kichik lirik janrlar

DOC 23 pages 106.5 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 106.5 KB

File type DOC

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ kichik lirik janrlar reja: kirish asosiy qism: i-bob. o’zbek adabiyotshunosligida kichik lirik janrlarning o’rganilishi; ii-bob. kichik lirik janrlar va badiiyat xulosa. kirish har qanday ijod namunasi, badiiy asar sinfiy bo’lishi va qandaydir g’oyaga kommunistik mafkura manfaatlariga xizmat qilishi kerak, degan qarashlar bugun o’tmishga aylandi. erkin ijod uchun, milliy qadriyatlarimiz va boy ma’naviyatimizni, xalqimiz tarixini, uning bugungi sermazmun hayotini to’laqonli va haqqoniy aks ettirish uchun zarur sharoitlar yaratildi 1 o’zbek klassik adabiyotida adabiy tur va janrlar xususiyatlari muhim masalalardan biri hisoblanadi. zero, badiiy poetik xalq,millat adabiyotining shakllanish tarixi,takomil,g’oyaviy dunyosida o’z aksini topadi. adabiyot nazariyasiga doir maxsus asarlarning mavjudligi har qanday millatning ma’naviy kamolotini ko’rsatuvchi dalildir. 1437-yil turkiy tilda sharq she’riyati janrlari xuxusida yaratilgan shayx ahmad xudoydod …

2 / 23

’jaz janrlari sanalmish qit’a, fard, ruboiy kabilar haqida ham ma’lumotlar keltiriladi. masalan, qit’aning avvalgi misrasida qofiya bo’lmaydi va ikki baytdan iborat bo’ladi degan holda mavlono lutfiy, ibn yamin, xoji kindiy, mirzo boysung’ur kabi turkiygo’y shoirlarning qit’alaridan ma’lumotlar keltiriladi. ahmad taroziy ruboiy xususida fikr yuritib “ruboiy to’rt misra bo’lur, avvalgi ikkinchi, uchinchi va to’rtinchi misralarida qofiya keltirurlar.uchinchi misra ixtiyordir ”- deb aytadi va o’zining ruboiysidan namuna keltiradi: husningiz shamina jon parvonadur, zulfingizga aql-u dil devonadur. chunki jodu ko’zlaring mastonadur, ul sabotin manzilim g’amxonadur. alisher navoiy ham turkiy she’riyatida “ruboiya” atamasini qo’llaydi. shuningdek, “mezon ul-avzon” asarida ruboiyni “dubaytiy” va “tarona” atamasi bilan ham qo’llagan. alisher navoiyning ruboiy janri haqidagi fikrlarini zahiriddin muhammad bobur o’zining “muxtasar ”asarida yanada rivojlantiradi. “bilgilki ruboiykim dubaytiy va tarona ham derlar…” degan holda uning vaznini belgilaydi. ahmad taroziy ruboiy (hissiy) va musarraf (tarona) navlari haqida so’z yuritish bilan birga, uning yana bir turini keltiradi. “va ruboiyning yana bir …

3 / 23

a gap ketganda taroziy aytganidek, turklarga xos janr deb uni ruboiyning bir turi emas, balki alohida janr sifatida tilga oladi. jumladan, alisher navoiy “mezon ul-avzon” asarida tuyuq janrining bir qator shoirlarning ijod namunalari orqali tahlil etadi. “va yana turk ulusi bataxsis chig’atoy xalqi aro shayx avzonikim mashhur vaznlar alar surudlarini (qo’shiqlarini) ul vaznlar birla yasab majolisda ayturlar. birisi tuyuqdururkim, ikki baytqa muqarrardur va ul vazn ramali musammani maqsurdur. ” ahmad taroziy ruboiyning bir turi deya ta’riflagan tuyuq janri haqidagi qarashlariga sabab bizningcha, balki shakily tomondan ruboiyga o’xshashligidandir? bunda ruboiy ham tuyuq singari to’rt misradan tashkil topgan. yana qofiyalanishi ham bir xil:a,a,b,a yoki a,a,a,a tarzda qofiyalanadi. taroziy shu jihatlarini e’tiborga olgan holda asarida janrni shunday belgilagan bo’lishi mumkin.shuningdek, shershunoslik ilmiga doir asarlarga tanqidiy jihatdan hamda tahliliy tomondan qaralmaganligidadir? bunisi bizga noma’lum. bu jihatdan ahmad taroziy tuyuqni turk shoirlari ixtirosi deya tilga olganida bu janrning rivojida dastlabki bosqich bo’lganidan dalolat beradi. chunki …

4 / 23

er navoiy ham , z.m.bobur ham bu janrga alohida to’xtalmagan bo’lishi mumkin1 1.sayitova gulshan sharofovna samarqand viloyat payariq tumani 71-maktab ona tili va adabiyot fani o’qituvchisi asosiy qism o’zbek mumtoz she’riyati janr e’tibori bilan juda boy va xilma-xildir. undagi janrlar faqat shakliy belgilari, paydo bo’lish tarixi, taraqqiyot tamoyili yoki mavzu xususiyatlari bilan emas, ifoda usullari, tili, obrazlar tizimi, poetik ruhi jihatidan ham bir- biridan ajralib turadi. har bir lirik janr voqelikni, inson fikr va his-tuyg’ularini o’z badiiy ifoda usullari hamda xarakteriga mos tarzda tasvirlaydi. shuning uchun ularni mohiyat e’tibori bilan biri ikkinchisiga uncha o’xshash bo’lmagan, o’z–o’zicha tugal bir san’at olami deyish mumkin. lirik janrlar tarixi va poetikasiga qiziqish o’zbek adabiyotshunosligida keyingi yillarda ancha jonlandi. ba’zi lirik janrlar haqida u yoki bu san’atkorning adabiy faoliyati bilan bog’liq holda muhim nazariy fikrlar bayon etildi. ayrim janrlar haqida maxsus ilmiy ishlar yuzaga keldi. ammo shunga qaramasdan, bu sohada hali ko’pgina jiddiy tadqiqotlarni amalga …

5 / 23

vaznida “gulyor” aytib bo’lmaganifay, “suvoriy” chalinganida yig’lanmaydi. bu dehan so’z aytilmoqchi bo;lgan mazmunga munosib ifoda va shakl tanlash zarur demakdir“ dehan so’zlarini eslash maqsadga muvofiqdir. faqat bugina emas ulkan yozuvchilardan biri uzoq yillik adabiy tajribalarni xulosalab, “janrni biz emas, bizni janr tanlar ekan”, deb yozgandi. bu gapdan har bir janrning o’z badiiy xususiyatlari, talab va ehtiyojlari bo’ladi, ularni albatta hisobga olish zarur degan xulosa kelib chiqadi. xuddi shu narsa qit’a uchun ham to’la xosdir. qit’a (ko’pligi muqattaot) arabcha so’z bo’lib, lug’aviy ma’nosi parcha, bo’lak deganidir. istilohda qit’a o’zining alohida poetic belgilariga ega, mavzu yo’nalishi qat’iy chegaralanmagan ikki yoki undan ortiq baytli she’r ma’nosini bildiradi. eron olimlaridan biri muhammad rizo doyi javod qit’ani quyidagicha ta’riflaydi: “biror narsaning parchasi lug’atda qit’a deb ataladi. adabiy istilohda ikki baytdan kam bo’lmagan, o’ziga xos qofiya va vaznga ega bo’lgan she’rlarga qit’a deyiladi. qit’ada yagona bir maqsad bayon etiladi va u mantiqan intihosiga yetkaziladi. qit’aning qofiya …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kichik lirik janrlar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ kichik lirik janrlar reja: kirish asosiy qism: i-bob. o’zbek adabiyotshunosligida kichik lirik janrlarning o’rganilishi; ii-bob. kichik lirik janrlar va badiiyat xulosa. kirish har qanday ijod namunasi, badiiy asar sinfiy bo’lishi va qandaydir g’oyaga kommunistik mafkura manfaatlariga xizmat qilishi kerak, degan qarashlar bugun o’tmishga aylandi. erkin ijod uchun, milliy qadriyatl...

This file contains 23 pages in DOC format (106.5 KB). To download "kichik lirik janrlar", click the Telegram button on the left.

Tags: kichik lirik janrlar DOC 23 pages Free download Telegram

kichik lirik janrlar

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "kichik lirik janrlar"

Similar files