ғалла экинларикасалликлари ва уларга қарши кураш чоралари

PPT 116 pages 14.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 116
17 мавзу қўшимча маърузалар (мустақил тайёрланишда ёрдам учун) мавзу: ғалла экинлари касалликлари ва уларга қарши кураш чоралари режа: 1. буғдойнинг қора куя касалликлари ва уларга қарши кураш чоралари. чанг қора куя касаллиги. қаттиқ қора куя касаллиги. пуфаксимон қора куя касаллиги. 2.буғдойнинг занг касалликлари ва уларга қарши кураш чоралари: қўнғир занг сариқ занг поя занги 3.буғдойнинг ун-шудринг касаллиги ва унга қарши кураш чоралари. 4.буғдойнинг илдиз чириш касаллиги ва унга қарши кураш чоралари: кириш ўзбекистон мустақилликка эришгач, қишлоқ хўжалиги олдига аҳолини ўзимизда етиштирилган дон билан тўла таъминлаш вазифаси қўйилган эди. бу соҳада кўп ишлар қилинди ва ҳозирги кунларда ҳам муваффақият билан бажарилмоқда. пахтачилик билан бир қаторда ғаллачилик ҳам энг муҳим соҳалардан бирига айланди, ғалла майдонлари кенгайди, уруғчилик ва агротехникага эътибор кучайди. суғориладиган далаларда 1999 йилда ўртача ҳар гектардан 31,5 ц буғдой дони олинган бўлса, 2006 йилда 40,9 ц, 2007 ва 2008 йилларда эса 48,0 ц дан дон етиштирилди. фермер-деҳқонлар айрим далалардан 70-80 …
2 / 116
диз чириш 1 жадвал. ўзбекистонда учрайдиган буғдой касалликлари касаллик қўзғатувчи чанг қоракуя ustilago tritici (pers.) jens. қаттиқ қоракуя tilletia tritici (bjerk.) wint. (=tilletia caries [dc.] tul.), tilletia laevis kuehn. (=tilletia foetidae [wallr.] liro) паканалик қоракуяси tilletia controversa kuehn. поя қоракуяси urocystis tritici koern. сариқ занг puccinia striiformis west. қўнғир занг puccinia triticina erikss. поя занги, қора занг puccinia graminis pers. f. sp. tritici eriks. et henn. сариқ доғланиш pyrenophora tritici-repentis (died.) drechs., st. conid. drechslera tritici-repentis (died.) shoem. ун-шудринг erysiphe graminis dc f. sp. tritici marchal септориоз mycosphaerella graminicola (fuckel) sanderson, st. picn. septoria tritici rob.: desm. бошоқ фузариози gibberella zeae schw.) petch (syn. gibberella saubinetti [mont.] sacc., st. conid. fusarium graminearum schw. илдиз чириши, унаётган уруғ моғорланиши fusarium spp., penicillium citrinum thom ва б. қоракосов, ўроқкуя claviceps purpurea tul. буғдойнинг қора куя касалликлари ва уларга қарши кураш чоралари. қоракуяларни қўзғатувчи замбуруғлар basidiomycota бўлими, ustilaginomycetes синфи, ustilaginales тартиби, ustilaginaceae оиласининг …
3 / 116
иқ қоракуялар мавжуд бўлиб, уларни қуйидаги ташқи белгилари бир-биридан ажратади: ● чанг қоракуя билан зарарланган бошоқларнинг ўзагидан ташқари барча қисмлари қўнғир, тўқ-қўнғир, деярли қора тусли телиоспораларга айланади. улар олдин оқиш парда билан қопланган бўлиб, кейинроқ бу парда йиртилади, телиоспоралар чангга ўхшаб, тарқалиб кетади. ● қаттиқ қоракуя билан зарарланган бошоқда дон пўсти бутунлигича қолади, аммо унинг ичи дон қисмларига эмас, балки қўнғир, тўқ-қўнғир, деярли қора тусли телиоспораларга тўла бўлади, бундай дон қоракуя халтачалари деб аталади. ғалла экинларининг қоракуялари ўсимликлар зарарланиш фазалари асосида қоракуя қўзғатувчилари шартли равишда 5 гуруҳга бўлинади: 1 гуруҳ буғдой қаттиқ қоракуяси типи – а) уруғлик устида; б) тупроқда уруғ ёнида; в) уруғ пардаси остида (уруғи пардали турларда) сақланадиган инфекция (телиоспоралар) орқали ўсаётган уруғ (майса) зарарланади. бу қоракуялар хўжайин ўсимликларни майса фазасида зарарлайди, систем (диффуз) шаклда ривожланади ва ўша мавсумда бошоқдаги донлар ўрнига қоракуя халтачаларини ҳосил қилади (2-7 расмлар). 1 гуруҳнинг намояндалари – буғдойнинг қаттиқ қоракуялари, буғдой ва жавдарнинг …
4 / 116
ўсув даврида ҳам зарарлайди, зарарланган сўта, поя ва баргларда ичи телиоспоралар билан тўла бўлган пуфак шаклли шишлар ҳосил қилади. бунда зарарланиш 1 тип бўйича амалга ошади, аммо ундан фарқли равишда зарарланиш вегетация даврида кўп марта қайтарилади. инфекция уруғнинг ташқи қисмларида ва тупроқда қишлайди ва кейинги йили ўсимлик ниҳолларини зарарлайди. 3 гуруҳнинг намояндаси – пуфакли қоракуянинг ўзи. ғалла экинларининг қоракуялари 4 гуруҳ буғдой паканалик қоракуяси типи – уруғдан янги унган майсалар ўсиш даврида уларнинг тупроққа яқин қисми зарарланади. замбуруғ телиоспоралари тупроқда 4 йилдан кўпроқ сақланиши мумкин. 4 гуруҳнинг намояндаси – буғдой паканалик қоракуясининг ўзи. ғалла экинларининг қоракуялари 5 гуруҳ буғдой ҳинд қоракуяси типи – 2-нчи гуруҳдаги каби ўсимлик гуллаш пайтида гул орқали зарарланади, аммо ундан фарқли равишда 1) касаллик бошоқларда айни мавсумда намоён бўлади; 2) кўпинча ўсимлик бошоғининг баъзи бошоқчалари, бошоқчалар ичидаги баъзи донлар ва донларнинг барча ёки фақат баъзи қисмлари зарарланади . буғдойнинг ҳинд (карнал) қоракуяси ўзбекистонда (ва умуман мдҳ …
5 / 116
ланган буғдой бошоқлари ва уларда ҳосил бўлган қоракуя халтачалари; қўзғатувчилар: чапда tilletia laevis, ўнгда tilletia tritici 5 расм. буғдойда қаттиқ (қўзғатувчи t. tritici - юқорида) ва паканалик (пастда) қоракуя халтачалари. буғдойнинг қаттиқ ва паканалик қоракуялари (tilletia spp.) буғдойда қаттиқ қоракуяни tilletia tritici (=t. caries) ва tilletia laevis (=t. foetidae) замбуруғлари қўзғатади. булар морфологияси, ривожланиш цикли ва касаллик ривожланиши бўйича бир-бирига жуда яқин турлар бўлиб, зарарланган буғдойда ҳосил бўладиган қоракуя халтачаларининг ва телиоспораларининг шакли ва уларнинг қобиғининг структураси билан бироз фарқланади (кейинги слайдга қаранг). уларнинг телиоспораларининг диаметрлари ҳам бир-бириникига яқин (t. tritici ники 15-23 мкм, t. laevis ники 17-22 мкм). буғдойнинг қаттиқ ва паканалик қоракуялари (tilletia spp.) t. tritici ҳосил қиладиган қоракуя халтачалари думалоқроқ, t. laevis ники эса бироз узунчоқ (5 расм). t. tritici нинг телиоспоралари думалоқ (6 расм) , t. laevis ники эса нотўғри думалоқ ёки овоид шаклли (7 расм). t. tritici нинг телиоспораларининг қобиғи майда тукчалар билан қопланган (6 …

Want to read more?

Download all 116 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ғалла экинларикасалликлари ва уларга қарши кураш чоралари"

17 мавзу қўшимча маърузалар (мустақил тайёрланишда ёрдам учун) мавзу: ғалла экинлари касалликлари ва уларга қарши кураш чоралари режа: 1. буғдойнинг қора куя касалликлари ва уларга қарши кураш чоралари. чанг қора куя касаллиги. қаттиқ қора куя касаллиги. пуфаксимон қора куя касаллиги. 2.буғдойнинг занг касалликлари ва уларга қарши кураш чоралари: қўнғир занг сариқ занг поя занги 3.буғдойнинг ун-шудринг касаллиги ва унга қарши кураш чоралари. 4.буғдойнинг илдиз чириш касаллиги ва унга қарши кураш чоралари: кириш ўзбекистон мустақилликка эришгач, қишлоқ хўжалиги олдига аҳолини ўзимизда етиштирилган дон билан тўла таъминлаш вазифаси қўйилган эди. бу соҳада кўп ишлар қилинди ва ҳозирги кунларда ҳам муваффақият билан бажарилмоқда. пахтачилик билан бир қаторда ғаллачилик ҳам энг муҳим соҳалардан...

This file contains 116 pages in PPT format (14.3 MB). To download "ғалла экинларикасалликлари ва уларга қарши кураш чоралари", click the Telegram button on the left.