makroiqtisodiyotga kirish. makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar

DOC 10 pages 102.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 102.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

1-2 mavzu: makroiqtisodiyotga kirish. makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar reja: 1. milliy iqtisodiyotning qaror topishi va uning makroiqtisodiy ko’rsatgichlari. 2. yalpi milliy mahsulot mazmuni, tarkibiy qismlari va harakat shakllari. 3. yalpi milliy mahsulot va yalpi ichki mahsulot, milliy hisoblar tizimi. 4. investitsiyalar to’g’risida tushuncha va uning iqtisodiyotga tutgan o’rni 1. milliy iqtisodiyotning qaror topishi va uning makroiqtisodiy ko’rsatkichlari. barchamizga ma’lumki, o’tmishda o’zbekiston iqtisodiyoti sobiq ittifoq iqtisodiyotining tarkibiy qismi hisoblanib, uni mustaqil milliy iqtisodiyot deb bo’lmas edi. bizga bir yoqlama rivojlangan paxta yakkahokimligiga, xomashyo ishlab chiqarishga va boy mineral xomashyo resurslaridan nazoratsiz, ayovsiz foydalanish asosiga qurilgan, yonilg’i, g’alla va boshqa ko’pgina ishlab chiqarish vositalari, iste’mol tovarlarining ta’minlanishi bo’yicha markazga qaram bo’lgan iqtisodiyot meros bo’lib qolgan edi. prezidentimiz i.a.karimov ta’kidlaganlaridek, «o’zbekiston bir yoqlama iqtisodiyotga – markazga butunlay qaram, izdan chiqqan iqtisodiyotga ega bo’lgan» mamlakat edi. lekin, eng yomoni, o’zbekiston iqtisodiyoti asosan xom ashyo tayyorlashga yo’naltirilgani, biryoqlama rivojlanish hisobidan mo’rt va nochor holga tushib qolgan bo’lib, …

2 / 10

energetika, mashinasozlik va boshqa sanoat tarmoqlarining vujudga kelishi, ko’plab yirik inshootlar, korxonalar, zavod va fabrikalar qurilganligi, yonilg’i va g’alla mustaqilligiga erishilganligi iqtisodiyotdagi tarkibiy o’zgarishlar, modernizatsiyalash, yangilash, diversifikatsiyalash, izchil o’sish sur’atlari milliy mustaqil iqtisodiyotni mustahkamlash sari harakat natijalaridir. mamlakatimizda mustaqil amal qiladigan bozor iqtisodiyotining qator infratuzilmalari: savdo, bozor, birja, moliya, bank, kredit, soliq, sug’urta, bojxona tizimlari va boshqa qator funktsional iqtisodiyot tarmoqlari barpo etildi. shunday qilib, o’zbekistonda erkin, zamonaviy bozor munosabatlariga asoslangan yangi, mustaqil rivojlanayotgan, o’z xalqi, millati manfaatlariga xizmat qiladigan milliy iqtisodiyot shakllantirildi. milliy iqtisodiyot ko’plab o’zaro bog’liq iqtisodiy unsurlardan iborat bo’lgan murakkab iqtisodiy tizimni namoyon etadi. mazkur unsurlar o’rtasidagi amalda tarkib topgan munosabatlarning butun majmui iqtisodiyotning tarkibiy tuzilmasini tavsiflab beradi. milliy iqtisodiyot – barcha tarmoqlar va sohalarni, mikro- va makrodarajadagi iqtisodiyotlarni, funktsional iqtisodiyotni, ko’plab infratuzilmalarni o’z ichiga olgan yaxlit iqtisodiyotdir. milliy xo’jalikning tarkib topgan tuzilishi ijtimoiy mehnat taqsimoti rivojining natijasi hisoblanadi. makrodarajada qaralganda milliy iqtisodiyotning tarkibiy tuzilishi quyidagilar o’rtasidagi …

3 / 10

nki, iqtisodiy rivojlanishda turli beqarorlik holatlari, inqirozlar ruy berib turadi. jumladan, 2008 yilda aqshda boshlangan jahon-moliyaviy iqtisodiy inqirozi ham milliy iqtisodiyotimizga o’z ta’sirini o’tkazmay qolmadi. bunday ta’sir quyidagi holatlar orqali namoyon bo’lmoqda: birinchidan, mamlakatimiz eksport qiladigan mahsulotlar (qimmatbaho va rangli metallar, paxta, uran, neft mahsulotlari, mineral o’g’itlar va boshqalar)ning jahon bozoridagi narxlarining keskin tushib ketishi natijasida eksportdan olinadigan daromad hajmining pasayib ketishi; ikkinchidan, umuman dunyo bozoridagi talabning keskin tushib ketishi oqibatida mahsulot sotish hajmining qisqarishi; uchinchidan, jahondagi investitsion faollikning pasayishi natijasida uzoq muddatli investitsion loyihalarimizni amalga oshirish muddatlarining kechikishi va h.k. milliy iqtisodiyotimizning barqaror va muvozanatli rivojlanishiga salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin bo’lgan ushbu holatlarni o’z vaqtida aniqlab, ularning oldini olish va ta’sir oqibatlarini yumshatish bo’yicha amalga oshirilgan tadbirlar evaziga iqtisodiyotimizning yuqori o’sish sur’atlari saqlab qolindi . milliy iqtisodiyotda ishlab chiqarish, xizmat ko’rsatish hajmi va ularning o’sishi bir qator ko’rsatkichlar tizimi orqali, mikro- va makroiqtisodiy darajada aniqlanib, tahlil qilinadi. makroiqtisodiyot – …

4 / 10

t aholisining doimiy ravishda o’sib boruvchi ijtimoiy-iqtisodiy ehtiyojlarini qondirishda namoyon bo’ladi. milliy iqtisodiyotning mazkur asosiy muammosi naqadar samarali hal etilayotgani makroiqtisodiy tahlil yordamida aniqlanadi. makroiqtisodiy tahlilning maqsadi – takror ishlab chiqarish jarayonini ob’ektiv ravishda aks ettiruvchi ko’rsatkichlardan foydalanish asosida mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida vujudga kelgan holatlarni ochib berishdan iborat. bu maqsadga erishishning muhim shartlari sifatida quyidagilarni ko’rsatish mumkin: 1) asosiy makroiqtisodiy ko’rsatkichlarning holati va harakatini ob’ektiv aks ettiruvchi statistik ma’lumotlarning mavjudligi; 2) mamlakat iqtisodiyotini tahlil qilishda keng miqyosda va tarixiy jihatdan yondashuv; 3) iqtisodiy tizim salohiyatini haqqoniy ravishda baholamasdan hamda iqtisodiy qonunlarning ob’ektiv amal qilishini bilmasdan turib mamlakat iqtisodiyotiga aralashuv salbiy holatlarni keltirib chiqarishini anglash; 4) makroiqtisodiy nazariya muayyan mamlakatlarning iqtisodiyotini ob’ektiv ravishda tadqiq etish asosida yaratilishini hamda undan boshqa mamlakatlar amaliyotida o’ta ehtiyotkorlik bilan foydalanish mumkinligini tushunish; 5) ishlab chiqarishni aholi daromadlari va iste’moli darajasini o’stirishga yo’naltirish; 6) aholi daromadlari, siyosiy va ijtimoiy barqarorlik o’sishining yagona manbai bo’lib mamlakatdagi barcha …

5 / 10

hajmini hisoblash va milliy iqtisodiyotning faoliyat yuritishiga bevosita ta’sir qiluvchi omillarni aniqlash imkonini beradi. ikkinchidan, makroiqtisodiy ko’rsatkichlar tizimi, milliy mahsulot va uning tarkibiy qismlari harakatining barcha bosqichlarida, ya’ni ishlab chiqarish, ayirboshlash, taqsimlash va iste’mol bosqichlarida ko’rgazmali shaklda aks ettirish imkonini beradi. nihoyat, uchinchidan, mazkur ko’rsatkichlar tizimi mavjud resurslar va ulardan samarali foydalanish darajasini, iqtisodiyotning turli sohalari, tarmoqlari o’rtasidagi mutanosiblik va muvozanatlik holatini aks ettiradi. butun milliy iqtisodiyotning holatini tavsiflovchi muhim makroiqtisodiy ko’rsatkichlar – yalpi ichki mahsulot (yaim), sof milliy mahsulot (smm), milliy daromad (md), aholi daromadlari (ad), ishchi kuchi bandligi, ishsizlik, inflyatsiya va boshqa shu kabilar hisoblanadi. bu ko’rsatkichlar moddiy ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatish sohalaridagi barcha xo’jaliklar iqtisodiy faoliyatining umumiy va pirovard natijalarini qamrab oladi. 2. milliy mahsulotning iqtisodiy mazmuni va harakat shakllari. jamiyat a’zolarining ehtiyojlari muntazam ravishda tarkibiy jihatdan o’zgarib, yangilanib, miqdoran ko’payib va sifat jihatidan takomillashib borar ekan, bu ehtiyojlarni qondirishga qaratilgan ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatish …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "makroiqtisodiyotga kirish. makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar"

1-2 mavzu: makroiqtisodiyotga kirish. makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar reja: 1. milliy iqtisodiyotning qaror topishi va uning makroiqtisodiy ko’rsatgichlari. 2. yalpi milliy mahsulot mazmuni, tarkibiy qismlari va harakat shakllari. 3. yalpi milliy mahsulot va yalpi ichki mahsulot, milliy hisoblar tizimi. 4. investitsiyalar to’g’risida tushuncha va uning iqtisodiyotga tutgan o’rni 1. milliy iqtisodiyotning qaror topishi va uning makroiqtisodiy ko’rsatkichlari. barchamizga ma’lumki, o’tmishda o’zbekiston iqtisodiyoti sobiq ittifoq iqtisodiyotining tarkibiy qismi hisoblanib, uni mustaqil milliy iqtisodiyot deb bo’lmas edi. bizga bir yoqlama rivojlangan paxta yakkahokimligiga, xomashyo ishlab chiqarishga va boy mineral xomashyo resurslaridan nazoratsiz, ayovsiz foydalanish asosiga qurilgan, yonil...

This file contains 10 pages in DOC format (102.5 KB). To download "makroiqtisodiyotga kirish. makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar", click the Telegram button on the left.

Tags: makroiqtisodiyotga kirish. makr… DOC 10 pages Free download Telegram