glossariy "iqtisodiyot nazariyasi"

DOC 6 стр. 42,0 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 42,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тошкент давлат иқтисодиёт университети “иқтисодиёт назарияси” фанида келтирилган атамаларнинг глоссарийси тошкент-2012 иқтисодиёт – чекланган иқтисодий ресурслардан унумли фойдаланиб, инсонлар учун зарур бўлган ҳаётий воситаларни ишлаб чиқариш ва етказиб беришга қаратилган ва чамбарчас боғлиқликда амал қиладиган фаолиятлар бирлигини таъминловчи иқтисодий тизим. эҳтиёж – инсоннинг яшаши ва камол топиши учун керакли ҳаётий воситаларга бўлган зарурият. иқтисодий ресурслар – маълум даврда маълум бир мамлакат ихтиёрида тўпланган ва мавжуд бўлган ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатиш, уларни истеъмолчиларга етказиб бериш ва истеъмол жараёнларида қўлланилиши мумкин бўлган воситалар, қўр-қутлар, имкониятлар ва манбалардир иқтисодий ривожланиш - кўп ўлчамли жараён бўлиб, жамиятнинг ижтимоий, иқтисодий ва маънавий тараққиётида ўз ифодасини топади. иқтисодий ўсиш - ямм (имм, смм, мд) миқдорининг мутлоқ ва аҳоли жон бошига ҳамда иқтисодий ресурс харажатлари бирлиги ҳисобига кўпайишида ва сифатнинг яхшиланишида ифодаланади иқтисодий ривожланиш назарияси ва сиёсати фанининг предмети – иқтисодий ривожланишнинг шароитларини, омилларини ва аҳамиятини аниқлаш мақсадида иқтисодий …

2 / 6

да ўзаро таъсири. ишлаб чиқарувчи кучлар - ишлаб чиқаришнинг шахсий ва моддий омиллари, яъни ишчи кучи билан ишлаб чиқариш воситалари бирлиги. ижтимоий-иқтисодий муносабатлар - бу кишилар учун зарур бўлган ҳаётий неъматларни ишлаб чиқариш, тақсимлаш, айирбошлаш ва исътемол қилиш жараёнида вужудга келадиган муносабатлар. ишлаб чиқаришнинг технологик усули - меҳнат воситалари, материаллар, технология, энергия ахборотлар ва ишлаб чиқаришни ташкил этиш мажмуи. мулкчилик муносабатлари - мулкка эгалик қилиш, ундан фойдаланиш, уни ўзлаштириш ва тасарруф этиш жараёнида вужудга келадиган муносабатлар. мулкдан фойдаланиш - мол-мулкнинг иқтисодий фаолиятда ишлатилиши ёки ижтимоий ҳаётда қўлланилиши, яъни унинг нафли жиҳатларининг бевосита истеъмол қилиниши. мулкни тасарруф этиш - мол-мулк тақдирини мустақил ҳал қилиш. мулкка эгалик қилиш - мулкдорлик ҳуқуқининг унинг эгаси қўлида сақланиб туриши ва яратилган моддий бойликларни ўзлаштиришнинг ижтимоий шакли. мулк объектлари - мулкка айланган барча бойлик турлари. мулк субъектлари - мулк объектини ўзлаштиришда қатнашувчилар, мулкий муносабатлар иштирокчилари. хусусийлаштириш - мулкка эгалик ҳуқуқининг давлатдан хусусий шахсларга ўтиши. давлат тассарруфидан …

3 / 6

аҳсулот ишлаб чиқариш ҳажмининг кўпайиб бориши. иқтисодий ўсиш омиллари – иқтисодий ўсишга таъсир кўрсатишда ўз ўрнига эга бўлган ва уни аниқлаб берувчи талаб, таклиф ва тақсимлаш омилларини билдиради. иқтисодий инқироз — ишлаб чиқариш хажмининг кескин тушиб кетишидир. иқтисодий цикл — ишлаб чиқаришнинг бир иқтисодий инкирозидан иккинчиси бошлангунига кадар такрорланиб турадиган харакати. турғунлик (депрессия) — ишлаб чиқаришнинг бир жойда депсиниб туришини билдиради ва бу фазада иқтисодий фаоллик жонланиши учун шарт шароит вужудга келиш нихоясига етади. жонланиш — иқтисодий циклнинг ишлаб чиқаришнинг барқарор кенгайиб боришига утишини характерловчи фазаси. юксалиш — иқтисодий циклнинг иқтисодиётда тулик бандликка эришилиши, ишлаб чиқаришнинг инкироздан олдинги даражадан ҳам ортиб кетиши ва туловга лаёкатли талабнинг кенгайиб боришини характерловчи фазаси. таркибий инқирозлар — иқтисодиётнинг айрим тармоқлари ва соҳалари ривожланиши ўртасидаги чуқур номутаносибликларни ифодалайди. аграр инқирозлар — қишлок хўжалигида руй берадиган иқтисодий инқирозлар булиб, цикллик характерга эга булмайди ва саноат циклларига караганда анча ўзоқ характерланади. иқтисодий ўсишнинг кўрсаткичлари - иқтисодий ўсишни …

4 / 6

ъмоли учун эмас, балки бозорда сотиш, айирбошлаш учун ва бошқаларнинг истеъмолини қондириш мақсадида ишлаб чиқарилади. бозор иқтисодиёти – товар ишлаб чиқариш, айирбошлаш ва пул муомаласи қонун – қоидалари асосида ташкил этиладиган ва бошқариладиган иқтисодий тизимдир. бозор механизми – бозор иқтисодиётининг фаолият қилишини тартибга солишни ва иқтисодий жараёнларни уйғунлаштиришни таъминлайдиган дастак ва воситалардир. бозор – ишлаб чиқарувчилар ва истеъмолчилар (сотувчилар ва харидорлар) ўртасида пул орқали айирбошлаш жараёнида бўладиган муносабатлар йиғиндисидир. бозор объекти – бозорга, айирбошлаш муносабатларига жалб қилинган иқтисодий фаолиятнинг натижалари ва иқтисодий ресурслар, товар, пул ва унга тенглаштирилган молиявий активлардир. бозор субъекти – бозорнинг, айирбошлаш муносабатларининг қатнашчиларидир. бозор инфратузилмаси – айирбошлаш муносабатларига хизмат қилувчи муассасавий тузилмалардир. ўтиш даври – бир иқтисодий тизимдан бошқасига, мавжуд иқтисодий муносабатлардан бутунлай бошқа, янги иқтисодий муносабатларга ўтиш тақозо қилинадиган даврдир. бозор ислоҳотлари – бозор иқтисодиётини ва бозор муносабатларини шакллантиришга қаратилган чора-тадбирлар мажмуидир. иқтисодий ислоҳотлар – иқтисодиётда туб (ёки қисман) ўзгаришларни амалга оширишга қаратилган тадбирлардир. иқтисодий …

5 / 6

ш ва ишлаб чиқаришни юксалтириш учун шарт-шароитларни вужудга келтиришдир. иқтисодий мувозанат - иқтисодий жараёнлар, ходисаларнинг икки ёки бир неча томонининг бир-бирига мос келиш ҳолати. хусусий мувозанатлик - бу иккита ўзаро боғлиқ бўлган иқтисодий миқдорлар ёки иқтисодиёт томонларининг миқдоран тенг келиши. умумий мувозанатлик - жамият эхтиёжлари билан мавжуд иқтисодий ресурслар ва ишлаб чиқариш хажмининг ўзаро мос келиши. рецессион фарқ - ялпи сарфларнинг соф миллий маҳсулот хажмидан кам бўлган миқдори. инфляцион фарқ - ялпи сарфларнинг соф миллий маҳсулот хажмидан ортиқча бўлган миқдори. мультиплиқатор самараси - бу соф миллий маҳсулотдаги ўзгаришнинг ялпи сарфлардаги ўзгаришга нисбати. иқтисодий мутаносиблик - иқтисодиётнинг турли томонлари ва сохалари ўртасида миқдор ва сифат ўлчамларнинг мос келишлик даражаси. иқтисодий манфаатлар - иқтисодий категория бўлиб, улар ишлаб чиқаришнинг алоҳида қатнашчилари (индивидлар, уларнинг гуруҳлари, синфий бирлашмалари) ўртасидаги ишлаб чиқариш муносабатларида ифодаланади. моддий рағбатлантириш – инсонни унинг меҳнат натижаларидан келиб чиқиб, иш ҳақи, мукофот шаклларида тақдирлашдир. маънавий рағбатлантириш – инсонни унинг фаолият натижалари …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "glossariy "iqtisodiyot nazariyasi""

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тошкент давлат иқтисодиёт университети “иқтисодиёт назарияси” фанида келтирилган атамаларнинг глоссарийси тошкент-2012 иқтисодиёт – чекланган иқтисодий ресурслардан унумли фойдаланиб, инсонлар учун зарур бўлган ҳаётий воситаларни ишлаб чиқариш ва етказиб беришга қаратилган ва чамбарчас боғлиқликда амал қиладиган фаолиятлар бирлигини таъминловчи иқтисодий тизим. эҳтиёж – инсоннинг яшаши ва камол топиши учун керакли ҳаётий воситаларга бўлган зарурият. иқтисодий ресурслар – маълум даврда маълум бир мамлакат ихтиёрида тўпланган ва мавжуд бўлган ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатиш, уларни истеъмолчиларга етказиб бериш ва истеъмол жараёнларида қўлланилиши мумкин бўлган воситалар, қўр-қутлар, имкониятлар ва манбалардир иқтисодий ривожланиш -...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOC (42,0 КБ). Чтобы скачать "glossariy "iqtisodiyot nazariyasi"", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: glossariy "iqtisodiyot nazariya… DOC 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram