movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlashgan davlat

DOC 24 pages 191.5 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 191.5 KB

File type DOC

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

3-мavzu: xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja: 1. ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivojiga ta’siri. 2. so’fiylik ta’limotining ma’naviy hayotga ta’siri. 3. movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlashgan davlat barpo etilishi va uning fan, madaniyat va ma’rifat rivojiga qo’shgan hissasi. 4. mirzo ulug’bekning pedagogik g’oyalari va ma’rifatparvarlik xizmatlari. 5. ulug’bek davrida maktab islohoti. zahiriddin muhammad boburning pedagogik fikrlari. 6. alisher navoiyning asarlarida tarbiya va insonparvarlik masalalari. 7. navoiyning maktab va madrasalar rivojiga qo’shgan hissasi. navoiyning o’qituvchi (mudarris) to’g’risidagi fikrlari. 8. abdurahmon jomiyning pedagogik qarashlari. 9. jaloliddin devoniyning axloqiy qarashlari. “аxloqiy jaloliy “ аsarining pedagogik fikrlar rivojidagi o’rni. tayanch so’z va iboralar: kesh, shariat, tariqat, adolat, axloq, komil inson, yaxshilik, saxiylik, shirinsuxanlik, kamtarlik, sabr-qanoat, do‘stlik, rostgo‘ylik, mehnatsevarlik movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlashgan davlat barpo etilishi va uning fan, madaniyat va ma’rifat rivojiga qo’shgan hissasi. amir temur ko’ragon ibn amir tarag’ay 1336-yil …

2 / 24

anganligi uchun «ko’ragon» laqabini olgan, deyiladi. major (venger) olimi xerman vamberi «movarounnahr tarixi» kitobida «temurning urug’i barlos bo’lgan, ammo oila tarmog’i ko’ragon, ya`ni ko’rkam, toza urug’dandir», deyiladi. bu fikr haqiqatga to’g’ri keladi. sohibqiron unvoni amir temur tug’ilmasdan oldin din ahillari tomonidan bashorat tariqasida berilgan. sohibqiron atamasi «yulduz burjlarining baxtli kelishida tug’ilgan farzand» demakdir. «temurnoma» muallifining ta’kidlashicha, ya`ni yulduz burjlarining baxtli kelishi har 800 yilda bir marta sodir bo’ladi. insoniyat tarixida ana shunday baxtli tasodif aleksandr makedonskiy, muhammad (s.a.v.) va temurga to’g’ri kelgan. xuddi shu kun, shu soat va soniyaga to’g’ri keladi. «qutbiddin» unvoni hurmat ma`nosida, zamona peshvosi, yo’l ko’rsatuvchi avliyo, «abdulmansur» unvoni - zafarmand, g’alaba qozonuvchi degan ma`nolarni beradi. amir temur haqida o’sha davr kishilari xolis baholar bera bilganlar. uning ashaddiy dushmani muarrih ahmad ibn muhammad ibn arabshoh ham uni quyidagicha ta`riflaydi: «amir temur doim «insonparvarlik va mardlikni alloh ham, xalq ham ulug’laydi» degan fikrni ko’p marta takrorlashni yaxshi ko’rgan …

3 / 24

r, oshnolar va do’st birodarlarni doimo yodda tutib, ular bilan yaqin aloqada bo’lish; sipohiylarni hurmat etish va ularga g’amxo’rlik qilish. ko’rinib turibdiki, amir temur mazkur talablarga rioya etgani tufayli uning saltanati rivoj topdi, fan va madaniyat taraqqiy etdi, davlatining nufuzi oshib, faqat sharqdagina emas, balki g’arbda ham mashhur boldi. bu o’n ikki qoidaga rioya qilishdan tashqari, amir temur o’zining hayotiy prinsiplari haqida shunday degan: «men o’z hayotim mobaynida besh narsaga qat’iy e’tiqod qo’ydim va hamisha ularga amal qildim, ular ushbulardir: olloh — ul har narsaga qodir kuch, sidqidildan sig’insang, istagan murodu maqsadingga yetkazadi; tafakkur—fikrlash va mushohada qobiliyati; qilich — ul yigitning yo’ldoshi, el-yurt osoyishtaliginining posboni, har qanday dushmanni mavh etish quroli, aning qudrati ila dinsizlarni dinga solmoq mumkin; imon — ul insonni barcha jonlilardan farqlantirib turuvchi xususiyatdir. imonli odam xiyonat qilmaydi, qarindosh-urug’lari, elu-xalqning or-nomusini himoya qiladi, halollik va poklikni fazilat biladi; kitob (bitik)—barcha bunyodkorlik, yaratuvchanlik va aql-idrokning, ilmu donishning asosidir, …

4 / 24

oniy tarbiyaga katta e’tibor bergan. sharqda dilovarlik tarbiyasi, ya’ni yoshlarda mardlik, jasurlikni tarbiyalash asosiy masalalardan sanalgan. yigitlar bolalikdan merganlik, chavandozlik, suvda suzish, ovchilik, qilichbozlik, shaxmat o’yini kabilarni mohir murabbiylardan o’rganib, bu borada mashq qilar edilar. amir temurning o’zi kuchli lashkarboshi sifatida harbiy ilmning «ming askar» uslubi asoschilaridan biri bo’lgan. buyuk sohibqiron shunday ta’kidlaydi: «cherik tuzib, navkar olmoqda uch qoidaga amal qildim: birinchidan, yigitning kuch-quvvatiga; ikkinchidan, uning qilichni o’ynata olishiga; uchinchidan, aql-zakovatiyu kamolotiga e’tibor qildim. shu uch fazilat jamul-jam bo’lsa, navkarlik xizmatiga oldim. negakim, kuch-quvvatli yigit har qanday qiyinchiliklarga, azobu uqubatlarga chidamli bo’ladi, qilich o’ynata oladigan kishi raqibini mag’lub eta oladi, oqil navkar har joyda aql-idrokini ishga solib, mushkulotni bartaraf etmog’i mumkin». o’g’illari- amirzoda muhammad jahongir, umarshayx, mironshoh, shohrux, nabiralari - amirzoda muhammad sulton, amirzoda pirmuhammad mohir jangchilar bo’lib, katta-katta janglarda shaxsan ishtirok etganlar. amir temurning o’zi aqlni charxlash vositasi bo’lgan shaxmat o’yinida ham mohir bo’lgan. zero, o’sha davr tarbiyasi — …

5 / 24

», xv asr muarrihi havofiyning «mujmal-ifosihiy», shomiyning va ali yazdiylarning «zafarnoma»si, ibn arabshohning «amir temur haqidagi xabarlarda taqdir ajoyibotlari», salohiddin toshkandiyning «temurnoma» kabi asarlarida ta`riflanishicha, u o’zi amal qiladigan quyidagi sifatlarini yuksak baholaydi: birinchi sifat: beg’arazlik, boyni kambag’aldan ustun qo’ymaslik. ikkinchi sifat: islomga qat`iy amal qilish. uchinchi sifat: kambag’allarga xayr-ehsonli bo’lish. odillikka erishish. to’rtinchi sifat: haloyiqqa rahm qilish va barchaga naf yetkazish. beshinchi sifat: islomga taalluqli ishlarni barcha ishlardan ustun qo’yish. oltinchi sifat: barcha so’zlarda doim haqiqatgo’ylikka amal qilish. ettinchi sifat: va`da berib, vafo qilish. sakkizinchi sifat: o’zini doimo allohning yerdagi mulki posboni deb bilish, uning izmisiz boshqaga ziyon yetkazmaslik. to’qqizinchi sifat: shariat ishlarida payg’ambar hadislariga amal qilish. o’ninchi sifat: insof bayrog’ini baland ko’tarish va ilm tarqatishni inson buyukligining asosiy zamini deb bilish. shunday qilib, amir temurning o’zi amal qilgan sifatlari umuminsoniy qadriyatlar asosiga qurilganligi bilan alohida ahamiyat kasb etadi. bu o’gitlar xalqlarning bir maqsad sari birlashtirgan, muvaffaqiyatlarga erishtirgan, sehrli …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlashgan davlat"

3-мavzu: xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja: 1. ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivojiga ta’siri. 2. so’fiylik ta’limotining ma’naviy hayotga ta’siri. 3. movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlashgan davlat barpo etilishi va uning fan, madaniyat va ma’rifat rivojiga qo’shgan hissasi. 4. mirzo ulug’bekning pedagogik g’oyalari va ma’rifatparvarlik xizmatlari. 5. ulug’bek davrida maktab islohoti. zahiriddin muhammad boburning pedagogik fikrlari. 6. alisher navoiyning asarlarida tarbiya va insonparvarlik masalalari. 7. navoiyning maktab va madrasalar rivojiga qo’shgan hissasi. navoiyning o’qituvchi (mudarris) to’g’risidagi fikrlari. 8. abdurahmon jomiyning pedagogik qarashlari. 9. jaloliddin...

This file contains 24 pages in DOC format (191.5 KB). To download "movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlashgan davlat", click the Telegram button on the left.

Tags: movaraunnahrda amir temur tomon… DOC 24 pages Free download Telegram