"11-sonli bhms “ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlarga xarajatlar” standarti

DOC 5 pages 81.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 81.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

рўйхатга олинган тасдиќланган 11-sonli bhms “ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlarga xarajatlar” standartining tavsifi va qo’llanilishi buxgalteriya hisobining ushbu milliy standarti (bhms) "buxgalteriya hisobi to‘g’risida"gi o‘zbekiston respublikasi qonuni asosida ishlab chiqilgan bo‘lib o‘zbekiston respublikasida buxgalteriya hisobini me’yoriy tartibga solish tizimining bir qismi hisoblanadi. ushbu standartning maqsadi ilmiy tadkiqot va tajriba-konstruktorlik ishlanmalariga xarajatlarni buxgalteriyada hisobga olish usulini belgilashdan iborat.ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlariga xarajatlarni hisobga olishning asosiy masalasi bunday xarajatlarni aktiv yoki xarajat sifatida tan olishdan iborat. ularni aktiv yoki xarajat deb tan olishning mezonlari moliyaviy hisobotni tayyorlash va taqdim etish asoslarida belgilab qo‘yilgan. amal qilish sohasi ushbu standart ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlariga xarajatlarni hisobga olish chog’ida qo‘llaniladi. ushbu standart qazib olish tarmoqlarida neft, gaz, mineral konlarni qidirish va ularni ishlab chiqish bo‘yicha xarajatlarga nisbatan qo‘llanilmaydi. biroq u mazkur tarmoqlardagi boshqa tadqiqotlar va ishlanmalarga nisbatan qo‘llaniladi. xo‘jalik yurituvchi sub’yekt kontraktga muvofiq boshqa xo‘jalik yurituvchi sub’yekt uchun tadqiqotlar o‘tkazishi …

2 / 5

bilan tuzilgan kontrakt shartlari bo‘yicha ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlari bilan bog’liq xarajatlar va daromadlar boshqa xo‘jalik yurituvchi sub’yektga o‘tkazilmasa yoki keyinchalik ham o‘tkazilmasa, u holda ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlanmalari bilan shug’ullanuvchi xo‘jalik yurituvchi sub’ekt o‘z xarajatlarini ushbu standartga muvofiq hisobga olib boradi. bu standartda foydalanilgan atamalar: ilmiy tadqiqot ishlari - yangi ilmiy yoki texnik bilimlar va g’oyalarni olish maqsadida o‘tkaziladigan yangi va rejali izlanishlar. tajriba-konstruktorlik ishlari - yangi yoki jiddiy tarzda yaxshilangan materiallar, mexanizmlar, mahsulotlar, texnologiyalar tizimlar yoki xizmatlarni rejalashtirish yoxud loyihalashtirish uchun, ularni tijorat maqsadlarida ishlab chiqarish yoki foydalanishdan oldin, ilmiy tadqiqot ishlari natijalarini yoki boshqa bilimlarni qo‘llash. ilmiy tadqiqot faoliyatiga quyidagilar kiradi: yangi bilimlar olishga qaratilgan faoliyat; ilmiy tadqiqotlar natijalarini yoki boshqa bilimlarni qo‘llanish yo‘llarini izlash; muqobil texnologiyalar yoki mahsulotlarni izlash; yangi yoki ancha yaxshilangan mahsulot yoki muqobil texnologiyani ishlab chiqish; va boshqalar. -tajriba-konstruktorlik faoliyatiga quyidagilar kiradi: -muqobil texnologiyalar yoki mahsulotlarni baholash; -tajriba namunalari va modellarini loyihalashtirish, …

3 / 5

sinab ko‘rshi; -ishlab chiqarish jarayonida vujudga keladigan nosozliklarni bartaraf etish; -mavjud mahsulotni yangilashga, kengaytirishga yoki boshqa yo‘l bilan sifatini yaxshilashga qaratilgan kundalik sa’y-harakatlar; va boshqalar. ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlari xarajatlari tarkibi ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlari xarajatlariga ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik faoliyati bilan bevosita bog’liq bo‘lgan yoki asosli ravishda faoliyatning bu turlariga kiritilishi mumkin bo‘lgan barcha xarajatlar kiritiladi. ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlariga quyidagi xarajatlar kiritiladi: -ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlari bilan band bo‘lgan xodimlarga ish haqi to‘lash va boshqa to‘lovlar bo‘yicha xarajatlar; -ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlari chog’ida foydalaniladigan materiallar va xizmatlar qiymati; -ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlarida mazkur aktivlardan foydalanish chog’ida asosiy vositalarning eskirishi; -ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlari bilan bevosita bog’liq bo‘lgan qo‘shimcha xarajatlar; -ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlarida mazkur aktivlardan qanday foydalanilsa, shu darajadagi patentlar va litsenziyalar amortizatsiyasi va boshqa shu singari xarajatlar. -realizatsiya xarajatlari ilmiy tadqiqot …

4 / 5

n olingan tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlarga xarajatlarini keyingi hisobot davrlarida aktivlar sifatida tan olmaslik kerak. tajriba-konstruktorlik ishlanmalari xarajatlari quyidagi mezonlarga javob bergan taqdirdagina aktiv sifatida tan olinadi: mahsulot yoki jarayon aniq belgilangan, mahsulot yoki jarayonga tegishli xarajatlar alohida aniqlanishi va ishonchli tarzda o‘lchanishi mumkin; -mahsulot yoki jarayonni texnikaviy jihatdan amalga oshirish mumkinligini namoyish qilish mumkin bo‘ladi; -xo‘jalik yurituvchi sub’ekt mahsulot yoki texnologiyani ishlab chiqarish, sotish yoki undan foydalanishni mo‘ljallaydi; -mahsulot yoki texnologiya uchun bozorning mavjudligi yoki uni sotish o‘rniga sub’ekt ichida foydalanilgan taqdirda uning subektga foyda keltirishi namoyish qilinishi mumkin bo‘ladi; -loyihani nihoyasiga etkazish va bozorga chiqarish yoki mahsulotni, texnologiyani qo‘llanish uchun etarli resurslarning yoki ularni namoyish qilish imkoniyatining mavjudligi. -aktiv deb tan olingan tajriba-konstruktorlik ishlarining xarajatlari quyidagilar chiqarib tashlangandan so‘ng tegishli bo‘lajak daromadlar hisobidan qoplanadigan miqdordan oshmasligi lozim: - tajriba-konstruktorlik ishlariga keyin qilinadigan xarajatlar; - tegishli ishlab chiqarish xarajatlari; - ma’muriy xarajatlar va mahsulotni sotish chog’ida bevosita qilingan xarajatlar. loyihaning …

5 / 5

qdori amortizatsiya qilinishi va muntazamlilik asosida xarajat deb tan olinishi kerak. bunday hollarda sub’ekt quyidagilarga asoslanadi: -mahsulot yoki texnologiyani sotish yoki undan foydalanishdan keladigan daromadlar yoki boshqa manfaatlarga; -mahsulot yoki texnologiyani sotish yoxud undan foydalanish ko‘zda tutilgan davrga. amortizatsiya mahsulot yoki texnologiya sotishga yoki foydalanishga tayyor bo‘lgan paytdan boshlanadi. aktiv deb tan olingan tajriba-konstruktorlik ishlari xarajatlarining amortizatsiya qilinadigan summasini quyidagi muddatlarning eng qisqasi davrida muntazam asosda taqsimlash lozim bo‘ladi: aktivning xizmat muddati; u dastlab tan olingan vaqtdan boshlab besh yil davomida. ayrim holatlarda tajriba-konstruktorlik ishlariga qilingan xarajatlar natijasida olingan iqtisodiy naf xo‘jalik yurituvchi sub’yekt boshqa aktivlarni ishlab chiqarishi chog’ida sarflanib ketadi va xarajat sifatida tan olinmaydi. bunday holatda mazkur xarajatlar amortizatsiyasi boshqa aktiv qiymatining bir qismini tashkil etadi va balans qiymatiga yuritiladi. masalan, ilgari aktiv deb hisoblangan tajriba-konstruktorlik ishlari xarajatlari ishlab chiqarish tovar-moddiy zaxiralari qiymatiga kiritilishi mumkin ("tovar-moddiy zaxiralarni hisobga olish" 4-son bhms). boshqa aktivlarning balans qiymatiga kiritilgan tajriba-konstruktorlik ishlari …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""11-sonli bhms “ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlarga xarajatlar” standarti"

рўйхатга олинган тасдиќланган 11-sonli bhms “ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlarga xarajatlar” standartining tavsifi va qo’llanilishi buxgalteriya hisobining ushbu milliy standarti (bhms) "buxgalteriya hisobi to‘g’risida"gi o‘zbekiston respublikasi qonuni asosida ishlab chiqilgan bo‘lib o‘zbekiston respublikasida buxgalteriya hisobini me’yoriy tartibga solish tizimining bir qismi hisoblanadi. ushbu standartning maqsadi ilmiy tadkiqot va tajriba-konstruktorlik ishlanmalariga xarajatlarni buxgalteriyada hisobga olish usulini belgilashdan iborat.ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlariga xarajatlarni hisobga olishning asosiy masalasi bunday xarajatlarni aktiv yoki xarajat sifatida tan olishdan iborat. ularni aktiv yoki xarajat deb tan olishning mezonl...

This file contains 5 pages in DOC format (81.0 KB). To download ""11-sonli bhms “ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlab chiqishlarga xarajatlar” standarti", click the Telegram button on the left.

Tags: "11-sonli bhms “ilmiy tadqiqot … DOC 5 pages Free download Telegram