oqsillar va peptidlar

DOC 9 pages 353.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 353.0 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

oqsillar va peptidlar haqida tushuncha - peptidlar (yun. peptos — qaynatilgan, oʻta qaynatilgan) — bir-biriga amid (peptid) bogʻ bilan bogʻlangan 2 va undan ortiq aminokislotalar qoldigʻidan iborat birikmalar. tarkibidagi aminokislota qoldigʻining soniga qarab peptidlar dipeptidlar, tripeptidlar, tetrapeptidlar va boshqa deb ataladi. molekulasida 10 tagacha aminokislota qoldigʻi boʻlgan peptidlar — oligopeptidlar, 10 tadan ortiq aminokislota qoldigʻi tutgan peptidlar — polipeptidlar, massasi 6000 dan yuqori boʻlgan tabiiy polipeptidlar — oqsillar deb ataladi. peptidlar hayvon va oʻsimliklar organizmida oqsillarning parchalanishidan hosil boʻladigan mahsulotlardir. oʻsimliklar, hayvonlar va mikroorganizmlarda erkin holda uchraydi. oqsillar, proteinlar — molekulalari aminokislotalar qoldigʻidan tuzilgan (bir-biri bilan, asosan, amin va karboksil guruxlari orqali birikkan) moddalar. suvda va tuzli eritmalarda eruvchanligiga koʻra, proteinlarga tegishli oqsillar 7 xilga ajratiladi: albulinlar, globulinlar, glutaminlar, gistonlar, prola-minlar, protaminlar, skleroprote-inlar. pepsin, tripsin, ximotrip-sin, papain kabi proteolitik fermentlar ham proteinlarga taalluqli. oqsillar.da 20 ta a-aminokislota uchraydi, ular bir-biridan r-guruhi bilan farq qiladi, u gidrofil yoki gidrofob, asosli, kislotali …

2 / 9

i. aminokislotalar molekulasida ham amino-, ham karboksil guruhlari bor geterofunksional birikmalardir.aminokislotalarni quyidagicha klassifikatsiyalash mumkin:  - organik birikmalarning sinflari boʼyicha va aminokislotalar;  -aminokislotalar tarkibidagi ikkita funksional guruhning bir-biriga nisbatan joylashishiga qarab α-,β -, γ-, δ-, ɛ- va hokazo aminokislotalarga,  -funksional guruhlarning soniga qarab esa monoaminomonokarbon, monoaminodikarbon, diaminomonokarbon va hokazo kislotalarga bo ‘linadi. fizikaviy xossalari boʼyicha:neytral, kislotali, asosli. -qoʼshimcha funksional guruhlari boʼyicha, masalan, oltingugurt tutuvchi aminokislotalar, oksiaminokislotalar, diaminokislotalar; biokimyoviy klassifikatsiyasi endogen yoki almashinishi mumkin bo’lgan α -aminokislotalar - bular inson va hayvonlar organizmida har xil organik birikmalardan hosil bo’luvchi α-aminokislotalar. ekzogen yoki almashinmaydigan, organizmga tashqaridan ovqat bilan kiradigan α-aminokislotalar. bular inson va hayvonlar organizmida hosil bo’lmaydi.aminokislotalar (oʼsimlik va hayvon organizmlarida topilgan) va sintetik (laboratoriyalarda sintez qilingan, tabiiy analoglari yoq) aminokislotalarga bo ‘linadi. tabiiy aminokislotalar esa oʼz navbatida proteinogen (oqsillar tarkibiga kiruvchi) va noproteinogen (oqsillar tarkibiga kirmaydigan) aminokislotalarga bo‘linadi. oqsillar va peptidlarning sinflanishi, biologik funksiyasi. oqsil tuzilishi va vazifalari boʻyicha …

3 / 9

an moddalar. ular uzun ip koʻri-nishida boʻladi. biriktiruvchi toʻqima (aktin, miozin, kollagen), soch, teri (a-keratin) oqsillari bunga misol boʻla oladi. fibrillyar oqsillar., asosan, qurilish ashyosi yoki himoya vazifasini bajaradi. oqsillar.ning biologik vazifalari boʻyicha kuyidagi tasnifi mavjud: fermentlar (tripsin, ribonukleaza), tashuvchi oqsillar. (gemoglobin, zardob albumini, mioglobin), oziq-ovqat va zaxira oqsillari (tuxum albumini, sutdagi kazein, ferritin), qisqaruvchi va harakat oqsillari (aktin, miozin), tuzilma oqsillari (kollagen, proteoglikanlar, kreatin), himoya oqsillari (antitelolar, fibrinogen, trombin, ilon zahari, boʻgʻma qoʻzgʻatuvchisining toksini), nazorat qiluvchi oqsillar (insulin, kortikotropin, oʻsish gormoni) va boshqa. tabiatda peptidlarni 2 turlari mavjud bo‘lib, birinchi turi organizm faoliyatida sintezlanadi va fiziologik vazifasini bajaradi. ikkinchi turlari organizmda fermentativ yoki kimyoviy gidrolizlanish natijasida hosil bo‘ladi. peptidlarni muhim guruhlari: peptidli buferlar. insonlarni va hayvonlarni etida dipeptidlardan karnozin va anserin topilgan. bu peptidlar bufer vazifasini bajaradi. peptid-gormonlar. gormon – organik tabiatli modda bo‘lib ichki sekretsiya bezlar hujayrasida sintezlanadi va qon tarkibiga o‘tib organlarni faoliyatini boshqaradi. peptid sintezi laboratoriyada …

4 / 9

bu yondashuv har bir reaksiya bosqichidan keyin mahsulot peptidini eritmadan solishtirma vaqt talab qiladigan izolatsiyasini chetlab o'tadi, bu an'anaviy eritma-faza sintezidan foydalanishni talab qiladi. umumiy qattiq fazali peptid protsedurasi alternativ h-terminalni himoya qilish va birikish reaksiyalari-ning takroriy sikllaridan biridir. qatronni har bir qadam o'rtasida yuvish mumkin. avvaliga aminokislota qatron bilan bog'lanadi. keyinchalik, amin himoya qilinmaydi, so'ngra ikkinchi aminokislotaning erkin kislotasi bilan qo'shiladi. ushbu sikl kerakli ketma-ketlik sintezlanguniga qadar takrorlanadi. qattiq fazali peptid sikllari reaksiyaga kirishmagan aminokislotalarning uchlarini to'sib qo'yadigan yopilish bosqichlarini ham o'z ichiga olishi mumkin. sintez oxirida xom peptid qattiq tayanchdan ajralib chiqadi va shu bilan birga barcha himoya qiluvchi guruhlarni trifloroasetik kislota yoki nukleofil singari reaktiv kuchli kislotalar yordamida olib tashlaydi.mahsulotlar tomonidan eruvchan organik moddalarni yo'q qilish uchun xom peptidni dietil efir kabi qutbsiz erituvchida cho'ktirish mumkin.tozalash jarayoni,uzunroq peptidlarni qiyinlashtirishi mumkin, chunki mahsulotga juda o'xshash bo'lgan oz miqdordagi yon mahsulotlarni olib tashlash kerak. shu sababli doimiy xromatografiya deb …

5 / 9

ida maydalash. 3. sharsimon tegirmonchalarda maydalash. 4. kuchli ravishda muzlatib, keyin eritish yo‘li. 5. ultratovush ta’sirida maydalash. 6. bosim ta’sirida (muzlatilgan to‘qimani mayda teshikli po‘lat to‘rdan o‘tkazish). 7. azot gazi yordamida (azot gazini bosim ostida to‘yintiriladi keyin keskin bosim pasaytiriladi. natijada azot hujayrani oson parchalab oqsilni eritmaga o‘tkazadi). yuqoridagi usullar bilan hosil qilingan gomogenatdan oqsillarni ajratib olish uchun ekstraksiya usulidan foydalaniladi. olingan gomogenatni 8-10% li tuz eritmasida eritiladi. oqsillarni ekstratsiyalash uchun ko‘pincha ma’lum phga ega bo‘lgan bufer eritmalardan, organik erituvchilardan va ionsiz detergentlardan foydalaniladi. bu maqsadda organik moddalardan ko‘pdan beri ishlatib kelinadigan eritmalar – glitserinning suvdagi eritmasi, saxaroza eritmasi, limon kislota va borat bufer aralashmalar, tris-bufer eritmalardan foydalaniladi. qon zardobi oqsilini ajratish uchun etil spirti, atseton, butil spirti ta’sirida cho‘ktiriladi. peptid bog’larni hosil qilish usullari. peptid bog’larning shakllanishi energiya sarfi bilan fermentlarning faol ishtirokida ribosomalardagi hujayralar ichida sodir bo’ladi. bunday holda, aminokislotalar monomerlar bo’lib, oqsillarning qurilish bloklari rolini o’ynaydi. tirik …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oqsillar va peptidlar"

oqsillar va peptidlar haqida tushuncha - peptidlar (yun. peptos — qaynatilgan, oʻta qaynatilgan) — bir-biriga amid (peptid) bogʻ bilan bogʻlangan 2 va undan ortiq aminokislotalar qoldigʻidan iborat birikmalar. tarkibidagi aminokislota qoldigʻining soniga qarab peptidlar dipeptidlar, tripeptidlar, tetrapeptidlar va boshqa deb ataladi. molekulasida 10 tagacha aminokislota qoldigʻi boʻlgan peptidlar — oligopeptidlar, 10 tadan ortiq aminokislota qoldigʻi tutgan peptidlar — polipeptidlar, massasi 6000 dan yuqori boʻlgan tabiiy polipeptidlar — oqsillar deb ataladi. peptidlar hayvon va oʻsimliklar organizmida oqsillarning parchalanishidan hosil boʻladigan mahsulotlardir. oʻsimliklar, hayvonlar va mikroorganizmlarda erkin holda uchraydi. oqsillar, proteinlar — molekulalari aminokislotalar qoldigʻi...

This file contains 9 pages in DOC format (353.0 KB). To download "oqsillar va peptidlar", click the Telegram button on the left.

Tags: oqsillar va peptidlar DOC 9 pages Free download Telegram