kompyuterning dasturiy ta’minoti

DOCX 17 pages 130.8 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.8 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu:3. kompyuterning dasturiy ta’minoti. operatsion tizimlari. ma’lumotlarni saqlash vositalari bilan ishlash. reja: 1. kompyuterning dasturiy ta’minoti. 2. operatsion tizimlari. 3. ma’lumotlarni saqlash vositalari bilan ishlash. 1. kompyuterning dasturiy ta’minoti. dars maqsadi: o'quvchilarga kompyuterlarning dasturiy ta’minoti haqida ma’lumot berish. asosiy tushunchalar: texnik ta’minot, dasturiy ta’minot, sistema dasturlari, uskunaviy dasturlar, amaliy dasturlar, utilitlar. mavzuni boshlashga hozirlik: informatika va hisoblash texnikasi asoslari darsligi va plakat tayyorlab qo'yiladi. o'qituvchi tomonidan kompyuterlar ishga hozirlanadi. mavjud elektron darslik va elektron qo'llanmalar kompyuterga yuklab ishchi holatga keltiriladi. mavzuni yoritish: informatikada kompyuter texnikasini quyidagi ikki qismning birligi sifatida qaraladi: · texnik vositalar; · dasturiy vositalar. texnik vositalar – kompyuterning qurilmalaridir. ingliz tilida bu qism hardware deb ataladi va "qattiq mahsulotlar” deb tarjima qilinadi. bu qismga, masalan, protsessor, vinchester, monitor, klaviatura disk yurituvchi, printerlarni misol qilish mumkin. dasturiy vositalar – kompyuter tomonidan ishlatiladigan barcha dasturlar to’plamidir. ingliz tilida bu qism software deb ataladi va "yumshoq mahsulotlar” deb tarjima qilinadi. …

2 / 17

qa turga o'tib qolishiga sabab bo’lmoqda. masalan, ba’zi amaliy dasturlarning qo'llanish sohasi chuqurlashib borganligidan va alohida zaruriyatga egaligidan uskunaviy dasturga aylanib bormoqda. ikkinchi tomondan, foydalanuvchiga e’tiboriga shunday dasturlar tavsiya etilmoqdaki (masalan, "elektron suhbatdosh”), ularni yuqoridagi hususiyatlar bo’yicha ajratish mushkul. sizning shaxsiy kompyuteringizda manfaat ko'rish maqsadida o'g'irlashga arziydigan qimmatli axborot bo'lmasligi mumkin. ammo bu axborotlar siz uchun zarur. kompyuter viruslari esa ularni o'chirib yuborish yoki foydalanib bo'lmaydigan darajada o'rgartirib yuborishga qodir. kompyuter viruslari tarixi sinsinati shahri (ogayyo shtati) universitetining ilmiy xodimi, kompyuter havfsizligi sohasida taniqli mutaxassis, fred koen nomi bilan bog'liq. koen dasturiy vositalardan noqonuniy nusxa ko'chirishga qarshi himoya muammolari ustida ish olib borib, yangi dastur yaratdi. bu dastur tez qayta tiklanish va takomillashish hamda kompyuter xotirasidagi muxim ma’lumotlarni o'chirish, sistema fayllarini "buzish” kabi ishlarni bajarish hususiyatiga ega bo'lib, dasturiy vositalardan noqonuniy nusxa olish vaqtida ishga tushardi. axborotni o'g'rilardan himoya qilishga qaratilgan bu dastur keyinchalik kompyuter viruslarining yaratilishiga turtki bo'ldi. natijada …

3 / 17

h uchun moʻljallangan. shuningdek, katta hajmdagi xotiraga ega boʻlgan yuqori unumdor kompyuter (superkompyuter)dir. dastlabki meinfreym kompyuterlar 1940-1950-yillarda ishlab chiqarilgan boʻlib, birinchisi eniac kompyuteri 1947-yilda aqshda ishlab chiqarilgan va u operatsion tizimlarga ega emas edi. keyinchalik 1964-yilda ibm tomonidan yaratilgan boʻlib, u ibm system/360 deb nomlangan. meinfreymlar bugungi kunda ham mavjud boʻlgan yirik korporativ maʼlumotlar markazlarida katta, koʻp qirrali mashinalar koʻrinishidagi butun zallarni egallagan. bunday kompyuterlar shaxsiy kompyuterlardan maʼlumotlarni kiritish-chiqarish hajmi bilan farq qiladi. meinfreymlar kuchli veb-serverlar, yirik onlayn-doʻkonlar uchun serverlar va korxonalararo tranzaktsiyalar uchun serverlar sifatida ishlatiladi. meinfreymlar uchun operatsion tizimlar birinchi navbatda, bir vaqtning oʻzida koʻplab amallarni qayta ishlashga qaratilgan boʻlib, ularning aksariyati juda katta hajmdagi kiritish-chiqarish maʼlumotlari (i/o)ni talab qiladi. meinfreymlar uchun operatsion tizimlarning uch turi mavjud: toʻplamni qayta ishlash; vaqtni taqsimlash va koʻp vazifalarni bajarish; toʻla taqsimlash. toʻplamni qayta ishlash toʻplamni qayta ishlovchi operatsion tizim deganda foydalanuvchi ishlari kirish qurilmalarida ketma-ket partiyalar sifatida qayta ishlash uchun taqdim …

4 / 17

atsion tizimga os/360ʼning vorisi os/390 misol boʻla oladi. biroq, ushbu operatsion tizimlar unix operatsion tizimining linux kabi variantlari tomonidan bosqichma-bosqich toʻxtatilmoqda. toʻla taqsimlash koʻp foydalanuvchili tizimlarning rivojlanishi dasturning oʻzida oʻzgarishlardan qochib, vakolatlarni ajratish bilan bogʻliq muammolarni hal qilishni talab qildi. protsessor ishlab chiquvchilari ikkita protsessor rejimiga ega arxitekturani taklif qilgan operatsion tizimlarda vakolatlar — „haqiqiy“ (bunda kompyuterning butun manzil maydoni bajariladigan dastur uchun mavjud) va „himoyalangan“ (bunda manzil maydoniga kirish imkoniyati dasturning boshlanishida bajarilishi uchun ajratilgan diapazon bilan cheklangan)ni ajratishni qoʻllab-quvvatladilar. operatsion tizimlar evolyutsiyasi birinchi davr (1945-1955-yillar) raqamli kompyuterlarni yaratishda muvaffaqiyatlar ikkinchi jahon urushi tugaganidan keyin sodir boʻldi. 40-yillarning oʻrtalarida birinchi lampali hisoblash qurilmalari yaratildi. shu bilan birga, kompyuterni loyihalash va dasturlash amalga oshirildi. bunga boshqa amaliy sohalardan har xil turdagi amaliy muammolarni hal qilish sohasidagi tadqiqot ishlari kirar edi. oʻsha paytda dasturlash faqat mashina tilida amalga oshirilgan. oʻsha paytda operatsion tizimlar yoʻqligi sababli barcha vazifalar dasturchi tomonidan maxsus boshqaruv …

5 / 17

algoritmik tillar va birinchi tizim dasturlari — kompilyatorlar paydo boʻldi. protsessor vaqtining narxi oshdi, bu dasturni ishga tushirish oʻrtasida kamroq qoʻshimcha xarajatlarni talab qilgan. birinchi ommaviy ishlov berish tizimlari paydo boʻldi, ular birin-ketin dasturni ishga tushirishni avtomatlashtirdi va shu bilan protsessorning yuklanish koeffitsientini oshirdi. ommaviy ishlov berish tizimlari zamonaviy operatsion tizimlarning prototipidir. partiyalarni qayta ishlash tizimlarini amalga oshirish jarayonida rasmiylashtirilgan topshiriqlarni boshqarish tili ishlab chiqildi, uning yordamida dasturchi tizim va operatorga kompyuterda qanday ishni bajarishni xohlashini aytdi. odatda perfokartalar palubasi koʻrinishidagi bir nechta vazifalar toʻplami topshiriqlar paketi nomini oldi. uchinchi davr (1965-1980-yillar) kompyuterlar rivojlanishining uchinchi muhim davri 1965-1980-yillarga toʻgʻri keladi. bu vaqtda texnik bazada tranzistorlar kabi alohida yarimoʻtkazgichli elementlardan integral mikrosxemalarga oʻtish sodir boʻldi, bu esa yangi, uchinchi avlod ehmlariga ancha keng imkoniyatlar berdi. bu davr, shuningdek, dasturiy taʼminotga mos keladigan mashinalar oilalarini yaratish bilan tavsiflanadi. integral mikrosxemalarga asoslangan dasturiy taʼminotga mos keladigan mashinalarning birinchi oilasi ibm/360 seriyali mashinalar ishlab …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuterning dasturiy ta’minoti"

mavzu:3. kompyuterning dasturiy ta’minoti. operatsion tizimlari. ma’lumotlarni saqlash vositalari bilan ishlash. reja: 1. kompyuterning dasturiy ta’minoti. 2. operatsion tizimlari. 3. ma’lumotlarni saqlash vositalari bilan ishlash. 1. kompyuterning dasturiy ta’minoti. dars maqsadi: o'quvchilarga kompyuterlarning dasturiy ta’minoti haqida ma’lumot berish. asosiy tushunchalar: texnik ta’minot, dasturiy ta’minot, sistema dasturlari, uskunaviy dasturlar, amaliy dasturlar, utilitlar. mavzuni boshlashga hozirlik: informatika va hisoblash texnikasi asoslari darsligi va plakat tayyorlab qo'yiladi. o'qituvchi tomonidan kompyuterlar ishga hozirlanadi. mavjud elektron darslik va elektron qo'llanmalar kompyuterga yuklab ishchi holatga keltiriladi. mavzuni yoritish: informatikada kompyuter texnikasini ...

This file contains 17 pages in DOCX format (130.8 KB). To download "kompyuterning dasturiy ta’minoti", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuterning dasturiy ta’minoti DOCX 17 pages Free download Telegram