yosh fiziologiyasi va gigiyena

DOCX 17 pages 51.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.5 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

1- ma’ruza. o`sish va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. organizm va muhit reja: 1. yosh fiziologiyasi va gigiyena faninining predmeti, boshqa fanlar bilan aloqasi va ahamiyati, rivojlanish tarixi. 2. hujayra va to`qimalarnining tuzilishi. 3. irsiyat va irsiy kasalliklar. 4. tashqi muhitning organizmga ta’siri. 5. bola o`sishi va rivojlanishining qonuniyatlari. 6. jismoniy rivojlanish ko`rsatkichlari. 7. akseleratsiya. 8. organizmning davrlari va ta’rifi yosh fiziologiyasi va gigiyena faninining predmeti, boshqa fanlar bilan aloqasi va ahamiyati, rivojlanish tarixi. yosh fiziologiyasi va gigiyena fani biologiyaning mustaqil bir tarmog`i hisoblanib, ikkita alohida fanning birikmasidir. bu fanlar o`zaro bir-birini to`ldiradi va yosh avlodni tarbiyalashda katta ahamiyatga ega. shuning uchun ham yosh fiziologiyasi va gigiyena fani 1970 yildan boshlab pedagogika oliy o`quv yurtlarining o`quv rejasiga kiritildi. yosh fiziologiyasi fiziologiya fanining bir qismi hisoblangan odam fiziologiyasida yangi ma'lumotlarning to`planishi natijasida mustaqil fan bo`lib ajralib chiqdi. yosh fiziologiyasi fani turli yoshdagi bolalar va o`smirlarning organizmlarida kechadigan o`sish va rivojlanish jarayonlarini, organlari, to`qimalari …

2 / 17

istemasi, yurak-qon tomir, tayanch harakatlanish fiziologiyasi va rivojlangan organizmning xususiyatlari, kasalliklarning oldini olish, sog`likni saqlash kabi fiziologik jarayonlarni tushunib olishga yordam beradi. shuningdek, yosh fiziologiyasi va gigiyena fani o`sib kelayotgan organizmdagi turli bosqichlarga xos bo`lgan funksional va psixologik xususiyatlarga etibor beradi. shu asosida tashqi muhitning turli omillariga bo`lgan gigiyenik talab va normativlarini hamda bolalar va o`smirlarning normal funksional rivojlanish imkoniyatlarini yanada takomillashtirish tadbirlarini yo`lga qo`yishda muhim ahamiyatga ega. gigiyena grekcha “gigiyenos” so`zidan olingan bo`lib, “sog`lom” ma'nosini bildiradi. gigiyena tashqi muhit omillarining odam salomatligiga ta'sirini o`rganadi. gigiyena fani maktab gigiyenasi, mehnat gigiyenasi, ovqatlanish gigiyenasi, epidemologiya hamda gigiyenaga oid boshqa fanlarni o`z ichiga oladi. gigiyenaning asosiy maqsadi-odam organizmining jismoniy rivojlanishi, turli sharoitga moslashishi va boshqa xususiyatlarga ta'sir etish, bolalar salomatligini saqlash va mustahkamlash uchun sanitariya-gigiyena holatini yaxshilash hamda turli kasalliklarning oldini olish, soglomlashtirish chora-tadbirlarini ilmiy-amaliy jihatdan asoslangan holda ishlab chiqish. sanitariya-lotincha “sanitar”, sog'liq ma'nosini berib, u odam salomatligini ta'minlaydigan gigiyena talablarini hayotga …

3 / 17

i muhit o'rtasidagi o'zaro bog'liqlik, tabiiy omillarning bola organizmiga ta'sirini kuzatib, shu yoshdagi bolalarga anatomo-fiziologik imkoniyatlariga qarab tegishli normalar belgilanadi. gigiyenaning asosiy vazifasi-bolaning har tomonlama barkamol bo'lib o'sishi va rivojlanishi, jismonan va ruhan yetuk bo'lishi, farovon hayot kechirishi uchun qulay sharoit yaratib berishdan iborat. gigiyena bir kishining shaxsiy ishi bo'libgina qolmay, davlat va jamoatchilik ishi ham ekanligini yoddan chiqarmaslik kerak. gigiyenaning muhim bo`limlaridan biri shaxsiy gigiyenadir. yoshlikdan boshlab, to umrining oxirigacha odam to'g'ri gigiyenik tavsiyalarga rioya qilsa, hamisha sog'-salomat bo'lib yuradi va uzoq umr ko'radi. sog'lom ota-onadan sog'lom bola tug'ilishi azaldan ma'lum. agar inson sog'ligini 100% deb qaralsa, uning 50% i turmush tarziga, 20%i tashqi muhit sharoitiga, 20%i naslga, 10%i tibbiy yordamga tegishlidir. demak, sog'liqni asrashda eng asosiy omil insonning qanday hayot kechirishi hisoblanadi. yosh fiziologiyasi va gigiyena bir qancha fanlar: tibbiyot, pedagogika psixologiya fanlari bilan chambarchas bog`langandir. yosh fiziologiyasi bularning ilmiy-nazariy asosi hisoblanadi. tibbiyotning talaygina sohalari-pediatriya, bolalar xirurgiyasi, bolalar …

4 / 17

igini tavsiya qiladi va hakozo. yosh fiziologiyasi va gigiyena fani pedagogika va uning barcha sohalari uchun ilmiy-tabiiy asosdir. yosh psixologiyasi ham yosh fiziologiyasi ma'lumotlariga tayanadi, pedagoglar ta'lim-tarbiya ishlarini yosh fiziologiyasi va gigiyena fani ma'lumotlariga asoslangan holda olib borishlari muhim ahamiyatga ega. bu to`g`risida shunday deb yozilgan: “pedagog bilib olishi shart bo`lgan birinchi narsa, bu bola tanasining tuzilishi va hayoti, bolalar anatomiyasi, fiziologiyasi va uning rivojlanishidir. busiz yaxshi pedagog bo`lish, bolani to`g`ri tarbiyalash mumkin emas”. bolaning jismoniy va aqliy qobiliyatlarini, uni nimalarga qodir ekanligini bilmasdan hamda yoshga aloqador xususiyatlarini nazar - e'tiborga olmasdan turib ta'lim-tarbiya ishlarini to`g`ri yo`lga qo`yish mumkin emas. bolalarni to`g`ri o`stirib tarbiyalash mamlakatni yuksaltirish va taraqqiy ettirish garovidir. sog`lom avlod dasturini targ’ib qilish. bolaning o'sishi va rivojlanishida tashqi muhit sharoiti va turmush tarzi katta o'rin egallaydi. ammo qulay sharoitning yaratilmasligi va gigiyena talablariga amal qilinmasligi bolaning o'sishi va rivojlanishiga salbiy ta'sir ko'rsatadi, bolalarning talay qismida o'sish va rivojlanishning …

5 / 17

li” dasturini tasdiqladi. unda mamlakatimiz yosh avlodni xxi asr talablariga to`liq javob beradigan har tomonlama rivojlangan shaxslar etib voyaga yetkazish uchun zarur shart-sharoitlar va imkoniyatlar yaratish bo`yicha keng ko`lamda aniq yo`naltirilgan chora-tadbirlar va ustivor vazifalar etib belgilangan. mustaqil o`zbekiston oldida turgan asosiy masalalardan biri bu talim-tarbiya sistemasini tubdan o`zgartirib, uni hozirgi zamon talabi darajasiga ko`tarishdir. sog'lom turmush tarzi tushunchasi kishi xulq-atvorining hamma tomonlarini qamrab oladi. har kimning ma'suliyatli vazifasi hisoblangan o'z-o'zini bilish tushunchasi buning bir qismi hisoblanadi. bu har bir odam o'z organizmining tuzilishi va funksional xususiyatlarini yaxshi biladi degani. shu xususiyatlarni asrash va rivojlantirish chora-tadbirlarini ko'radi, amal qiladi, kun tartibiga, sanitariya gigiyena talablariga rioya qiladi, o'z his-hayajonini boshqara biladi, qattiq hayajon va ruhiy zarbalarga bardosh beradi, ovqatlanishni nazorat qiladi, harakatchanlikni odat qiladi. spirtli ichimliklar, kashandalik, giyohvandlikdan voz kechadi va hakozo. o'qituvchilar va ota-onalar yosh fiziologiyasi va gigiyenadan qanchalik chuqur bilimga ega bo'lsalar, bu bilimlarni hayotga tadbiq etsalar, kelajak avlod …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yosh fiziologiyasi va gigiyena"

1- ma’ruza. o`sish va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. organizm va muhit reja: 1. yosh fiziologiyasi va gigiyena faninining predmeti, boshqa fanlar bilan aloqasi va ahamiyati, rivojlanish tarixi. 2. hujayra va to`qimalarnining tuzilishi. 3. irsiyat va irsiy kasalliklar. 4. tashqi muhitning organizmga ta’siri. 5. bola o`sishi va rivojlanishining qonuniyatlari. 6. jismoniy rivojlanish ko`rsatkichlari. 7. akseleratsiya. 8. organizmning davrlari va ta’rifi yosh fiziologiyasi va gigiyena faninining predmeti, boshqa fanlar bilan aloqasi va ahamiyati, rivojlanish tarixi. yosh fiziologiyasi va gigiyena fani biologiyaning mustaqil bir tarmog`i hisoblanib, ikkita alohida fanning birikmasidir. bu fanlar o`zaro bir-birini to`ldiradi va yosh avlodni tarbiyalashda katta ahamiyatga ega. shuning uch...

This file contains 17 pages in DOCX format (51.5 KB). To download "yosh fiziologiyasi va gigiyena", click the Telegram button on the left.

Tags: yosh fiziologiyasi va gigiyena DOCX 17 pages Free download Telegram