normativ-huquqiy hujjatlar tushunchasi

DOC 10 pages 275.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 275.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

1-mavzu. oliy ta’limning normativ-huquqiy asosi sifatida qonun hujjatlari reja: 1. normativ-huquqiy hujjatlar tushunchasi 2. normativ-huquqiy hujjatlarning turlari 3. normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish va amalga kiritish tartibi tayanch iboralar: huquq manbasi, normativ-huquqiy hujjatlar, normativ-huquqiy hujjatlarning turlari, qonunlar, qonun osti hujjatlari, konstitutsiya, kadrlar tayyorlash milliy dasturi, davlat ta’lim standartlari, umumiy o’rta ta’lim muassasalari, nizomlar. 1. normativ-huquqiy hujjatlar tushunchasi davlat va huquq nazariyasi normativ-huquqiy hujjatlarni huquq manbasi sifatida e’tirof etadi. huquq manbasi huquqning davlat bilan aloqadorligini o’zida ifoda etadi. davlat o’z tuzilmalari orqali ijtimoiy munosabatlarga ta’sir o’tkazar ekan, uni huquq manbalari vositasida amalga oshiradi. huquq manbalari ba’zi adabiyotlarda huquq shakllari tarzida ham qo’llaniladi. ular qanday nomlanishidan qat’iy nazar, o’z hususiyatlarini yo’qotmaydi. huquq manbalari orasida normativ-huquqiy xujjatlar o’ziga xos o’ringa ega. normativ-huquqiy hujjatlar qadim o’tmishda, asosan davlatni boshqaruvchi monarx tomonidan chiqariladigan, ko’proq yuqori sinf manfaatlariga xizmat qiluvchi hujjat bo’lgan. monarxlar bunday hujjatlarni qabul qilishda cheklanmagan vakolatlarga ega bo’lgan. bu ularga mamlakatni o’z xohishlariga ko’ra …

2 / 10

ormativ-huquqiy hujjatlar ahamiyatining yuqoriligi uning maxsus qonun bilan tartibga solinishiga olib kelgan. o’zbekiston respublikasida uning huquqiy maqomi 2012 yil 24 dekabrdagi o’rq-342-sonli “normativ-huquqiy hujjatlar to’g’risida”gi qonun bilan belgilab berilgan. 44 moddadan iborat ushbu qonun o’zida normativ-huquqiy hujjatlar to’g’risidagi umumiy qoidalar, hujjatlarning turlari va o’zaro nisbati, bunday hujjatlar loyihalarini tayyorlash, ularga qo’yiladigan talablar, e’lon qilish, kuchga kirishi, amal qilishi, hujjatlarning ijrosini tashkil etish va ta’minlash bilan bog’liq ijtimoiy munosabatlarni tartibga soladi. normativ-huquqiy hujjatlar to’g’risidagi qonunning o’z vazifalari mavjud. (1-rasm). 1-rasm. normativ-huquqiy hujjatlar qonunining vazifalari mazkur vazifalar normativ-huquqiy hujjatlarning huquqiy ahamiyati, uning ishlab chiqilishiga qo’yilgan talablar hamda ularning ijrosini tashkil etilishi bilan bog’liq munosabatlarga naqadar jiddiy e’tibor qaratilishidan dalolat beradi. qonunning 3-moddasi normativ-huquqiy hujjatlar tushunchasini aks ettiradi. unga ko’ra, ushbu qonunga muvofiq qabul qilingan, umum majburiy davlat ko’rsatmalari sifatida huquqiy normalarni belgilashga, o’zgartirishga yoki bekor qilishga qaratilgan rasmiy hujjat normativ-huquqiy hujjat hisoblanadi. davlat organlari huquqiy ahamiyatga ega bo’lgan hujjatlar chiqarish vakolatiga ega …

3 / 10

v-huquqiy hujjatda o’rnatilgan normalar davlat organi yoki mansabdor shaxs tomonidan qo’llaniladi. fuqarolarni ishga rasmiylashtirish, ularga nafaqa tayinlash, huquqbuzarliklari uchun javobgarlikka tortish yoki amnistiya akti asosida javobgarlikdan ozod qilish kabi holatlarni o’zida ifodalovchi huquqiy hujjatlarni bunga misol sifatida keltira olamiz. huquqni sharhlash hujjatlariga huquq normalarini to’g’ri anglab olish, ijtimoiy munosabatlarga to’g’ri tatbiq etish, belgilagan darajada ta’sir ko’rsatish imkonini beruvchi hujjatlar kiradi. ko’pincha matbuotda prezident farmonlari, davlat dasturlari, davlat hokimiyati organlari tomonidan qabul qilingan hujjatlarga berilgan sharhlarni ko’ramiz. ular yuridik tilda yozilgan hujjatni xalq tushunishi uchun uning asosiy jihatlarini tushuntirib berishi bilan ahamiyatlidir. har uch hujjatni qo’llanilishi bilan bog’liq misol keltiramiz. tasavvur qilaylik, bir fuqaroning boshqa shaxs bilan mushtlashishi oqibatida uning badaniga shikast yetkazildi. mazkur ish uchun jazo tayinlanishi holatida har uch hujjat ham ishtirok etadi. xususan, qasddan badanga shikast yetkazilishi uchun javobgarlikni jinoyat kodeksi normativ-huquqiy hujjat sifatida belgilaydi. yetkazilgan shikast darajasiga qarab jinoyat kodeksining 104, 105 yoki 109-moddasi qo’llanilishi uchun o’zbekiston …

4 / 10

haxslarga quyidagilar kiradi: · o’zbekiston respublikasi oliy majlisining palatalari; · o’zbekiston respublikasining prezidenti; · o’zbekiston respublikasining vazirlar mahkamasi; · vazirliklar, davlat qo’mitalari va idoralari; · mahalliy davlat hokimiyati organlari. mazkur ko’rsatilgan boshqa organ va mansabdor shaxslarga normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilish vakolati berilmagan. ular tomonidan qabul qilinadigan normativ-huquqiy hujjatlarga quyidagilar kiradi: · o’zbekiston respublikasining konstitutsiyasi ; · o’zbekiston respublikasining qonunlari; · o’zbekiston respublikasi oliy majlisi palatalarining qarorlari; · o’zbekiston respublikasi prezidentining farmonlari va qarorlari; · o’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining qarorlari; · vazirliklar, davlat qo’mitalari va idoralarning buyruqlari va qarorlari; · mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari. ushbu shakldagi normativ-huquqiy hujjatlar o’z navbatida qonunlar va qonun osti hujjatlarga bo’linadi (3-rasm). qonun darajasidagi mavqega ega bo’lgan hujjatlar konstitutsiya, qonunlar va oliy majlis palatalari tomonidan qabul qilingan qarorlardan iborat bo’ladi. qonunlar eng muhim ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi, xalq irodasini ifodalovchi hamda belgilangan tartibda oliy vakillik organi yoki referendum yo’li bilan qabul qilinadigan oliy yuridik kuchga …

5 / 10

y yuridik kuchga ega bo’lgan hujjat bo’lib, respublikada qabul qilingan barcha huquqiy hujjatlar uning tamoyillari va normalari asosida vujudga kelishi hamda unga mos kelishi shart. agar konstitutsiya va boshqa hujjatlar o’rtasida ziddiyatlar vujudga kelsa, konstitutsiya ustuvor huquqqa ega bo’ladi. konstitutsiyadan quyiroqda qonunlar turadi. konstitutsiya ham asli qonun hisoblanib, boshqa qonunlar uning ichidan o’sib chiqadi. normativ-huquqiy hujjatlar ichida kodekslar ham mavjud bo’lib, u ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishda keng qamrovga ega bo’ladi. soddaroq qilib aytganda, kodekslar bir necha qonunlar bilan tartibga solish mumkin bo’lgan ijtimoiy munosabatlarni qamrab oladi. kodekslar o’z mazmun-mohiyati bilan qonun sanaladi. o’zbekistonda hozirda bir necha kodekslar mavjud bo’lib, ularning soni yildan-yilga ortib bormoqda. ularning tasdiqlanishi boshqa qonunlar orqali amalga oshiriladi. yuridik adabiyotlarda qonunlar turli asoslarda tasniflanadi. eng keng tarqalgani uning konstitutsiyaviy va oddiy qonunlarga bo’linish shaklidir. konstitutsiyaviy qonunlar oddiy qonunlardan farqli ravishda, ovoz beruvchilarning 2/3 qismi yoqlab ovoz berganda qabul qilinadi. u davlat tuzilishi hamda davlat, jamiyat va shaxs …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "normativ-huquqiy hujjatlar tushunchasi"

1-mavzu. oliy ta’limning normativ-huquqiy asosi sifatida qonun hujjatlari reja: 1. normativ-huquqiy hujjatlar tushunchasi 2. normativ-huquqiy hujjatlarning turlari 3. normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish va amalga kiritish tartibi tayanch iboralar: huquq manbasi, normativ-huquqiy hujjatlar, normativ-huquqiy hujjatlarning turlari, qonunlar, qonun osti hujjatlari, konstitutsiya, kadrlar tayyorlash milliy dasturi, davlat ta’lim standartlari, umumiy o’rta ta’lim muassasalari, nizomlar. 1. normativ-huquqiy hujjatlar tushunchasi davlat va huquq nazariyasi normativ-huquqiy hujjatlarni huquq manbasi sifatida e’tirof etadi. huquq manbasi huquqning davlat bilan aloqadorligini o’zida ifoda etadi. davlat o’z tuzilmalari orqali ijtimoiy munosabatlarga ta’sir o’tkazar ekan, uni huquq manbalari vo...

This file contains 10 pages in DOC format (275.5 KB). To download "normativ-huquqiy hujjatlar tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: normativ-huquqiy hujjatlar tush… DOC 10 pages Free download Telegram