diniy e’tiqodlar va ularning shakllanishi

DOCX 5 pages 17.6 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.6 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

5.mavzu. dinning shaxs shakllanishidagi o‘rni va mohiyati.insonning diniy jamoaga qo‘shilishi va uning psixologik tomonlari. iymon va e’tiqodning shakllanishi va namoyon bo‘lishi. reja 1.diniy e’tiqodlar haqidagi qarashlar 2.diniy e’tiqodni shakillanishi 4.moddiyunchilikda diniy e’tiqodga munosabat. barcha dinlarda imon, e’tiqod masalasi markaziy o‘rinda turadi.zero, borliqdagi (tabiat va jamiyatdagi) barcha narsalardan yuksak turuvchi mutloq oliy kuchning borligiga ishonmaydigan, unga e’tiqod qilmaydigan din yoki dindorning bo‘lishi mumkin emas. imon, imonli so‘zini eshitganimizda yoki ishlatganimizda avvalo diniy e’tiqodga ega bo‘lgan kishini tasavvur qilamiz.ko‘pgina adabiyotlarda ham “vera-imon” tushunchalarini dindorlarga nisbatan ishlatishadi. rus tilida ”vera” tushunchasi “sadoqat”,”ishonch”,”imon”,”e’tiqod” ma’nosida ishlatilganligi uchun dindorlarni ham ateistlarni ham (nereligioznal vera) e’tiqodli deb qabul qilishadi. bu kitoblar:zabur ,tavrot,injil va qur’ondir.ba’zi payg‘ambarlarga bir necha varoqdan iborat ilohiy xabarlar tushirilgan. alloh ”moida” surasida: ”men sizlarga islom dinini mukammal din qilib berdim” degan. islomda imon. ”islom”-lug‘aviy ma’nosi ixlos, sulh, kelishuv ma’nolarini beradi. imon insonda tug‘ma bo‘ladimi yoki keyin shakllanadimi degan savolga javoblar ham xil: 1.tug‘ma.ma’lum davrda …

2 / 5

’tiqoddir.amal, bu imonning samarasi, oqibati(mevasi)dir” ba’zi o‘rinlarda bir narsaning ismi, mohiyati majoziy ma’noda oqibatlarga ko‘chiriladi.masalan, olma mevasiga olma daraxtining nomi berilgan... shu ma’noda amalga imon, deb nom berilgan. “oqibatlar o‘tib ketsa ham,narsa va mohiyat qoladi.” shariatda imon daraxtga o‘xshatiladi va u 70 va yana bir necha yaproqlardan iborat deyiladi.masalan, daraxtda bir necha shox va barglar, meva, gul bo‘ladi.shu shoxdan,mevadan bir nechtasi olib tashlansa, daraxt bir bo‘lagidan ajraladi xolos.daraxt butunlay yo‘q bo‘lib ketmaydi.huddi shunga o‘xshab amallarning ayrimlari, xatto amalning o‘zi to‘xtasa ham imon-e’tiqod yo‘q bo‘lmaydi.shoxlari kesilgan daraxt noqis daraxt deyiladi.agar ildizi bilan sug‘urib olinsa, u butunlay yo‘qoladi. lekin ba’zi qarashlarda kimki amalni (mehnatni ) tark etsa, u imonni yo‘qotadi, deyiladi.ularning fikricha, zaruratdan maqsad,juz’iylik a’mol uchun zarurdir.a’molni rad etadigan bo‘lsa,butunlik jihatidan imon mavjud emas. shuning bilan birga, xos (butun) qismning yo‘qligi bois xayrli ishlarni tartib bilan qilish kerak emas, deyish ham xatodir.alloh taolo bunday bandani moʻmin deb hukm chiqarmaydi.chunki moʻminlik taqdir qilingan …

3 / 5

shunchasi eng asosiy va shuning bilan birga bahsli masala hisoblanadi... . kundalik muomalada ancha keng-halollik,vijdonlilik, poklik ma’nolarida qo‘llaniladi. e’tiqod tushunchasi diniy ma’noda, allohning kalomi haqiqiy ekanligiga astoydil ishonish, bog‘lanish va unga amal qilish tushuniladi. shu ma’noda ayrim tadqiqotchilar e’tiqodni imondan kengroq deb tafsirlaydilar.sababi,imon faqat ishonishni bildirsa, e’tiqod esa unga qattiq bog‘lanishni,amal qilishni anglatadi.lekin ular har ikkalasi ham aslida bir tomonga yo‘nalgan bo‘ladi. imon- qalbdagi komil e’tiqod va a’zolar bilan qilinayotgan amallardan tashkil topadi. imon-toat ibodat ila ziyoda bo‘lsa, ma’siyat bilan noqis bo‘ladi. din psixologiyasi fanida diniy e’tiqod mazmuniga xudo, diniy ong, ruh, savob,gunoh, jannat, do‘zah kabi diniy kategoriyalarni shuningdek, ibodat, tavba-tazarru, vaqtida turli diniy amallarni bajarish jarayonida dindor kechiradigan xissiy holatlar kiritilgan. islomda istig‘for allohga qilinadi.islomda alloh buyurgan narsalarga nisbatan gunoh qilingan bo‘lsa, istig‘for aytilsa alloh kechiradi.alloh kechirdimikan, ibodatimni qabul qildimikan deb ikkilanish??? lekin boshqa insonlarga nisbatan qilingan adolatsizlik, zulumni jabrlanuvchining o‘zi kechirmaguncha alloh ham kechirmaydi. imon-e’tiqod tahlili uning vujudga …

4 / 5

dagi bor alloh bergan narsa deb ta’kidlanadi. muhammad sodiq muhammad yusuf ”imon” kitobida: “...dindorlik barcha bashariyatning umumiy sifati bo‘lib unda qadimgilar ham, hozirgilar ham barobardir.” darhaqiqat hech bir xalq dinsiz emas.ibtidoiy davr odamlarida ham diniy e’tiqod pok ravishda bo‘lgan.keyinchalik esa ilmsizlik asosida turli afsonalar,udumlar aralashib, to‘g‘ri yo‘lda adashish, ko‘p xudolik, xar-xil sanamlarga sig‘inish boshlangan. “yunus“ surasining 19-oyatida “odamlar yagona ummat (bir dinda)edilar.so‘ngra turli xil bo‘lib ketdilar.agar robbingizdan (qiyomatgacha qo‘yib berish haqida)so‘z bo‘lmaganda, tortishayotgan narsalari haqida hukm qilingan bo‘lur edi”. hozirgi dinlarda e’tiqod nimaga yo‘naltirilganligiga, nimaga sig‘inayotganligiga qarab farqlanish bor xolos.antropologiya (inson irqi) din tarixi bilan shug‘ullangan olimlarning deyarli barchasi insoniyat tarixining barcha davrlarida ham odamlar xudoga (yaratuvchi-xoliqqa) ishonganliklarini isbotlab berganlar. “rum” surasining 30-oyatida : “bas,(ey,muhammad ), o‘zingizni doimo to‘g‘ri bo‘lgan dinda (islomda) tuting!” alloh insonlarni shunga moslab yaratgan.allohning yaratganlarini o‘zgartirib bo‘lmaydi.eng to‘g‘ri din shudir. lekin ko‘p odamlar bilmaslar deyiladi. ushbu oyati karimada har bir inson bolasi tabiatida diniy e’tiqod borligi …

5 / 5

bo‘lib qoldi.barcha-barcha odamlar najotni allohdan so‘ray boshlaydi.psixologiyada ham ongsizlik, shuursizlik holatda aytilgan bir so‘z, biror harakat insonning haqiqiy tabiatini ko‘rsa deyiladi. islomda ham imon e’tiqod inson fitratida mavjud bo‘ladi deb aytiladi, lekin u ma’lum zaminda jamiyat va guruhda rivojlaib boradi va namoyon bo‘ladi.bu haqda qur’oni karim, hadisi shariflarda bayon qilingan.muxoliflar esa diniy e’tiqodlarni ijtimoi hodisa sifatida qarashadi.individ jamiyatdan tashqari turib qolsa, u shaxs sifatida shakllanmaydi, demak unda hech qanday diniy e’tiqodlar namoyon bo‘lmaydi deb ko‘rsatishadi.bir qarashda bu fikr to‘g‘riga o‘xshaydi.har bir urug‘da, danakda agar ukerakli sharoitga tushib qolsa daraxt bo‘lib unib chiqish, meva berish programmasi mavjud. lekin urug‘ning unib chiqishi uchun muayyan shart-sharoit-namlik, issiqlik, yorug‘likzarur.agar shu sharoitlardan birortasi bo‘lmasa urug‘ unib chiqmaydi. urug‘ning unib chiqmasligi uning mavjud emasligini bildirmaydi.huddi shunga o‘xshash diniy e’tiqodlar kechinmalarining shakllanishi va namoyon bo‘lishi uchun jamiyatda shart-sharoit kerak. bola qaysi oila muhitida tarbiyalansa, shunga mos ravishda diniy e’tiqodlar ham shakllanadi va namoyon bo‘ladi.ota-ona nasroniy bo‘lsa, bolada …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniy e’tiqodlar va ularning shakllanishi"

5.mavzu. dinning shaxs shakllanishidagi o‘rni va mohiyati.insonning diniy jamoaga qo‘shilishi va uning psixologik tomonlari. iymon va e’tiqodning shakllanishi va namoyon bo‘lishi. reja 1.diniy e’tiqodlar haqidagi qarashlar 2.diniy e’tiqodni shakillanishi 4.moddiyunchilikda diniy e’tiqodga munosabat. barcha dinlarda imon, e’tiqod masalasi markaziy o‘rinda turadi.zero, borliqdagi (tabiat va jamiyatdagi) barcha narsalardan yuksak turuvchi mutloq oliy kuchning borligiga ishonmaydigan, unga e’tiqod qilmaydigan din yoki dindorning bo‘lishi mumkin emas. imon, imonli so‘zini eshitganimizda yoki ishlatganimizda avvalo diniy e’tiqodga ega bo‘lgan kishini tasavvur qilamiz.ko‘pgina adabiyotlarda ham “vera-imon” tushunchalarini dindorlarga nisbatan ishlatishadi. rus tilida ”vera” tushunchasi “sadoqat”,...

This file contains 5 pages in DOCX format (17.6 KB). To download "diniy e’tiqodlar va ularning shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy e’tiqodlar va ularning sh… DOCX 5 pages Free download Telegram