tayanch-harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigiyenasi

DOCX 8 pages 38.8 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.8 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

4-ma’ruza. tayanch-harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigiyenasi reja: 1. tayanch-harakat apparatining ahamiyati va vazifasi. 2. odam skeletinnig umumiy tuzilishi va yosh xususiyatlari. 3. umurtqa pogonasi va ularning egriliklari, uning shakllanishi 4. bosh, gavda va qol-oyoq skeletining osishi va rivojlanishi. 5. muskullarning dinamik va statik ishi. 6. turli yosh davrlarida muskullar kuchi 7. charchash uning fiziologik mexanizmi. 8. skolioz, uning kelib chiqish sabablari va uni oldini olish. tayanch tushunchalar: skelet, muskul, umurtqa pog`onasi, skolioz, lordoz, kifoz, muskul ishi, jismoniy charchash. tayanch-harakat sistemasiga suyaklar va muskullar kiradi va yagona suyak-muskul sistemasini hosil qiladi. skelet va muskullar organizm uchun tayanch bo'lib, ichki organlarni himoya qilish vazifasini ham bajaradi. tayanch-harakat sistemasi yordamida organizmning eng muhim funksiyalaridan biri hisoblangan-harakat vujudga keladi. tayanch-harakat sistemasining uyg'unlashgan faoliyati markaziy nerv sistemasi tomonidan boshqariladi. suyaklarning tuzilishi va tarkibi. odam tanasidagi barcha suyaklar birikkan holda skelet deb yuritiladi va ular organizmda asosan uch xil funktsiyani bajaradi. ularga tayanch, himoya va …

2 / 8

, yorilganda jarohatning bitishida katta rol o`ynaydi. suyak tarkibida 60 % mineral moddalar 30 % organik moddalar, 10 % suv bo`ladi. organik moddalardan oqsillar, uglevodlar, fermentlar bo`ladi. meniral moddalar suyaklarga qattiqroq, organik moddalar qayishqoqlik beradi. bola tug`ilganida yoki yosh bolalarda suyak to`qimasida ko`proq organik moddalar ko`p bo`ladi. shuning uchun ham ularning suyaklari nisbatan qayishqoq va elastik bo`ladi. masalan: bolalarnnig noto`g`ri harakat qilishi yoki o`tirishi, yotqizish oqibatida ayrim qismlari qiyshayib qolishi mumkin. suyaklarning o'sishi va rivojlanishi. ona qornidagi hayot davrida suyaklar tog'ay to'qimasidan hosil bo'ladi. tog'ay to'qimasining suyak to'qimasiga aylanishi asta-sekin, 7-8 haftaligidan boshlanadi. tug'ilish vaqtiga kelib suyaklarda hali tog'ay qismlar ko'p bo'ladi. uzun naysimon suyaklarning uchi uzoq vaqtgacha tog'ayligicha qoladi va ko'pgina suyaklarda suyaklanishning ayrim markazlari o'rtasida tog'aydan iborat qismlar bo'ladi. ichki sekresiya bezlari funksiyasi pasayganda, vitaminlar va ayniqsa d vitamin yetishmaganda suyaklanish kechiqadi va qalqonsimon bez, buyrak usti bezlari qobig'ining funksiyasi oshganda tezlashadi. yangi tug'ilgan bolaning naysimon suyaklarida qon …

3 / 8

aklarning rivojlanishiga katta ta'sir ko'rsatadi. suyak shakllari: suyaklar 4 xil shaklda bo`ladi. naysimon suyaklar. bular o`z navbatida ikki xil bo`ladi. uzun naysimon suyaklar ularga yelka, bilak, son, boldir suyaklari kiradi. kaltanaysimon suyaklarga esa qo`l va oyoqlarning kaft va barmoq suyaklari kiradi. g`ovak suyaklar. bular ham ikki xil uzun g`ovaksimon suyaklar bularga qovurg`a, to`sh, o`mrov suyaklari, kalta g`ovak suyaklarga esa umurtqa, qo`l va oyoqlarning kaft, kaft usti suyaklari kiradi. yassi suyaklar. bu suyaklarga bosh suyagidagi tepa, ensa, yuz, kurak va chanoq suyaklari kiradi. g`albirsimon suyaklar. yuqori jag`, peshona, bosh suyagining pastki asos qismidagi ponasimon va g`albirsimon suyaklar kiradi. suyaklarning birikishi. odam tanasidagi suyaklarning barchasi bir-biri bilan ikki xil:harakatsiz va harakatli birikadi. suyaklarning harakatsiz birikishiga bosh, umurtqa, chanoq suyaklarining bir-biri bilan tutashuvi misol bo'ladi. ular boylamlar, tog'aylar, suyak choklari yordamida bir-biriga birikadi. bosh suyagi peshona, tepa, chakka, ensa kabi alohida suyaklardan iborat bo'lib, bola o'sgan sari chok yordamida bir-biriga birikib, yaxlit bosh …

4 / 8

ilan o'ralib, uning mustahkamligini ta'minlaydi. odam tanasida suyaklarning joylashishi. odam tanasidagi suyaklar joylashishiga ko'ra bir necha qismga bo'lib o'rganiladi: bosh, gavda, qo'l va oyoq suyaklari. bosh skeleti: bosh skeleti ikki qismdan: miya qutisi va yuz qismidan iborat bo'lib, 23 ta suyaklarning birikishidan hosil bo'lgan. ularning hammasi pastki jag' va til osti suyagidan tashqari, uzluksiz chok bilan o'zaro mustahkam birikkan. bola tug`ilgan vaqtda uning bosh suyaklari bir-biri bilan birikmagan bir necha suyakdan iborat bo`lib, ular orasida bo`shliqlar bo`ladi. bu bo`shliqlar liqildoq deb ataladi. ular katta, kichik va yon liqildoqlarga bo`linadi. katta liqildoq peshona va tepa suyaklari orasida joylashgan bo`lib, uning bo`yi 3,5 sm, eni esa 2,5 sm bo`ladi. tepa va ensa suyaklari orasida kichik liqildoq va tepa chakka suyaklari orasida ikkitadan jami 4 ta yon liqildoqlari bo`lib, ular 1,5 yoshda suyakka aylana boradi. 4 yoshda esa miya qutisining choklari hosil bo`ladi. bosh suyagi 7 yoshgacha hamda 11-15 yoshda ya'ni jinsiy balog`at …

5 / 8

'ay to'qimalari suyak to'qimalari bilan almashinadi, bu asta-sekin boradigan jarayon. bo'yin, ko'krak va bel tog'ay to'qimalari 20 yoshga kelib, dumg'azaniki 25 yoshda, dum suyaklariniki 30 yoshga kelib suyaklanadi. umurtqa pog'onasi bola hayotining birinchi yilida, shuningdek, 11 yoshdan 14 yoshgacha ayniqsa jadal sur'atda o'sadi. umurtqa pog'onasining o'sishi taxminan 20 yoshda tugallanadi. odam tik tura olishi va tik yurishi munosabati bilan umurtqa pog'onasining to'rtta egriligi bor va u oyoqlarning yirik bo'g'imlari bilan amalda bir chiziqda joylashadi, ana shuning uchun odam muvozanatni saqlaydi. tug'ilishda umurtqa pog'onasining dumg'aza bo'limida faqat bitta egrilik bo'ladi, so'ngra yana uchta egrilik hosil bo'ladi. bo'yin egriligi qavariq tomoni bilan oldinga chiqib turadi (lordoz) va bola kallasini tutgandan keyin paydo bo'ladi. bu bola hayotining uchinchi oyiga to'g'ri keladi. so'ngra bola o'tiradigan va yuradigan bo'lganda bel egriligi paydo bo'ladi. bu ham qavariq tomoni bilan oldinga chiqib turadi. nihoyat, 3-4 yoshga kelib, qavariqligi orqaga chiqib turgan ko'krak egriligi hosil bo'ladi (kifoz). 7 …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tayanch-harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigiyenasi"

4-ma’ruza. tayanch-harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigiyenasi reja: 1. tayanch-harakat apparatining ahamiyati va vazifasi. 2. odam skeletinnig umumiy tuzilishi va yosh xususiyatlari. 3. umurtqa pogonasi va ularning egriliklari, uning shakllanishi 4. bosh, gavda va qol-oyoq skeletining osishi va rivojlanishi. 5. muskullarning dinamik va statik ishi. 6. turli yosh davrlarida muskullar kuchi 7. charchash uning fiziologik mexanizmi. 8. skolioz, uning kelib chiqish sabablari va uni oldini olish. tayanch tushunchalar: skelet, muskul, umurtqa pog`onasi, skolioz, lordoz, kifoz, muskul ishi, jismoniy charchash. tayanch-harakat sistemasiga suyaklar va muskullar kiradi va yagona suyak-muskul sistemasini hosil qiladi. skelet va muskullar organizm uchun tayanch bo'lib, ichki organlarni himoy...

This file contains 8 pages in DOCX format (38.8 KB). To download "tayanch-harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigiyenasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tayanch-harakat apparatining yo… DOCX 8 pages Free download Telegram