muomala va o‘zaro bir-birini idrok kilish

DOCX 7 pages 21.1 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.1 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

4-mavzu. muomala va o‘zaro bir-birini idrok kilish режа: 4.1 o‘zaro ishonchga asoslangan muomala, uning mexanizmlari va bosqichlari. 4.2. psixologik yaqinlik muammolari. 4.3. ishonch psixologiyasi va yolg‘on. 4.4. affilyasiya ishonchga asoslangan munosabatga ehtiyoj sifatida. muomala – bu birgalikdagi faoliyat ehtiyojidan kelib chiqadigan odamlar orasidagi aloqalar rivojlanishining koʻpqirrali jarayonidir . hozirgi davrda shaxslararo muomalaning kishilar turmush tarzining zaruriy sharti ekanligini isbotlashning hojati yoʻq. chunki shaxslararo muomalasiz insonda nafaqat biror – bir psixik funktsiya yoki psixik jarayonning, balki shaxsning butun psixik xususiyatlarining toʻlaqonli shakllanishi mumkin boʻlmagan boʻlardi. muomala psixologiya fanining asosiy kategoriyalaridan biri hisoblanib, u oʻz ichiga shaxslararo munosabatlarning eng muhim mexanizmlarini qamrab oladi. muomala kategoriyasi keng mahnoda tushunilganda, hamkorlik faoliyatining jumla ichki aloqasini mujassamlashtiradi va oʻzaro tahsirlar, oʻzaro munosabatlarni aks ettiradi. muloqot, shuningdek, individlarning bir-birlariga kommunikativ tahsirining muayyan usullarini ham oʻz ichiga oladi. tahsir etish usullarining quyidagi turlari farqlanadi: ergashtirish – tahsir koʻrsatishning kishilar ommasini muayyan tarzda, ayniqsa, ommaviy tartibsizliklar, diniy jazavalar, …

2 / 7

bilimlar rivojlanishining hozirgi darajasida «inontirish mantiqiy isbotlashsiz shakllangan ishonchga tayanadi va individdan individga, jamoadan shaxsga va aksincha beriladi yoki, aniqroq aytganda, avtomatik tarqaladi», degan qoidaga asoslanadi . inson inontirish tahsiriga ixtiyorsiz tushib, uning tahsirida oʻzi anglamagan holda harakat qila boshlaydi. ehtiqod mavjud qarashlar, mayllar, nuqtai nazarlar, munosabat va baholarni oʻzgartirish maqsadida u yoki bu qoida, qarash, qilmishning toʻgʻriligini yoki ularga yoʻl qoʻyib boʻlmasligini muloqot, tushuntirish va isbotlash orqali odamlarning ongi, his tuygʻulari va irodasiga tahsir koʻrsatishdir. etiqod kommunikativ tahsir koʻrsatishning eng universal usuli hisoblanadi. etiqod mexanizmi inson aqliy faoliyatini jadallashtirishga, uning maqsadga erishish yoʻllari va vositalarini ongli ravishda tanlashga asoslangan. kimnidir nimagadir ishontirish – ishontirilayotgan shaxs mantiqiy mulohazalar va xulosa chiqarishlar natijasida muayyan nuqtai nazarga qoʻshiladigan va uni himoya qilishga tayyor holatga erishishni bildiradi. taqlid qilish, deb ongli va ongsiz ravishda namunadan nusxa olishga aytiladi. u guruh, jamoani tashkil etuvchi odamlarning xatti-harakatiga xos bir xil usullarni ishlab chiqish imkonini beradi. …

3 / 7

ini muayyan ijtimoiy guruhga xos xislatlar unga ham xos deb qarashda namoyon boʻladi. har birimizda muayyan ijtimoiy stereotiplar – oʻqituvchi, harbiy kishi, jinoyatchi kabi guruhlarning stereotiplari mavjud. muayyan guruhning vakiliga duch kelganda, biz oldindan unga ushbu guruh vakillari boʻlgan kishilarga xos muayyan xislatlarni unga ham xos deb qabul qilamiz. koʻpincha bunday stereotipdan xalos boʻlish juda qiyin boʻladi . ijtimoiy idrok etish effektlari ijtimoiy mayl bilan chambarchas bogʻliq, uning paydo boʻlishiga olib keladi. ijtimoiy maylning oʻzi insonning boshqa odamni idrok etishga ruhan tayyor boʻlishi sifatida tahriflanishi mumkin. notanish kishi haqida taassurotning shakllanishida maylning ahamiyati ayniqsa katta a.a. bodalevning ushbu holda ijtimoiy maylning ahamiyatini ochib bergan eksprimentlari yaxshi malum. eksprimentlardan birida ikki guruh odamlarga aynan bir kishining surati koʻrsatilgan. ammo suratni koʻrsatishdan avval birinchi guruhga suratdagi kishining ashaddiy jinoyatchi ekanligi, ikkinchi guruhga esa bu shaxsning katta olim ekanligi aytilgan. shundan soʻng har bir guruhga fotosuratdagi kishini ogʻzaki portretini tasvirlab berish soʻralgan. birinchi …

4 / 7

tasawurlar shakllanayotganligiga bog'liq. bu esa muloqotning perseptiv tomonini o'rganish zaruriyatini vujudga keltiradi. kishilaming birbirini idrok etish jarayoni muloqotning ajralmas qismi bo'lib, u muloqotning perseptiv tomonini tashkil etadi. insonning inson tomonidan idrok etilishi «ijtimoiy persepsiya» deyiladi. dastlab, bu atama j. bruner tomonidan 1947-yilda ishlatilgan bo'lib, u perseptiv jarayonlarning ijtimoiy determinatsiyasini anglatgan. keyinchalik bu atama ijtimoiy obyektlami, ya’ni odamlar, ijtimoiy guruhlar, kata ijtimoiy tuzilmalarni idrok etish jarayonini anglata boshlagan. ijtimoiy perseptiv jarayonlarda individ quyidagilarni idrok etishi mumkin: o'z guruhiga mansub individni, boshqa guruhga mansub individni, o'zining guruhini, o'zga guruhni. ijtimoiy perseptiv jarayonlarda guruh quyidagilarni idrok etishi mumkin: o'z individini, o'zga guruh individini, o'zini, o'zga guruhni. muloqot jarayonida insonlar bir-birini idrok etar ekan, bunda attraksiya (o'ziga jalb etish) jarayoni yuz berishi, ya’ni idrok etilayotgan kishiga nisbatan «yoqtirish hissi» paydo bo'lishi mumkin. attraksiya subyektning persepsiya obyektiga nisbatan bo'lgan emotsional munosabati sifatida shakllanadi. muloqot ishtirokchilari o'z ongida bir-birlarining ichki dunyosini qayta tiklashga, his-tuyg'ularini, xulq-atvorining sabablarini …

5 / 7

ogik jihati mavjud bo'lgan mazmunini aniqlaymiz. bunday o'qish naridan beri tez yuz beradi, chunki atrofdagilar bilan muloqot jarayonida bizda muayyan darajada ularning fe’l-atvoriga nisbatan avtomatik tarzda amal qiladigan psixologik ichki ma’no hosil bo'ladi.» muloqotning perseptiv jihati — kishining kishi tomonidan idrok etilishi, tushunilishi va baholanishi demakdir. muloqot jarayonida kamida ikki kishi ishtirok etadi. kishining qiyofasi, xatti-harakati asosida suhbatdosh haqida tasavvur hosil qilinadi. birbirini idrok qilishda quyidagi mexanizmlar g'oyat muhimdir: 1. identifikatsiya — inson o‘zini xayolan suhbatdoshi o‘rniga qo'yish orqali uning fikrlari va tasavvurlarini tushunishga intilishi. 2. empatiya — inson o'zini xayolan suhbatdoshi o'r niga qo'yish orqali uning kechinmalari va hissiyotlarini tushunishga intilishi. 3. refleksiya — inson suhbatdoshi tomonidan qanday idrok etilayotgani va tushunilayotganini anglashga intilishi. 4. stereotipizatsiya — inson suhbatdoshini tushunishga intilishi yo'lida muayyan shablonlardan foydalanishi. identifikatsiya (lotincha «tenglashtirish», «aynan o'xshatish») bir kishining ikkinchi kishini uning ta’rifmi subyektning o'z ta’rifiga anglanilgan yoki anglanilmagan tarzda o'xshatilishi orqali tushunish usulidir. odamlar o'zaro …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "muomala va o‘zaro bir-birini idrok kilish"

4-mavzu. muomala va o‘zaro bir-birini idrok kilish режа: 4.1 o‘zaro ishonchga asoslangan muomala, uning mexanizmlari va bosqichlari. 4.2. psixologik yaqinlik muammolari. 4.3. ishonch psixologiyasi va yolg‘on. 4.4. affilyasiya ishonchga asoslangan munosabatga ehtiyoj sifatida. muomala – bu birgalikdagi faoliyat ehtiyojidan kelib chiqadigan odamlar orasidagi aloqalar rivojlanishining koʻpqirrali jarayonidir . hozirgi davrda shaxslararo muomalaning kishilar turmush tarzining zaruriy sharti ekanligini isbotlashning hojati yoʻq. chunki shaxslararo muomalasiz insonda nafaqat biror – bir psixik funktsiya yoki psixik jarayonning, balki shaxsning butun psixik xususiyatlarining toʻlaqonli shakllanishi mumkin boʻlmagan boʻlardi. muomala psixologiya fanining asosiy kategoriyalaridan biri hisoblanib, u...

This file contains 7 pages in DOCX format (21.1 KB). To download "muomala va o‘zaro bir-birini idrok kilish", click the Telegram button on the left.

Tags: muomala va o‘zaro bir-birini id… DOCX 7 pages Free download Telegram