inson evolyutsiyasi faniga kirish

DOCX 102 pages 144.3 KB Free download

102 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 144.3 KB

File type DOCX

Pages 102

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 102

ma’ruza mavzulari: 1-ma’ruza: inson evolyutsiyasi faniga kirish. fanning predmeti, tadqiqot doirasi, maqsadi va vazifalari reja: 1. inson evolyutsiyasi fan sifatida. 2. inson evolyutsiyasi fanining predmeti va vazifalari. 3. inson evolyutsiyasi fanining boshqa fanlar bilan aloqadorligi. fransiyada m. blok va l. fevrlar boshlab bergan ―annallar maktabi‖ faoliyati asosan inson evolyutsiyasiga iqtisodiy va ijtimoiy yo‘nalishlarni shakllantirgan edi. k. levi – stross tomonidan yangi ijtimoiy antropologiya sohasiga oid asarlar ilk bora yaratilgan bo‘lsa, ijtimoiy yo‘nalishdagi tadqiqotlarda fransuz etnograflari ikkinchi jahon urushidan so‘ng ko‘proq o‘z mamlakatlari tarixi, etnologiyasi ko‘proq tadqiq qildilar va ko‘plab asarlar e’lon qildilar. bu m. emar ishlarida ko‘proq ko‘zga tashlanadi. tarixiy antropologiya fani eng avvalo etnologiya sohasi bilan uzviy bog‘liqligini ko‘rishimiz mumkin. bu kabi holatlar keyinchalik aqsh, buyuk britaniya kabi davlatlarda ham kuzatila boshlandi. ijtimoiy – iqtisodiy strukturalarni tadqiq etishda ―pest and presnt‖ jurnali atrofida to‘plangan britaniyalikmarksistik tarixchilar e. tompson, e. xobsbaumlar boshlab yuborgan edilar. bu jurnal atrofidagilar britaniya ―ijtimoiy antropologiya”si …

2 / 102

‘tgan asrning 80 – yillaridan boshlab esa, ilmiy biografik tadqiqotlar yetakchi rolni o‘ynay boshladi. bu oqimlarning ayrimlari tarixmiy antropologiyaga xos bo‘lmaganligi sababli, ayrim olimlarning fikricha tarixiy antropologiya go‘ѐki to‘xtab qolgandek edi. tarixiy antropologiya tushunchasining o‘zi o‘tgan asrning 70 – yillarida qo‘llanila boshlangan edi. ayrim olimlarning fikricha, tarixiy antropologiya fransiya va angliyadagi ―ijtimoiy antropologiya sohasi‖ va aqshdagi ―madaniyat antropologiyasi‖ qo‘shilmasidan vujudga kelgan degan fikrlarni keltirib o‘tadilar. shuni unitmaslik lozimki tarixiy antropologiya biror bir oqim, yo‘nalishlarning qo‘shilishidan emas, balki tarix fanining yangilanishi, uni tadqiq etuvchi usullar va muammolarning o‘zgarib borishi natijasida vujudga kelgan. o‘tgan asrning 30 – yillaridan boshlab vujudga kela boshlagan tarixiy antropologiya va bu yo‘nalishda tadqiqot olib borgan olimlar asosan geografiya, sotsiologiya, iqtisodiѐt, psixologiya, fanlarining metodlaridan foydalangan bo‘lsalar, o‘tgan asrning 60 – 80 yillarida ular qatoriga antropologiya, demografiya, lingvistika kabi qator sohalar qo‘shildi. ayniqsa, antropologiya sohasining metodlaridan tarixiy antropologiya sohasida foydalanish tarix sohasini o‘z muammosini, o‘rganish ob’ektini kengaytirishga imkoniyat berish …

3 / 102

ali qirollik hokimiyatining muqaddasligi sakral (an’ana bo‘lib qolgan odat) xarakterini ochib beradi. hozirgi fanda m. blok asari mental ahamiyatga ega deb qaraladi. ammo, m. blokning o‘zi mental atamasidan ko‘ra ―jamoaviy dunѐqarash‖, ―jamoaviy ilyuziya‖ kabi atamalarni qo‘llashni lozim deb hisoblagan. mark blok asariga yaqin turuvchi tadqiqotlar bundan ilgari ham olib borilgan. masalan 1919 yil niderlandiyada yoxan xeyzing ―o‘rta asrlar kuzi‖ asarini chop etgan edi. ushbu asarda xiv – xv asrlarda yevropa aholisining yashash tartibi, fikrlash, dunѐqarash tartibiga oid fikrlar mavjud. rossiyada esa, 1915 yil a. p. karsovinning ―xii – xiii asrlarga oid dindorlik asoslari‖ asari chop etilgan edi. asarda dindorlik darajasi, diniy an’analar, odatlarga aholining kuchli e’tiqodiy ѐndashuvi kabi masallar tahlil qilingan. bir so‘z bilan aytganda tarixchilar o‘zlariga yangi tadqiqot ob’ektlarini ochib bordilarki, bu keyinchalik fransuz tarixchilari tomonidan ―mental tarix‖ deb nomlanganligini ko‘ramiz. mazmunan tarjima qilish qiyin bo‘lgan ―mentallik‖ atamasi fransiyada xix asrning oxiri – xx asr boshlarida keng qo‘llanila boshlangan …

4 / 102

tarixda ijtimoiy – iqtisodiy strukturalarning rolini o‘rganishni boshlab yuborgan edi. ammo, o‘zining so‘nggi fundamental asari hisoblangan ―feodal jamiyat kitobida u ―jamiyat hissiѐtlarining asoslari‖ nomli maxsus bo‘lim kiritadi. bu yerda tarixiy mentallik o‘rta asr jamiyati bir qismining sintezi sifatida qaraladi. olimning haѐtligi davrida tanqidga uchragan ―mo‘jizakor qirollar‖ asari o‘tgan asrning 70 – 80 yillarida tarixchilar orasida keng shuhrat qozonadi. 1983 yilgi qayta nashrida j. le goff so‘zboshi ѐzib, ―mark blok ushbu asarni yaratishi natijasida tarixiy antropologiya fanining asoschisiga aylandi‖ – degan fikrlarni keltirib o‘tadi. ushbu fanni o‘rganish jaraѐnida biz yana bir qator o‘z davrida noodatiy, g‘alati hisoblangan va o‘sha davr insonlari uchun tushunarsiz hisoblangan, ammo, vaqt o‘tishi bilan ―qayta tug‘ilgan‖, ya’ni davr o‘tishi bilan qadrlangan asarlar haqida fikr yuritamiz. m. blokning do‘sti va hamfikri lyusen fevrning ijodiy evolyusiyasi o‘zgacha bo‘lib, u ijtimoiy va ekologik tarixdan (inson geografiyasidan) to‘g‘rirog‘i tarixiy demografiyadan g‘oyalar, madaniyat, psixologiya, tarixini o‘rganish sari bordi. mental tarix taraqqiѐtiga l. …

5 / 102

eriyali asarlarida, shuningdek, eng avvalo novatorlik ishi hisoblangan ―xvi asrda e’tiqodsizlik masalasi: rable va din‖ (1942 yil) asarida o‘z aksini topgan. ushbu asarning chop etilish jaraѐnigacha keng jamoatchilik ―jamiyat hissiѐtlarining asoslari‖ nomli maxsus bo‘lim kiritadi. bu yerda tarixiy mentallik o‘rta asr jamiyati bir qismining sintezi sifatida qaraladi. olimning haѐtligi davrida tanqidga uchragan ―mo‘jizakor qirollar‖ asari o‘tgan asrning 70 – 80 yillarida tarixchilar orasida keng shuhrat qozonadi. 1983 yilgi qayta nashrida j. le goff so‘zboshi ѐzib, ―mark blok ushbu asarni yaratishi natijasida tarixiy antropologiya fanining asoschisiga aylandi‖ – degan fikrlarni keltirib o‘tadi. ushbu fanni o‘rganish jaraѐnida biz yana bir qator o‘z davrida noodatiy, g‘alati hisoblangan va o‘sha davr insonlari uchun tushunarsiz hisoblangan, ammo, vaqt o‘tishi bilan ―qayta tug‘ilgan‖, ya’ni davr o‘tishi bilan qadrlangan asarlar haqida fikr yuritamiz. m. blokning do‘sti va hamfikri lyusen fevrning ijodiy evolyusiyasi o‘zgacha bo‘lib, u ijtimoiy va ekologik tarixdan (inson geografiyasidan) to‘g‘rirog‘i tarixiy demografiyadan g‘oyalar, madaniyat, psixologiya, …

Want to read more?

Download all 102 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inson evolyutsiyasi faniga kirish"

ma’ruza mavzulari: 1-ma’ruza: inson evolyutsiyasi faniga kirish. fanning predmeti, tadqiqot doirasi, maqsadi va vazifalari reja: 1. inson evolyutsiyasi fan sifatida. 2. inson evolyutsiyasi fanining predmeti va vazifalari. 3. inson evolyutsiyasi fanining boshqa fanlar bilan aloqadorligi. fransiyada m. blok va l. fevrlar boshlab bergan ―annallar maktabi‖ faoliyati asosan inson evolyutsiyasiga iqtisodiy va ijtimoiy yo‘nalishlarni shakllantirgan edi. k. levi – stross tomonidan yangi ijtimoiy antropologiya sohasiga oid asarlar ilk bora yaratilgan bo‘lsa, ijtimoiy yo‘nalishdagi tadqiqotlarda fransuz etnograflari ikkinchi jahon urushidan so‘ng ko‘proq o‘z mamlakatlari tarixi, etnologiyasi ko‘proq tadqiq qildilar va ko‘plab asarlar e’lon qildilar. bu m. emar ishlarida ko‘proq ko‘zga tashlanadi. ta...

This file contains 102 pages in DOCX format (144.3 KB). To download "inson evolyutsiyasi faniga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: inson evolyutsiyasi faniga kiri… DOCX 102 pages Free download Telegram