shaxs nazariyasining bixevioral yo‘nalishi

PPTX 25 pages 83.7 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 83.7 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

shaxs nazariyasining bixevioral yo‘nalishi. ijtimoiy-kognitiv va kognitiv yo‘nalishi shaxs nazariyasining bixevioral yo‘nalishi. ijtimoiy-kognitiv va kognitiv yo‘nalishi reja: 1.shaxs shakllanishi haqidagi nazariyalar 2. rus psixologiyasida shaxsning ta’rifi 3. shaxsni ekperimental o‘rganish usullari shaxs shakllanishi haqidagi nazariyalar jahon psixologiya fanida shaxsning kamoloti uning rivojlanishi to’g’risida xilma-xil nazariyalar yaratilgan bo’lib, tadqiqotchilar inson shaxsini o’rganishda turlicha pozisiyadan turib yondoshadilar va muammoning mohiyatini yoritishda ham o’ziga xos yondashuvlarga egadirlar. mazkur nazariyalar qatoriga biogenetik, sosiogenetik, psixogenetik, kognitiv, psixoanalitik, bixevioristik nazariyalarni kiritish mumkin. biogenetik nazariyaning negizida yetilish bosh omil sifatida qabul qilingan bo’lib, qolgan jarayonlarning taraqqiyotini ixtiyoriy xususiyat kasb etib, ular bilan o’zaro aloqa tan olinadi, xolos. mazkur nazariyaga binoan, taraqqiyotning bosh omili biologik determinantlarga (aniqlovchilarga) qaratiladi va ularning mohiyatida ijtimoiy-psixologik xususiyatlar keltirib chiqariladi. taraqqiyot jarayonining o’zi biologik etilishning universal bosqichi sifatida sharhlanadi va talqin qilinadi. biogenetik qonunni f.myuller va gekkellar kashf qilishgan. biologik qonunga ko’ra , shaxs psixologiyasining individual taraqqiyoti (ontogenez) butun insoniyat tarixiy taraqqiyoti (filogenez)ning …

2 / 25

adilar. jumladan, biogenetik nazariyaning yirik namoyondalaridan bo’lmish amerikalik psixolog s.xoll ham psixologik taraqqiyotning "rekapitulasiya qonuni"ni shaxs rivojlanishining bosh qonuni deb hisoblaydi. uning fikricha, ontogenezdagi individual taraqqiyot filogenezning muhim bosqichlarini takrorlaydi. qayd etish lozim, bu yo‘nalish asosan fiziologlar orasida keng tarqalgan va i. p. pavlov ham shu asosga tayangan. biogenetik konsepsiyaning boshqa bir yonalishi nemis "konstitusion psixologiyasi" (inson tana tuzilishiga asoslangan nazariya) namoyondalari tomonidan ishlab chiqilgan. e.krechmer shaxs tipologiyasi negizida bir qancha biologik omillarni (masalan tana tuzilishining tipi va boshqalarni) kiritib, insonning jismoniy tipi bilan psixologik xususiyati o’rtasida uzviy bog’liqlik mavjud deb taxmin qiladi. e.krechmer odamlarni ikkita katta guruhga ajratadi va uning bir boshida sikloid toifasiga xos (tez qo’zg’aluvchi, his-tuyg’usi o’ta barqaror) odamlar, ikkinchi uchida shizoid toifasiga (odamovi, munosabatga qiyin kirishuvchi, his-tuyg’usi cheklangan) xos odamlar turishini aytadi. bu taxminni u shaxs rivojlanishi davriga ko’chirishga harakat qiladi, natijada o’smirlarda sikloid xususiyatlar - o’ta qo’zg’aluvchanlik, tajovuzkorlik, affektiv tabiatlilik, ilk o’spirinlarda esa shizoidlik xususiyatlari …

3 / 25

iologik nazariyaga qarama-qarshi bo’lgan nazariya sosiogenetik nazariya hisoblanadi. sosiogenetik yondashuvga binoan shaxsda roy beradigan o’zgarishlar jamiyatning tuzilishi ijtimoiylashish usullari va uni qurshab turgan odamlar bilan o’zaro munosabati vositalaridan kelib chiqqan holda tushuntiriladi. ijtimoiylashuv nazariyasiga ko’ra inson biologik tur sifatida tug’ilib, hayotning ijtimoiy shart-sharoitlarining bevosita ta'siri ostida shaxsga aylanadi. g’arbiy evropaning eng muhim nufuzli nazariyalaridan biri bu rollar nazariyasidir. ushbu nazariyaning mohiyatiga binoan jamiyat o’zining har bir a'zosiga status (haq-huquq) deb nomlangan xatti-harakat (xulq)ning barqaror usullari majmuasini taklif qiladi. inson ijtimoiy muhitda bajarishi shart bo’lgan maxsus rollari shaxsning xulq-atvor xususiyatlarida o’zgalar bilan munosabat muloqot o’rnatishda sezilarli iz qoldiradi. biologik nazariyaga qarama-qarshi bo’lgan nazariya sosiogenetik nazariya hisoblanadi. sosiogenetik yondashuvga binoan shaxsda roy beradigan o’zgarishlar jamiyatning tuzilishi ijtimoiylashish usullari va uni qurshab turgan odamlar bilan o’zaro munosabati vositalaridan kelib chiqqan holda tushuntiriladi. ijtimoiylashuv nazariyasiga ko’ra inson biologik tur sifatida tug’ilib, hayotning ijtimoiy shart-sharoitlarining bevosita ta'siri ostida shaxsga aylanadi. g’arbiy evropaning eng muhim nufuzli …

4 / 25

i egallash, bilimlarni o’zlashtirishdan iborat bo’lib, uning samarasi qo’zg’atuvchini uzluksiz ravishda mustahkamlab borilishining mahsulidir. bu nazariyaning tarafdorlari e.torndayk va b.skinnerlar hisoblanadi. k.levin tomonidan tavsiya qilingan "fazoviy zarurat maydoni" nazariyasi psixologiya fani uchun (o’z davrida) muhim ahamiyatni kasb etadi. k.levinning nazariyasiga ko’ra, individning xulqi (xatti-harakati) psixologik kuch vazifasini o’tovchi ishtiyoq (intilish) maqsadlar bilan boshqarilib turiladi, va ular fazoviy zarurat maydonining ko’lami va tayanch nuqtasiga yo’naltirilgan bo’ladi. psixologiyada psixogenetik yondashish ham mavjud bo’lib, u biogenetik, sosiogenetik omillarning qiymatini kamsitmaydi, balki psixik jarayonlar taraqqiyotini birinchi darajali ahamiyatga ega, deb hisoblaydi. ushbu yondashuvni uchta mustaqil yo’nalishga ajratib tahlil qilish mumkin, chunki ularning har biri o’z mohiyati, mahsuli va jarayon sifatida kechishi bilan o’zaro tafovutlanadi. psixologiyaning irrasional(aqliy bilish jarayonlaridan tashqari) tarkibiy qismlari bo’lishi emosiya, mayl va shu kabilar yordamida shaxs xulqini tahlil qiluvchi nazariya psixodinamika deyiladi. mazkur nazariyaning yirik namoyondalaridan biri amerikalik psixolog e.eriksondir. u shaxs rivojini 8 ta davrga ajratadi va ularning har qaysisi …

5 / 25

g kelib chiqishidir. masalan, eng katta farzandning boshliqlikka qobiliyatli bo’lishi, o‘rtancha farzandning erkinlik xoxlashi, eng kichigida esa o’zini yolg’iz his qilish va boshqalarni mensimaslik kabilar kuzatilisi. ollportning fikricha shaxsiyat o’ziga hos 2 xil xususiyat bilan ifodalanadi: 1) tabiiylikda - bunda shaxsning tabiiy hususiyatlarining roli katta hisoblanadi va u insonning hayot tarzida namoyon bo’ladi. 2) tasviriy - bunday holatda shaxsning faqat o’zigaginga hos bo’lgan xarakterlari namoyon bo’ladi. david martin “human behaviours”usa, 2010 (mazmunidan foydalanildi) rus psixologiyasida shaxsning rivojlanishi muammosi l.s.vigotskiy, p.p.blonskiy, s.l.rubinshteyn, a.n.leontev, b.g.ananev, l.i.bojovich singari yirik psixologlarning ishlarida o’z aksini topgan. keyinchalik bu masala bilan shug‘ullanuvchilar safi kengayib bordi. xuddi shu boisdan shaxsning tuzilishi, ilmiy manbai, rivojlanishning o’ziga xosligi boyicha yondashuvda muayyan darajada tafovutga ega. hozirgi davrda shaxsning rivojlanishi yuzasidan mulohaza yuritilganda olimlarning ilmiy qarashlarini muayyan guruhlarga ajratish va undan so’ng ularning mohiyatini ochish maqsadga muvofiq. ontogenezda shaxs taraqqiyotini bir necha bosqichlarga ajratish va ularning har biriga alohida ilmiy psixologik …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs nazariyasining bixevioral yo‘nalishi"

shaxs nazariyasining bixevioral yo‘nalishi. ijtimoiy-kognitiv va kognitiv yo‘nalishi shaxs nazariyasining bixevioral yo‘nalishi. ijtimoiy-kognitiv va kognitiv yo‘nalishi reja: 1.shaxs shakllanishi haqidagi nazariyalar 2. rus psixologiyasida shaxsning ta’rifi 3. shaxsni ekperimental o‘rganish usullari shaxs shakllanishi haqidagi nazariyalar jahon psixologiya fanida shaxsning kamoloti uning rivojlanishi to’g’risida xilma-xil nazariyalar yaratilgan bo’lib, tadqiqotchilar inson shaxsini o’rganishda turlicha pozisiyadan turib yondoshadilar va muammoning mohiyatini yoritishda ham o’ziga xos yondashuvlarga egadirlar. mazkur nazariyalar qatoriga biogenetik, sosiogenetik, psixogenetik, kognitiv, psixoanalitik, bixevioristik nazariyalarni kiritish mumkin. biogenetik nazariyaning negizida yetilish bo...

This file contains 25 pages in PPTX format (83.7 KB). To download "shaxs nazariyasining bixevioral yo‘nalishi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs nazariyasining bixevioral… PPTX 25 pages Free download Telegram

shaxs nazariyasining bixevioral yo‘nalishi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "shaxs nazariyasining bixevioral yo‘nalishi"

Similar files