kinoya so’zining matnda ifodalanishi

DOC 351.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

kinoya so’zining matnda ifodalanishi.doc ii боб kinoya so’zining matnda ifodalanishi mundarija: кириш .............................................................................................................3 i-боб. o.генри ҳикояларида киноя ифодасининг стилистик – грамматик хусусиятлари ...........................4 1.1. “сўз ўйини” киноя ифодасининг муҳим воситаси сифатида..........4 1.2. сатирик мазмунни яратишнинг лексик – грамматик воситалари.....14 2.3. киноя мазмуни ифодасида терминолексемалардан фойдаланиш.....24 ii–боб. киноя мазмуннинг яхлит матн доирасида воқеаланиши.......................................................................................29 2.1. матннинг интертекстуаллик белгиси ва киноя ифодаси...................29 2.2. ўзлаштирма лексик бирликларнинг прагматик имкониятлари.........38 2.3. киноя ифодасида метафоранинг иштироки........................................45 2.4. феъл туркумидаги бирликларнинг кинояни шакллантириш имкониятлари ............................................................................................. 51 2.5. о.генрининг the gift of the magi ҳикоясида киноя мазмунининг воқеланиши ..................................................................................................56 хулоса ..........................................................................................................62 кириш мавзунинг долзарблиги. ўзбекистон республикасининг кадрлар тайёрлаш миллий дастурида ҳозирги замон талабларига жавоб бера оладлиган, ҳар томонлама етук кадрлар таёрлаш масаласига алоҳида эътибор берилган. ўзбнкистон республикаси президенти и.а.каримов таъкидлаганидек, «мустақил дунёқарашга ва фикрлашга эга бўлган, авлодларимизнинг ва умум инсониятнинг бебаҳо қадриятларига таянган ҳолда маънавий бой, ахлоқий жиҳатдан комил, ҳар томонлама баркамол инсонларни шакллантириш бугунги куннинг долзарб вазифасидир». …

уқтаи назардан тилнинг когнитив аспектда ўрганиш, уни когнитив фаолият, инсон онгининг ажралмас таркибий қисми сифатида ўрганиш бугунги кун тилшунослигининг долзарб масалаларидан бири сирфатида илгари сурилмоқда. сатира бадиий нутқнинг кенг тарқалган турларидан бўлиб, унинг ҳосил бўлиши ўзига хос лисоний тафаккур фаолияти ижросини талаб қилади. сатирик матнларнинг ҳосил бўлишини таъминлашга хизмат қилувчи когнитив жараёнларнинг тадқиқи замонавий тилшуносликнинг долзарб муаммоларидандир. тадқиқот мақсади машҳур инглиз адиби о.генри ижоди мисолида сатирик мазмун ифодасида асосий ўринни эгаллайдиган лисоний бирликлар танловининг лингвокогнитив тамойиллари, қонуниятларини ўрганишдир. ушбу мақсад тадқиқотда қуйидаги вазифалар ижросини тақазо этади: - о.генри сатирасининг ўзига хос хусусиятларини ўрганиш; - сатирик матнларнинг лисоний қобиғини ташкил қилувчи воситалар гуруҳларини ажратиш; - сатирик мазмуннинг прагматик мақомини белгилаш; - сатирик мазмунни шакллантириш имкониятини берадиган когнитив қолиплар тавсифини бериш. тадқиқот обекти о.генри сатирик ҳикоялари матнлари бўлиб, улар таркибидаги лисоний бирликларнинг лисоний тафаккур жараёнида қўлланиш мезонлари тадқиқ қилинади. шунга нисбатан, тадқиқотнинг предмети сифатида сатирик матнлар мазмуни ва ғоясини ифодалаш учун зарур …

анишлардандир. тадқиқот натижаларининг амалий аҳамияти бадиий матн таҳлилига когнитив амалларнинг тадбиқ қилиниш имконияти пайдо бўлишида кўринади. ишнинг натижаларидан "матн тилшунослиги", "стилистика", "когнитив тилшунослик" фанлари бўйича тузиладиган қўлланма ва тавсияномаларда фойдаланиш мумкин. тадқиқот натижалари асосида хулосалар берилиб, уларда турли жанрларга оид матнларнинг лингвокогнитив таҳлилининг истиқболи ва жиҳатлари белгиланади. иш "кириш", иккита боб ва "умумий хулосалар" қисмларидан таркиб топиши режалаштирилмоқда. "кириш" қисмида танланган мавзунинг долзарблиги, қўйилган мақсад ва вазифаларнинг муаммо тадқиқи учун муқобиллиги асосланади, тадқиқ объекти ва предмети белгиланади ҳамда иш натижаларининг илмий янгилиги, амалий аҳамияти ҳамда тадбиқ доираси ҳақида маълумотлар келтирилади. иш умумий хулосалар билан якунланиб, унда бажарилган тадқиқотлар натижалари умумлаштирилади. биринчи боб “о.генри ҳикояларида киноя ифодасининг стилистик-грамматик хусусиятлари” деб номланади ва унда лисоний бирликларнинг сатирик матнда фаоллаштирувчи омиллари ўрганилади. “киноя мазмуннинг яхлит матн доирасида воқеяланиши” сарлавҳасидаги иккинчи бобда бадиий асар ғоявий мазмуни яратилишида тафаккур жараёнида ҳосил бўладиган ментал қолипларнинг лисоний воқеланишини таъминловчи воситалар гуруҳлари ажратилади. i-боб. o.генри ҳикояларида киноя ифодасининг …

сида ёзганидек, “маъно доимо лисоний материалда гавдаланади, бундай маънога эга бўлмаган маъно узуқ – юлуқ бўлиб қолаверади, яхлит мундарижага эга бўла олмайди. аммо маъно ва шахснинг мужассамлашиши, бирдамлиги уларнинг қоришиб кетишидан дарак эмас. улар ўртасидаги мунособатлар турли – туман, бири иккинчисини такрорламайдиган. зеро, ягона бир маъно турлича ифода топиши мумкин бўлгандек, биргина моддий бирлик турли маънога эга бўлиши ҳам доимо кузатилиб турилади.” юқорида келтирилган иқтибосдан маълум бўладики, мулоқот жараёнида, денотитив кўринишда ва олдиндан маълум бўлган маъно мавжуд бўлишини тасаввур қилиш қийин. оҳирги пайтларда прагмалингвистикага оид адабиётларда ҳикоя “сўз ўйинининг” бир тури сифатида қаралмоқда. ёш болага “my lord”, “жаноби олийлари” келишлари билан мурожаат қилишганда, оддий ҳурмат маъносидан ташқари, бирон бир ёқтирмаслик, киноя, сатира мазмунларини ифода қилиш мақсади мавжуд бўлиши мумкин. бу ҳолатда киноя одатда ундов мазмунига эга бўлиб, болани маълум бир ҳаракатга ундайди. у ўзини хўжайиндек хис қилиб, ота–онаси истаган “ўйин” га киришиб кетиши мумкин. ҳурмат ибораларининг ёш болага нисбатан бу …

сарлари лисоний шаклининг мураккаблиги муаллифнинг сунъий равишда, қўллаётган услубий натижаси эмаслигини ҳам унутмаслик лозим. унинг ҳикоялари матни билан яқиндан танишиш жараёнида лисоний шакл мураккаблиги ёзувчининг ўзига хос услуб эканлигига ва бундай услуб айниқса киноя ва бошқа сатирик амаллар ифодасида яққол намоён бўлишига ишонамиз. о.генри асарларида китобий лексемалар ва ибораларнинг кенг меъёрда қўлланилиши доимо сезилиб турадиган ҳолатдир. бу эса, ўз навбатида, ҳикоятлар матнини идрок этишни қийинлаштиради. айнан шу турдаги луғавий бирликлар сатирик мавзуни, ҳикоянинг шакллантирувчи воситага айланади. масалан, the cop and the anthem (“полициячи ва гимн”) ҳикоясидан қуйидаги парчани олайлик. a deaf leaf fell in soаpay’s lap. that was jack frost’s card. jack is kind to regular denizens of madison square and gives fair warning of his annual call. at the corners of four streets he hands his pasteboard to the north wind, footman of mansion of all outdoors, so that the inhabitants there of may make ready (p.37) ҳикоянинг умумий …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kinoya so’zining matnda ifodalanishi"

kinoya so’zining matnda ifodalanishi.doc ii боб kinoya so’zining matnda ifodalanishi mundarija: кириш .............................................................................................................3 i-боб. o.генри ҳикояларида киноя ифодасининг стилистик – грамматик хусусиятлари ...........................4 1.1. “сўз ўйини” киноя ифодасининг муҳим воситаси сифатида..........4 1.2. сатирик мазмунни яратишнинг лексик – грамматик воситалари.....14 2.3. киноя мазмуни ифодасида терминолексемалардан фойдаланиш.....24 ii–боб. киноя мазмуннинг яхлит матн доирасида воқеаланиши.......................................................................................29 2.1. матннинг интертекстуаллик белгиси ва киноя ифодаси...................29 2.2. ўзлаштирма лексик бирликларнинг прагматик...

DOC format, 351.0 KB. To download "kinoya so’zining matnda ifodalanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: kinoya so’zining matnda ifodala… DOC Free download Telegram