rangli qotishmalarni eritib olish

DOCX 12 pages 3.0 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.0 MB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

8-ma’ruza mavzu: rangli qotishmalarni eritib olish. reja: 1. rangli qotishmalarni eritib olish jarayoni 2. vagrankada cho’yanni eritish jarayoni tayanch iboralar: rangli qotishma, pech vannasi, tigel, qizdirish, eritish, komponentlar, o’ta qizdirish, oksidlar. rangli qotishmalarni eritib olish jarayoni rangli qotishmalarni eritib olish uchun mo’ljallangan barcha pechlar (shaxta - alangali pechlardan tashqari) davriy ravishda ishlaydigan pechlar hisoblanadi. ish bo’shlig’i, ya’ni pech vannasi yoki tigelga hisoblangan tarkibli shixta yuklanadi, energiya manbai ishga tushiriladi, shixta eritiladi, eritma zarur xaroratgacha o’ta qizdiriladi, so’ngra qotishma kerakli tarkibgacha yetkaziladi, aralashmalardan tozalanadi va modifikatsiyalanadi. eritib olish jarayoni ikkita davrga bo’linadi: qizdirish va eritish, o’ta qizdirish va nihoyasiga yetkazish. rangli qotishmalarni eritib olishda yuklash va eritib olish jarayonining ketma-ketligiga rioya qilish ayniqsa muhim, chunki qotishmalarning ko’pchilik komponentlari oksidlanish hamda gazlarni yutishga (gazlarning erishi, gazlar bilan birikma hosil qilishi) yuqori darajada moyil bo’ladi. rangli qotishmalar tarkibiga kiradigan komponentlar gaz fazasi bilan reaktsiyaga kirishib oksidlar hosil qilishi mumkin. me+1/2 o2 = meo …

2 / 12

faqat metall gaz fazasi bilan emas, balki qattiq metall suyuq metall bilan ham o’zaro ta’sirlashadi. shixtaning qattiq tashkil etuvchilari odatda suyuq qotishmada eritiladi. shu qotishmaning quymasi, ligaturalar yoki boshqa qo’shimchalar shixtaning qattiq tashkil etuvchilari bo’lishi mumkin. suyuq qotishma qoplama flyuslar va hosil bo’ladigan shlaklar bilan reaktsiyaga kirishadi. flyuslar tarkibi shunday tanlanadiki, bunda oksidlanish reaktsiyasi cheklansin. qotishma tayorlashning so’nggi bosqichida (pechda, kovshda yoki tarqatish pechida), aralashmalardan tozalash jarayonida flyuslar yoki boshqa qo’shimchalar qotishma bilan reaktsiyaga kirishadi. metallni pechdan chiqarilishi to’rt usulda amalga oshiriladi: letka orqali, pechni qiyalatib, magnili-gidrodinamik nasoslar vositasida va cho’michlab olish. cho’michlab olish ishlarini maxsus robotlar - manipulyatorlar bajaradi. ular metallni ish pechidan cho’michlab olib, uni qolipga quyadi. katta bo’lmagan quyish tsexlarida mayda quymalarni ishlab chiqarishda tayyor suyuq, eritma bevosita tarqatish pechlaridan yoki alanga yohud, shaxta-alangali pechlarida asosiy vanna bilan kanallar yordamida birlashtirilgan maxsus tarqatish kameralaridan dastaki cho’michlar bilan olinadi. rangli qotishmalarni eritib olishda tozalash jarayoni eng muhim texnologik …

3 / 12

sathi havo furmalari ustida joylashadi. bu sathning doimiyligini saqlash uchun vagrankaga vaqti-vaqti bilan ish yonilg’isi solib turiladi. vagranka shaxtasining yuqorigi qismida chiqib ketayotgan gazlarni changdan tozalovchi qurilma bor. tozalash tizimida so ni so2 gacha to’la yondirish ham ko’zda tutilgan, chunki koks yonganida is gazi ajralib chiqkadi. koks vagrankasining ishlash printsini domna pechinikiga o’xshash. biroq agar domna pechlarida yuqori darajada qizdirilgan havo haydalsa, vagranka jarayonida sovuq havo ham xaydalishi mumkin. vagrankada eritish havoni 500°s gacha qizdirish sovuq cho’yan xaroratini 80-100°s ga oshirishga imkon beradi va ayni vaqtda koks sarfini kamaytirishga yordam beradi. hozir chiqarilayotgan vagrankalarning gorn qismi ochiq konus tarzida kichik diametrli qilib loyihalanadi (17-rasm). eski konstruktsiyadagi vagranka ichi kovak tsilindr shaklida edi. vagranka gorn qismining tor qilinishi havo kislorodining bir tekis taqsimlanishiga yordam beradi, bu esa yonilg’i yonganida issiqliq samaradorligini va ish unumini oshiradi. ish unumining oshishi ayniqsa diametri katta vagrankalarda katta axamiyatga ega. gorn qismi toraytirilmagan vagrankalarda havo oqimining …

4 / 12

irinchi bo’lagini eritadi. koksning bir qismi yonib toshqolga o’tganidan keyin salt yonilg’i koloshasining sathi bir oz pasayadi. biroq metall shixtadan keyin turgan yonilg’i qatlami (ish yonilg’isi koloshasi) salt koloshaning dastlabki sathini tiklaydi. metall shixtaning keyingi bo’lagini eritish ham shu tarzda o’tadi. vagranka shaxtasida turgan koksning yonishi va metall erishi natijasida shixta pastga tushadi va yuklash tuynugi orqali ashyolarning navbatdagi bo’lagi solinadi. shu tarzda eritish jarayoni uzluksiz davom etadi. koks vagrankalarida cho’yan eritib olishda shixta ashyolari sifatida kichik quyma cho’yanlar va ishlanadigan cho’yanlar, po’lat va cho’yan temir-tersaklari, ishlab chiqarish qaytimlari, ferrokotishmalar ishlatiladi. vagrankaga sovuq havo haydab ishlatilganda 14-18 % koks sarf bo’ladi. jarayonda qatnashadigan ashyolarning hammasiga kimyoviy tarkibi, tozaligi va katta-kichikligi jihatidan ma’lum talablar qo’yiladi. masalan, vagrankaga kuchli oksidlangan metall va pechь shaxtasi diametrining 1/4 diametridan katta bo’lgan shixta bo’laklarini solish yaramaydi. koks tarkibidagi chang va mayda bo’laklarni albatta ajratib olish zarur. 16-rasm giprostanok instituti konstruktsiyasidagi vagranka. koks vagrankalarida murakkab fizik-kimyoviy …

5 / 12

n atmosfera xos bo’lib, u vagranka jarayoniga deyarli ta’sir etmaydi, ikkinchi - eritish zonasi erish boshlangan sath va salt koloshaning yuqorigi sathi bilan chegaralanadi. erish jarayonida issiqlik jadal yutiladi, bu esa metalning qizish tezligini kamaytiradi. erish zonasida toshqolda shakllana boshlaydi. suyuq metall va toshqol cho’g’ bo’lib qizigan koks bo’laklari ustidan oqib o’tib, reduktsion (uchinchi) zonaga tushadi. uchinchi - reduktsion qayta tiklanish zonasi - vagranka zonasi bo’lib, ko’tarilayotgan gaz endotermik reaktsiya natijasida soviydi. biroq shunga qaramasdan, gazlarning xarorati cho’yanning erish xaroratidan ortiq bo’ladi. uchinchi zonaning pastki sathi gaz fazasida bog’lanmagan kislorodning deyarli to’la yo’qolishiga mos keladi. suyuq metall tomchilari koksga tegib, uglerod va oltingugurtga tuyinadi. to’rtinchi - kislorod zonasi bog’lanmagan kislorod borligi tufayli oksidlanish jarayonlari keskin faollashadi. bu yerda jadal yonishdan tashqari kremniy, marganets va temir oksidlanadi. bu zonada cho’yanni konvertirlashdagiga o’xshash reaktsiyalar sodir bo’ladi, shuning uchun, hatto furmalar orqali sovuq havo berilishiga qaramasdan, zonaning yuqorigi qismida metall va gazning xarorati …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rangli qotishmalarni eritib olish"

8-ma’ruza mavzu: rangli qotishmalarni eritib olish. reja: 1. rangli qotishmalarni eritib olish jarayoni 2. vagrankada cho’yanni eritish jarayoni tayanch iboralar: rangli qotishma, pech vannasi, tigel, qizdirish, eritish, komponentlar, o’ta qizdirish, oksidlar. rangli qotishmalarni eritib olish jarayoni rangli qotishmalarni eritib olish uchun mo’ljallangan barcha pechlar (shaxta - alangali pechlardan tashqari) davriy ravishda ishlaydigan pechlar hisoblanadi. ish bo’shlig’i, ya’ni pech vannasi yoki tigelga hisoblangan tarkibli shixta yuklanadi, energiya manbai ishga tushiriladi, shixta eritiladi, eritma zarur xaroratgacha o’ta qizdiriladi, so’ngra qotishma kerakli tarkibgacha yetkaziladi, aralashmalardan tozalanadi va modifikatsiyalanadi. eritib olish jarayoni ikkita davrga bo’linadi: qizdir...

This file contains 12 pages in DOCX format (3.0 MB). To download "rangli qotishmalarni eritib olish", click the Telegram button on the left.

Tags: rangli qotishmalarni eritib oli… DOCX 12 pages Free download Telegram