tuproq tarkibidagi gumus miqdorini aniqlash mashg'uloti

DOCX 4 pages 72.3 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 72.3 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

4 – mashg’ulot. tuproq tarkibidagi gumus miqdorini i.v.tyurin usulida aniqlash. (4 soat) mashg’ulotning maqsadi. tuproq tarkibidagi chirindi (gumus) miqdorini i.v.tyurin usulida aniqlash va ta’minlanish darajasini aniqlash, tuproq unumdorligi haqida tushunchaga ega bo’lish. kerakli idishlar, jihozlar va reaktivlar: pinset, analitik tarozi, chinni havoncha, elakcha, shisha bankacha, konussimon kolba, byuretka, kichik voronka yoki soat oynasi, yuvgich, shisha tayoqcha, elektr plitka, 0,4 n xromat angidrid eritmasi, difenilamin indikatori, 85% fosfor kislota, fenilantranil kislota, 0,2 n mor tuzi eritmasi, distillagan suv. adabiyotlar – 1, 2, 3, 4, 5, 6. internet saytlari. chirindi yoki gumus tuproqning organik qismi tarkibiga kiradi. chirindi moddalar gumin kislotalar, fulvokislatalar va ularning tuzlaridan, shuningdek tuproqning mineral qismidagi kompleks birikmalardan iborat bo’ladi. tuproqning organik moddalari tarkibiga, chirindining o’zidan tashqari, chirimagan va chala chirigan o’simlik hamda hayvonat qoldiqlari, mikroorganizmlar tanalari, o’simlik qoldiqlarining parchalanish mahsullari va boshqalar ham kiradi. ammo tuproqdagi jami organik moddalarning 90 % gacha qismi chirindi (gumus) dan iborat bo’ladi. …

2 / 4

botqoqlangan tuproqlar bundan mustasnodir. i.v.tyurin usuli ishlash uchun oson, sodda va aniq usul hisoblanadi. chirindi miqdorini hajmiy xromli usulda aniqlash (i.v.tyurin usuli) mazkur usul chirindi tarkibidagi uglerodni kaliy bixromat (k2cr2o7) ning 0,4 n li eritmasi bilan oksidlashga asoslangan. ushbu eritma kuchli sulfat kislotasi asosida tayyorlanib suvda 1:1 nisbatda suyultirilgan bo’ladi. juda kuchli kislotali muhitda (kaliy bixromat eritmasiga kuchli sulfat kislota qo’shilganda) quyidagi tenglama bo’yicha kislorod ajralib chiqadi. 2k2 cr2o7 +8h2so4=2cr(so4)3+2k2so4+8h2o+3o2 ajralib chiqayotgan kislorod tuproqdagi organik moddalar uglerodini oksidlaydi: 3c+3o2=3co2 ammo ma’lum miqdorda olingan xromli aralashmadagi kislorodning hammasi ham chirindi uglerodini oksidlashga sarflanmaydi. bevosita chirindini oksidlashga sarflanmagan kislorodning ortiqcha qismi mor tuzi feso4 (nh4)2so4 6h2o tarkibiga kiruvchi temir chala oksidi (zakisi) tuzining oksidlanish darajasiga qadar aniqlanadi. bunda xromli aralashma eritmasini ortiqcha qismini mor tuzining 0,2 n eritmasi bilan qayta titrlash olib boriladi. reaksiya ushbu tenglama bo’yicha kechadi: 6fe so4(nh4)2so4 + k2cr2o7 + 7h2so4=cr2(so4)3 +3fe2(so4)3 + + 6(nh4)2 so4 + k2so4 + …

3 / 4

tmasi bilan titrlanadi. bunga quruq (tuproqsiz) titrlash deyiladi. ishni bajarish tartibi. 1. ko’zlarining o’lchami 0,25 mm bo’lgan elakdan o’tkazilgan tuproq namunasidan 0,1 dan 0,5 g gacha tuproq olinadi (qancha olinishi tuproqdagi chirindi miqdoriga bog’liq). 0,0002 g gacha aniqlik bilan tortib olingan tuproq namunasi daftarga yozib qo’yiladi (p). 2. tuproq namunasi 100 ml sig’imli konussimon kolbachaga solinadi. 3. kolbachaga byuretkadan 10 ml xromli aralashma quyiladi. kolbachadagi tuproq va suyuqlik ehtiyotlik bilan yaxshilab aralashtiladi. tahlil davomida xromli aralashma ishlatayotganda xafsizlik choralariga rioya qilish zarur.7-rasm. teskari sovitkich sifatida ishlatiladigan kichkina voronka. 4. kolbacha bo’g’ziga kichkina voronka qo’yiladi, u aralashma qaynayotgan chog’da sovitkich vazifasini o’taydi (7- rasm). 5. kolbacha elektr plita yoki asbest to’r bilan qoplangan gorelka ustiga qo’yiladi va suyuqlik qaynaguncha qizdiriladi. qaynash boshlash vaqti yozib qo’yiladi va aniq 5 minut davomida bir maromda qaynatiladi. agar kolbachadagi qaynatilayotgan suyuqlik yashil rangga kirsa (bu hol uglerodni oksidlantirish uchun xromli aralashma kamligini bildiradi) kolbachani olib, …

4 / 4

. bunda to’q qizg’ish-qo’ng’ir rangli eritma asta-sekin dastlab intensiv zangori, keyin yesa xira binafsha rangga kiradi. ana shu paytdan boshlab ehtiyotlik bilan titrlash lozim, shu paytdan boshlab mor tuzini bir tomchidan tomizish va kolba ichidagi eritmani yaxshilab aralashtirib titrlash zarur. reaksiyaning tugaganligini eritmaning xira binafsha rangdan to’q ko’k yashil tusga o’tishidan bilish mumkin. eritmaning yorqin yashil rangga o’tishi mor tuzining ko’p quyilganini ko’rsatadi va tahlil natijalari noto’g’ri chiqadi. 10. titrlash tugagach, bunga necha millilitr mor tuzi ketganligi yozib qo’yiladi. 11. quruq (tuproqsiz ) xromli aralashmani titrlash natijalarini (a) odatda mor tuzi solingan idishlar ustiga yozib qo’yish qabul qilingan (10 ml xromli aralashmaga odatda taxminan 20 ml 0,2 n miqdorda mor tuzi sarflanadi). buning uchun boshqa bir kolbachaga 10 ml xromli aralashma olinib (tuproqsiz) avvalgidek tartibda qaynatilib mor tuzi bilan titrlanadi. 12. olingan natijalar quyidagicha yozib boriladi: 1) quruq (tuproqsiz) 10 ml xromli aralashmani titrlashga sarflangan mor tuzining miqdori, ml (a); …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproq tarkibidagi gumus miqdorini aniqlash mashg'uloti"

4 – mashg’ulot. tuproq tarkibidagi gumus miqdorini i.v.tyurin usulida aniqlash. (4 soat) mashg’ulotning maqsadi. tuproq tarkibidagi chirindi (gumus) miqdorini i.v.tyurin usulida aniqlash va ta’minlanish darajasini aniqlash, tuproq unumdorligi haqida tushunchaga ega bo’lish. kerakli idishlar, jihozlar va reaktivlar: pinset, analitik tarozi, chinni havoncha, elakcha, shisha bankacha, konussimon kolba, byuretka, kichik voronka yoki soat oynasi, yuvgich, shisha tayoqcha, elektr plitka, 0,4 n xromat angidrid eritmasi, difenilamin indikatori, 85% fosfor kislota, fenilantranil kislota, 0,2 n mor tuzi eritmasi, distillagan suv. adabiyotlar – 1, 2, 3, 4, 5, 6. internet saytlari. chirindi yoki gumus tuproqning organik qismi tarkibiga kiradi. chirindi moddalar gumin kislotalar, fulvokislatalar va ula...

This file contains 4 pages in DOCX format (72.3 KB). To download "tuproq tarkibidagi gumus miqdorini aniqlash mashg'uloti", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproq tarkibidagi gumus miqdor… DOCX 4 pages Free download Telegram