, pak, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 8 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kompyuterning programmaviy ta’minoti" haqida

kompyuterning programmaviy ta’minoti birinchi ehm lar hisoblash markazlariga hech qanday programma ta’minotisiz, faqat texnik qurilmalar ko‘rinishida keltirilardi. shuning uchun ham ehm bajarishi lozim bo‘lgan vazifalarning hammasi foydalanuvchi tomonidan tuzilgan programmada batafsil tasvirlangan bo‘lishi talab qilinardi. bu esa, foydalanuvchidan operator va programma tuzuvchi sifatida maxsus texnik bilimlarni va mashinaga bog‘liq tillarda programma tuzishni bilishni talab etardi. shuning uchun ham boshlang‘ich paytlarda ehm dan ko‘proq matematik-progammistlargina unumli foydalana olishardi. ma’lum vaqtdan keyin, ehm ni boshqarish bo‘yicha maxsus texnik ishlarni, maxsus programmalar yozish orqali, kompyuterning o‘ziga yuklash maqsadga muvofiqligi anglab yetildi. bu sermashaqqat texnik vaz...

Bu fayl DOC formatida 8 sahifadan iborat (46,0 KB). "kompyuterning programmaviy ta’minoti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kompyuterning programmaviy ta’m… DOC 8 sahifa Bepul yuklash Telegram