adabiyotshunoslik–badiiy adabiyot haqidagi fan

DOC 43,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1452007940_62994.doc adabiyotshunoslik–badiiy adabiyot haqidagi fan reja: 1. adabiyotshunoslik - filologiyaning bir sohasi 2. “adabiyot” va “adabiyotshunoslik” atamalari 3. adabiyotshunoslik metodologiyasi 4. adabiyotshunoslikning ob’ekti va vazifalari tayanch tushunchalar: filologiya fani va uning sohalari. “adabiyot”. “adabiyotshunoslik”. adabiyotshunoslik metodi va metodologiyasi. adabiyotshunoslikning predmeti. 1. adabiyotshunoslik – “filologiya”(gr.philo – sevaman va logos - so’z), ya’ni “so’zshunoslik” fanining katta bir sohasidir. uning ikkinchi sohasi – tilshunoslik yoki lingvistika (lat. lingma - til)dir. ikkalasi ham o’ziga xos tarzda so’zshunoslikning tabiatini o’rganadi. adabiyotshunoslik – jahon adabiyoti durdonalarini o’rganish asosida badiiy adabiyotning qonun-qoidalari, siru asrorlarini kashf etish bilan shug’ullansa, tilshunoslik – tilning grammatik qurilishi (morfologik va sintaksis)ni, ya’ni so’z shakllarini, ularning hosil bo’lish yo’llarini, so’zlarning morfema sostavini, so’z turkumlarini; so’zlarining birikish yo’llarini, gapning tuzilishi va tiplarini, gap bo’laklarini o’rganadi. birgina jumla bilan aytsak, adabiyotshunoslik - so’zning san’atini, tilshunoslik – so’zning mag’zini chaqadi. bu fanlar doimiy aloqada bo’ladilar va hamisha bir-birlarining kamoloti uchun xizmat qiladilar. til va uning qonuniyatlari …

, nemislarda “wortkunst” (so’zshunoslik), o’zbek va tojiklarda “adabiyot”... bundan qat’i-nazar “adabiyot” so’zi uch xil ma’noda qo’llaniladi: 1. bir xalqning, davrning badiiy, ilmiy, filosofik va boshqa asarlari majmui: o’zbek adabiyoti, antik adabiyot. 2. san’atning so’z, til vositasida badiiy obrazlar yaratuvchi sohasi va shu sohada yaratilgan asarlar majmui: she’r, proza, drama. 3. muayyan bir fan yoki sohaga, masalaga oid kitoblar: siyosiy adabiyot, adabiyotshunoslikka oid kitoblar, terrorizmga qarshi kurashga bag’ishlangan asarlar. ko’rinadiki, “adabiyot” atamasi keng ma’noda qo’llanilganda yozilgan barcha asarlarni qamraydi va tor (professional, maxsus) ma’noda ishlatilganda faqatgina badiiy asar (romanlar, g’azallar, dostonlar, balladalar, komediyalar kabi)larni ko’zda tutadi. “adabiyotshunoslik” atamasi “adabiyot” so’ziga fors – tojikcha “shinohtan” (“bilish”, “tayin etish”) fe’lining va o’zbekcha “lik” affiksining qo’shiluvidan yasalgan. “shinohtan” singormonizmga uchrab, “shunos” shakliga kelib qolgan va u o’zbek tilida “biluvchi”, “o’rganuvchi” ma’nolarida ishlatiladi. bundan ko’rinadiki, adabiyotshunoslikning o’rganish manbai, asosi – badiiy asarlar jamidir. albatta, badiiy asarlar tabiatini o’rganish, o’z navbatida, ijodiy jarayon qonuniyatlarini, adabiy muhit …

alarini tayyorlaydi. 3. insoniyat va xalq hayoti taraqqiyoti bilan adabiyotning rivojlanish aloqalarini tushuntirish – metod (gr. meta–orqali, vositasida va hodos-yo’l)ning vazifasiga kiradi, demak, bu muayyan muammoni o’z predmeti, materiali vositasida tadqiq qilish yo’lidir. metodologiya esa metod haqidagi ilm, metod nazariyasidir. fan rivojini ta’minlovchi umumiy mezonlar ta’rifidir, ularning asosiy tamoyil(prinsip)lari, ustuvor qoida(postulat)larini qamragan ilmiy tushunchalardir. shunga binoan adabiyotshunoslik doimo quyidagi asosiy muammolarga javob izlagan: nega har bir xalqning, har bir davrning adabiyoti mavjud? u shu xalq hayotiga va ayni paytda, jahon xalqlariga qanchalik ta’sir ko’rsatgan? uning xususiyatlari, yuzaga kelish sabablari, falsafasi nimada? nega har bir xalqning adabiyoti taraqqiyoti har bir davrda o’ziga xos bo’ladi? davrlar adabiyotining farqli xususiyatlari, mohiyati nimada? nega u tarixan o’zgaradi va yangilik tomon rivojlanadi, nega aynan shunday?.. adabiy rivojlanishning milliy-tarixiy, ijtimoiy-siyosiy, hayot va mafkura (g’oya)lar bilan bog’liqligini yaxlit tushuntirish uchun jamiyatning tarixiy rivojlanishini asosli tushuntiruvchi nazariyaga tayanish talab etiladi. bu nazariya – milliy istiqlol mafkurasidir. u “o’z …

sh”da jismoniy kamolot, mardlik va vatanparvarlik bo’lgan. “temur tuzuklari”da adolat va qudrat, birlashish va ezgulik yaratish kabi xislatlar bosh o’lchov sanalgan... milliy istiqlol mafkurasi - milliy o’zlikni va umumbashariy vazifani aniq anglatadigan nurdir. o’zlikni anglagangina insoniyatga tegishli bo’ladi, bashar odamlari qalbidagi yaratuvchi kuchni-mehr-muruvvatni, adolatni, or-nomusni, iroda va matonatni, poklik va go’zallikni qadr-qimmatiga yetadi. doimo faoliyatda, hushyorlikda, ogohlikda bo’ladi. eng asosiysi insoniyligini yo’qotmaydi, alloh yaratgan har qanday bandani o’ziga do’st tutadi, ulug’laydi, e’zozlaydi. va shu orqali o’zi ham e’zozlanadi, ulug’lanadi. demak, adabiyotshunoslik metodologiyasi milliy istiqlol mafkurasining umuminsoniy asoslarini ishlab chiqqan “milliy istiqlol g’oyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar”ga va prezidentimiz i.a.karimov asarlariga tayanadi. shu asosda hayot va adabiyot taraqqiyotini asosli tushuntira oladi. 4. adabiyotshunoslikning ob’ekti, ya’ni predmeti tarixiy-ijtimoiy sharoit va ijodiy muhit bilan aloqada olingan adabiy asarlar va ularni yaratish jarayonidir. u tarixiy-adabiy jarayonni chuqur o’rganish asosida, so’z san’atining qonuniyatlarini ochadi. hamma yozuvchi san’atkorlarning faoliyati va ular yaratgan poetik asarlarining badiiyligini tahlil …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "adabiyotshunoslik–badiiy adabiyot haqidagi fan"

1452007940_62994.doc adabiyotshunoslik–badiiy adabiyot haqidagi fan reja: 1. adabiyotshunoslik - filologiyaning bir sohasi 2. “adabiyot” va “adabiyotshunoslik” atamalari 3. adabiyotshunoslik metodologiyasi 4. adabiyotshunoslikning ob’ekti va vazifalari tayanch tushunchalar: filologiya fani va uning sohalari. “adabiyot”. “adabiyotshunoslik”. adabiyotshunoslik metodi va metodologiyasi. adabiyotshunoslikning predmeti. 1. adabiyotshunoslik – “filologiya”(gr.philo – sevaman va logos - so’z), ya’ni “so’zshunoslik” fanining katta bir sohasidir. uning ikkinchi sohasi – tilshunoslik yoki lingvistika (lat. lingma - til)dir. ikkalasi ham o’ziga xos tarzda so’zshunoslikning tabiatini o’rganadi. adabiyotshunoslik – jahon adabiyoti durdonalarini o’rganish asosida badiiy adabiyotning qonun-qoidalari, sir...

Формат DOC, 43,5 КБ. Чтобы скачать "adabiyotshunoslik–badiiy adabiyot haqidagi fan", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: adabiyotshunoslik–badiiy adabiy… DOC Бесплатная загрузка Telegram