o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar

DOC 14 pages 99.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 99.5 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

9 - mavzu. o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar reja: 1. davlat va din o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning tiplari. 2. sekulyarlashuv jarayoni. oʻzbekistonning davlat sifatida shakillanishida din omili. o‘zbekistonda vijdon erkinligini ta’minlanishi. 3. o‘zbekistonda davlat va diniy tashkilotlar o‘rtasidagi munosabatlar. 4.konfessiya tushunchasining mohiyati va o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy konfessiyalarning tasnifi. 1. din va davlat o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning tiplari. rivojlangan demokratik yo‘ldan ketayotgan davlatlarning hozirgi zamonda dinga munosabati asosan vijdon erkinligini ta’minlash va diniy bag‘rikenglikka asoslangan. shunga qaramay, bugungi kunda davlat va din o‘rtasidagi munosabatlar o‘z mazmuni, mohiyati, shakllari va usullariga ko‘ra turli davlatlarda o‘ziga xoslikka ega. shu munosabat bilan din va davlat o‘rtasidagi munosabatning tiplari, modellari haqida fikr yuritish mumkin. hozirda davlat bilan din (diniy tashkilotlar) o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning turli shakllari mavjud bo‘lib, ular bugunga kelib quyidagi uchta asosiy turkumga ajratiladi: 1. davlat-diniy tashkilot modeli – identifikatsion model. bunday modelni biz, misol uchun, daniya, angliya, gretsiya, shvetsiya, finlyandiya, norvegiyada …

2 / 14

smiy belgilash prinsipiga amal qiladi. jumladan, hozirgi kunda anglikan cherkovi (rasmiy nomlanishi – angliya cherkovi) davlat maqomiga egadir. qirolikdagi diniy tashkilotlarning o‘rni-mavqei bir qator parlament tomonidan qabul qilingan qonunlar hamda davlat va diniy tashkilot o‘rtasidagi kelishuv-bitimlari bilan belgilanadi. shunday hujjatlardan eng muhimi – 1534 yili qabul qilingan «suprematiya (ustuvorlik) to‘g‘risidagi akt»dir. unga binoan qirol anglikan cherkov rahbari hisoblanadi (1952 yildang buyon qirolicha). monarx hukumat tavsiyasiga binoan episkoplarni tayinlaydi. bunday episkoplarning aksariyat qismi lordlar palatasining a’zolaridir. barcha din xizmatchilaridan san (diniy unvon)ga bag‘ishlash jarayonida qirolga itoatkorlik to‘g‘risida qasamyod qilishi talab etiladi. shuningdek, cherkovning muhim hujjatlari, shuningdek anglikan cherkovining bosh sinodi qarorlari, qonuniy kuchga kirishidan avval, parlament tomonidan tasdiqlanishi va qirol tomonidan ma’qullanishi lozim. anglikan cherkovi xizmatchilari tomonidan rasmiylashtirilgan nikohlar yuridik kuchga ega. diniy tashkilot o‘zining barcha mablag‘larini bevosita emas, balki «cherkov vakolatdorlari» nomli davlat moliyaviy tashkiloti orqali tasarruf etadi. bu tashkilot qo‘lida angliya cherkoviga rasmiy tegishli bo‘lgan barcha moliya-mablag‘lar to‘planadi. shvetsiya, …

3 / 14

qlangan eron islom respublikasining konstitutsiyasida aytilishicha, «eronda 12 ta imomlarning mavjudligini nazarda tutuvchi ja’fariya mazhabi rasmiy din sifatida e’tirof etiladi hamda bu qoida abadiy o‘zgarmas bo‘lib qoladi» (12-moddа). «barcha fuqarolik, moliyaviy, iqtisodiy, ma’muriy, madaniy, harbiy, siyosiy va boshqa qonun-qoidalar islom normalari asosida belgilanishi lozim» (4-moddа). qirol bir vaqtning o‘zida hukumat rahbari, oliy bosh qo‘mondon va diniy rahbar sifatida namoyon bo‘ladigan, mutlaq teokratik monarxiyaga saudiya arbistonini misol qilib keltirsa bo‘ladi. bu mamlakat konstitutsiyada qur’oni karim va payg‘ambar alayhis-salom sunnatlari har qanday normadan ustun ekani e’tirof etilgan. saudiya arabistonida mahalliy aholi to‘liq islom diniga e’tiqod qiladi. shuningdek, makka va madina shaharlariga islomdan boshqa dinga e’tiqod qiluvchi shaxsning kirishi taqiqlanadi. qirollikda sud hokimiyati asosan shariat sudlari tomonidan qur’on ko‘rsatmalariga amal qilgan holda amalga oshiriladi. isroilda esa yahudiylik davlat dini bo‘lib, bu mamlakatda din davlat mexanizmining bir qismi sifatida o‘z aksini topgan. mamlakatda yagona konstitutsiya mavjud bo‘lmay, uning o‘rniga knesset tomonidan qabul qilinadigan qonunlar …

4 / 14

alarning erkinligi, diniy konfessiyalar o‘rtasida davlatning betaraf ekanini nazarda tutuvchi diniy tashkilotning davlatdan qat’iy ajratilishi tamoyili keng yoyilgan. diniy tashkilotning davlatdan ajratilishi prinsipi boshqa shaklda ham namoyon bo‘lishi mumkin. evropada bunday tizim diniy tashkilotga qarshi kurash jarayonlari natijasi sifatida shakllandi. xix asr davomida fransiyada davlat-din munosabatlari hamkorlikdan butunlay uzilishga qadar o‘zgarib, 1905 yildan cherkov davlatdan rasmiy ravishda ajratiladi. shunga bog‘liq ravishda 1905 yili fransiyada qabul qilingan qonun quyidagilarni tan oladi: 1. vijdon va e’tiqod erkinligi; 2. davlat tomonidan diniy tashkilotlar va ularni moliyaviy jihatdan qo‘llabquvvatlanishining taqiqlanishi; 3. barcha dinlarga, hech bir istisnosiz teng munosabatda bo‘lish. fransiyada qabuli qilingan dinning davlatdan ajratilishi to‘g‘risidagi qonun diniy marosim va urf-odatlarni bajo keltirish davlat hokimiyati ruxsati va nazorati bilan amalga oshirilishini belgilab qo‘ydi. kooperatsion, ya’ni neytralitet modeliga germaniya federativ respublikasini misol tariqasida keltirish mumkin. gfr da davlat bilan diniy tashkilot o‘rtasidagi munosabatlarda davlat hokimiyatining ustuvorligi e’tirof etilgan, davlat-diniy tashkilot huquqi vujudga keldi. veymar konstitutsiyasi …

5 / 14

asi bo‘lib, diniy mashg‘ulotlar davlat bilan diniy tashkilotning umumiy ishi sifatida e’tirof etiladi. gfr konstitutsiyasining 7moddasiga binoan, ommaviy maktablarda diniy ta’lim majburiy predmet sifatida o‘qitiladi. ko‘rib chiqilayotgan model doirasida 1920 yilgi avstriya konstitutsiyasida ham o‘ziga xosliklar bor. unda ham vijdon va e’tiqod erkinligi to‘liq e’tirof etiladi. avstriyada ham, gfrda bo‘lgani kabi, cherkov davlatdan ajratilmagan. katolik cherkovi davlat maqomiga ega bo‘lmasa-da, diniy sohada hukmronlik qiladi va mafkuraviy hayotning turli jabhalariga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi. e’tiqod qiluvchilarning taxminan 90% ni katoliklar tashkil etadi. yuqoridagi davlatlar misolidan ko‘rinib turibdiki, xorijiy mamlakatlarda diniy tashkilotlarning huquqiy maqomini, davlatning dinga, vijdon va e’tiqod erkinligiga bo‘lgan munosabatini tartibga soluvchi konstitutsiyaviy va qonunchilik normalari nihoyatda turli-tumandir. konstitutsiyalar odatda, diniy tashkilot bilan davlat o‘rtasidagi o‘zaro munosabat asoslari, jamiyatda dinning tutgan o‘rni bilan bog‘liq masalalarni tartibga soluvchi maxsus moddalarni, ayrim hollarda esa bir-butun bo‘lim va boblarni ham o‘zida aks ettiradi. umuman olganda esa, konstitutsiyalar konfessiyalar va e’tiqod qiluvchilar huquqlarining kafili bo‘lib …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar"

9 - mavzu. o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar reja: 1. davlat va din o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning tiplari. 2. sekulyarlashuv jarayoni. oʻzbekistonning davlat sifatida shakillanishida din omili. o‘zbekistonda vijdon erkinligini ta’minlanishi. 3. o‘zbekistonda davlat va diniy tashkilotlar o‘rtasidagi munosabatlar. 4.konfessiya tushunchasining mohiyati va o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy konfessiyalarning tasnifi. 1. din va davlat o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning tiplari. rivojlangan demokratik yo‘ldan ketayotgan davlatlarning hozirgi zamonda dinga munosabati asosan vijdon erkinligini ta’minlash va diniy bag‘rikenglikka asoslangan. shunga qaramay, bugungi kunda davlat va din o‘rtasidagi munosabatlar o‘z mazmuni, mohiyati, shakllari va u...

This file contains 14 pages in DOC format (99.5 KB). To download "o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda faoliyat yurituvc… DOC 14 pages Free download Telegram