elastiklikning mohiyati va asosiy xususiyatlari

DOCX 12 стр. 46,0 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 46,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

mavzu: talab va taklif elastikligi. reja: 1. elastiklikning mohiyati va uning asosiy xususiyatlari. 2. narx bo‘yicha talab elastikligi. 3. daromad bo‘yicha talab elastikligi. 4. taklifning elastikligi. 1. elastiklikning mohiyati va uning asosiy xususiyatlari o‘tgan mavzulardagi talab va taklifning tahlili narxga bog‘liq va narxga bog‘liq bo‘lmagan omillar ta’sirida vujudga keladigan talab va taklifning umumiy o‘zgarishlarni yuzaga chiqarishga turtki bo‘ldi. bular orqali talab va taklifning asosiy bazaviy qonuniyatlari shakllantirildi. biroq, tadqiqotchi uchun bularning hammasi ham yetarli emas, u doimiy ravishda yanada aniqroq tahlillarga ehtiyoj sezadi. narxlar, daromad yoki bozor kon’yunkturasining boshqa ko‘rsatkichlarini o‘zgarishiga bozorning sezuvchanlik darajasini aniqlash uchun maxsus ko‘rsatkichidan - elastiklik koeffisientidan foydalaniladi. elastiklik konsepsiyasi iqtisodiy nazariyada ancha kech muomalaga kiritildi, lekin, qisqa muddatda fundamental konsepsiyaga aylandi. elastiklikning umumiy tushunchasi iqtisodiyotga tabiiy fanlardan kirib keldi. “elastiklik” termini iqtisodiyotda ilk bor alfred marshall tomonidan 1885 yilda talab va taklif elastikligida qo‘llanildi. elastiklikning iqtisodiy tahlilga kiritilishi katta ahamiyat kasb etadi. jumladan, · bir …

2 / 12

ir foizga o‘zgarishi natijasida son jihatidan o‘zgarishi darajasini bildiradi. (masalan, narx, daromad yoki harajatlarning bir foizga o‘zgarishi natijasida talab va taklif hajmining o‘zgarib ketishi). bir o‘zgaruvchining boshqa bir o‘zgaruvchi ta’siri ostida o‘zgarishini o‘lchaydigan o‘lchov; aniqroq qilib aytganda, biror a o‘zgaruvchining bir foizga o‘zgarishi natijasida boshqa bir b o‘zgaruvchining ma’lum foiz miqdorga o‘zgarishini ko‘rsatadigan sondir. ; a o‘zgaruvchining foizdagi o‘zgarishi b o‘zgaruvchining foizdagi o‘zgarishi ko‘rib o‘tilayotgan omillar o‘rtasidagi bog‘liqlik to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki qarama-qarshi bo‘lishi mumkin. to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liqlik – (ijobiy koeffisient) bunda bir omilni o‘sib borishi boshqa bir omilni oshib borishiga turtki bo‘ladi. masalan, iste’molchining daromad lari oshib borsa, talab elastikligi ham ortib boradi. qarama-qarshi bog‘liqlik – (salbiy koeffisient) bunda bir omilning ortib borishi boshqa bir omilni yo‘q bo‘lib ketishiga olib keladi. masalan, daromad bo‘yicha talab elastikligining ortib borishi natijasida birmuncha pastroq darajadagi tovarlarning yo‘q bo‘lib ketishiga olib keladi. barcha tovarlar uchun, giffen tovarlaridan tashqari, narx bo‘yicha talab elastikligi salbiy, chunki, narxnig o‘sishi …

3 / 12

‘zgarishi. shuni eslatish lozimki, foiz o‘zgarish, o‘zgaruvchining mutlaq o‘zgarishini, o‘zgaruvchining oldingi darajasiga nisbatidir. ; ; narxga bog‘liq talab elastikligi talab chizig‘ining alohida nuqtasida o‘lchanadi va egri chiziq bo‘yicha siljiganimizda, u o‘zgarib boradi. shunga mos ravishda, real statistik ma’lumotlarga ko‘ra, nuqtaviy va yoysimon elastiklik koeffisientlarini aniqlash mumkin. yoysimon elastiklik koeffisientini aniqlash formulasi: misol: limonga bo‘lgan talab 100 dona bo‘lganda, har bir limonning narxi 750 so‘mni tashkil qildi, talab 200 dona bo‘lganda, har bir dona limon 500 so‘m bo‘lsin. talab egri chizig‘ini chizing va yoysimon elastiklik koeffisientini hisoblang. 100 200 300 400 500 750 narx p miqdor q yoysimon elastiklik 6-rasm. narxga bog‘liq talab elastikligi va yoysimon elastiklik koeffisienti. bu yerda q1 - va p1 - talabning va tovar narxining boshlang‘ich qiymatlari, q2 - va p2 - talabning va tovar narxining o‘zgargan qiymatlari. elastiklik koeffisienti qiymatiga qarab talabni elastik, noelastik va birlik elastiklikga ega bo‘lgan talablarga ajratish mumkin. agar talabning narx bo‘yicha …

4 / 12

g o‘zida pasayib ketmaydi). boshqa tomondan, bir tovaga bo‘lgan talab boshqa bir tovarning mavjudigi bilan ham izohlanishi mumkin. masalan, neftga va shu bilan bir qatorda benzinga bo‘lgan narxning oshib borishi qisqa muddat ichida yo‘l bosishni qisqarishiga olib kelmaydi, lekin, uzoq muddatli davr mobaynida eski avtomashinalarni yangi yoqilg‘i kam harajat qiladigan modellari bilan almashtirilishiga va shu orqali kam benzin ishlatilishiga olib keladi. 1. tovarga bo‘lgan harajatlar darajasi. iste’molchi byudjetidan tovarga yuqori darajada harajatlar qilish aksariyat tovarlarga bo‘lga talabni narxlarni o‘zgarishiga o‘ta sezuvchan qilib qo‘yadi. masalan, sanoat iste’molchisiga bir-birlik tovarga bo‘lgan narx emas, balki unga bir oy yoki bir yilda qilinadigan harajatlar muhim hisoblanadi. 1. tovarning iste’molchi uchun zarurligi. tovarning iste’molchi uchun yuqori darajadagi zaruriyati narxga bo‘lgan past elastikligini aniqlab beradi. 3. daromad bo‘yicha talab elastikligi aksariyat kategoriyadagi tovarlarning bozordagi sotuv hajmi darajasi iste’molchilarning pul daromadlari dinamikasiga qarab o‘zgarishi mumkin. daromad o‘zgarishiga bo‘lgan talab hajmining sezuvchanligi daromad bo‘yicha talab elastikligi koeffisienti bilan …

5 / 12

ing elastikligi ishlab chiqaruvchilarni bozor kon’yunkturasidagi ayrim omillarning o‘zgarishlariga nisbatan sezuvchanligini tahlil qilish uchun aksariyat hollarda narx bo‘yicha taklif elastikligi koeffisientidan foydalaniladi. narx bo‘yicha taklif elastikligi koeffisienti es – narxning bir foizga o‘zgarishi natijasida taklif hajmining son jihatidan foiz bo‘yicha o‘zgarishini bildiradi. bunday elastiklikning qiymati ijobiy bo‘ladi, chunki, ishlab chiqaruvchilar uchun yuqori narx ularni ko‘proq mahsulot ishlab chiqarishga rag‘batlantiradi. aniq tovarga bo‘lgan bozor taklifi alohida firmalarning individual takliflarining yig‘indisidan shakllanadi. buning natijasida bozordagi taklifning elastiklik hajmi alohida firmalarning bozordagi ulushi va ular taklifining elastiklikligiga bog‘liq. taklif elastikligini aniqlab beruvchi asosiy omillarga quyidagilarni kiritish mumkin: 1. ishga tushirilmagan ishlab chiqarish kuchlarining mavjudligi. o‘sib borayotgan talab ishlab chiqarish kuchlarini nisbatan tezroq ishga tushirish evaziga qondirilishi mumkin. 2. sotish uchun taklif qilinayotgan tovar va xizmatlarning turlari. tez o‘zgarib turadigan va bu jarayonda qo‘shimcha sarmoya talab qilmaydigan tovar, xizmatlar, texnologiya va ishlab chiqarish hajmlari boshqalarga nisbatan taklif elastikligi yuqoriroqdir. 3. tayyorlangan tovarni uzoq muddat …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "elastiklikning mohiyati va asosiy xususiyatlari"

mavzu: talab va taklif elastikligi. reja: 1. elastiklikning mohiyati va uning asosiy xususiyatlari. 2. narx bo‘yicha talab elastikligi. 3. daromad bo‘yicha talab elastikligi. 4. taklifning elastikligi. 1. elastiklikning mohiyati va uning asosiy xususiyatlari o‘tgan mavzulardagi talab va taklifning tahlili narxga bog‘liq va narxga bog‘liq bo‘lmagan omillar ta’sirida vujudga keladigan talab va taklifning umumiy o‘zgarishlarni yuzaga chiqarishga turtki bo‘ldi. bular orqali talab va taklifning asosiy bazaviy qonuniyatlari shakllantirildi. biroq, tadqiqotchi uchun bularning hammasi ham yetarli emas, u doimiy ravishda yanada aniqroq tahlillarga ehtiyoj sezadi. narxlar, daromad yoki bozor kon’yunkturasining boshqa ko‘rsatkichlarini o‘zgarishiga bozorning sezuvchanlik darajasini aniqlash uchun max...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (46,0 КБ). Чтобы скачать "elastiklikning mohiyati va asosiy xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: elastiklikning mohiyati va asos… DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram