markov o‘yinlari turlari. imitatsion model.

DOCX 10 pages 890.2 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 890.2 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi termiz davlat universiteti axborot texnologilari fakulteti amaliy matematika va informatika ta’lim yo’nalishi _ – kurs ___ – guruh talabasi _________________________________ning o’yinlar nazariyasi va tadqiqoti fanidan tayyorlagan mustaqil ishi mavzu: markov о‘yinlari turlari. reja: 1. markov o‘yinlari. imitatsion model. 2. markov zanjiri va dinamik dasturlash. 3. markov o ‘yinlari. 1.1 markov o‘yinlari. imitatsion model. markov zanjiri orqali tavsiflangan jarayonlarda yechim qabul qilish boshqaruv sistemalarida, jarayonlar tadqiqotida, ishonchlik nazariyasida, boshqaruv nazariyasida va boshqa amaliy sohalarda keng qo'llaniladi. fan va texnikaning turli sohalariga tegishli bo'lgan jarayonlarni markov zanjiriga keltirish orqali to'la o'rganish mumkin. masalan, jamiyatshunoslik sohasida aholining ijtimoiy va kasbiy-hunar tarkibini, migratsiya va boshqa o'zgarish muammolarini tadqiq qilishda markov zanjirlari nazariyasidan foydalanish mumkin. biologiyada ayrim hayvonot va o'simlik turlari o'zgarishi xarakterlarini o'rganish markov zanjirlari yordarnida olib boriladi. fizikada gazlarning diffuziyasini o'rganishda markov zanjirlari nazariyasining natijalaridan foydalaniladi. texnikada markov zanjirlari yordamida ma’lumotlarni uzatish, bir qator texnologik …

2 / 10

chiqish (diskret holga keltirish) mumkin bo‘lgandagi markov jarayonlari ko'riladi. shu bilan birga har bir qadamda olinadigan yutuq miqdorini qayta yoki o‘zgarmas baholash sifatida ko‘rish mumkin. ko‘rsatiladiki, birinchi holda o'tishlar soni cheksiz bo'lganda ham yutuqning miqdorini aniq ko'rsatish mumkin, ikkinchi holda olinadigan yutuqning qandaydir ma’noda "o‘rtacha" si olinadi. imitatsion modellashtirishning maqsadi tadqiq qilinayotgan sistemaning elementlari orasidagi eng muhim bog'lanishlarni tahlil qilish asosida uning harakatini aks ettirishdan iborat. imitatsion modelni tadqiq qilish natijasi, odatda, imitatsiya qilinayotgan sistemaning operatsion (funksional) parametrlari qiymatlarini baholashdan iborat bo'ladi. masalan, ixtiyoriy ommaviy xizmat ko'rsatish sistemasi haraktini imitatsion modellashtirishda amaliy tarafdan o'rtacha xizmat ko'rsatish vaqti, navbat kutib turganlarning o'rtacha soni, sistemaning majbur bekor turish vaqti va boshqa parametrlar qiymatlari qiziqish uyg'otish mumkin. imitatsion modellashtirishni statistik tajriba deb qarash kerak. yuqorida ko'rilgan matematik modellar sistemani vaqtga nisbatan turg'un ishlashini aks ettirgan bo'lsa, bundan farq qilgan holda, imitatsion modellar tajribada yo'l qo'yilgan xatoliklarni kuzatishdan iborat bo'ladi. bu degani modellashtirilayotgan sistemaga …

3 / 10

oslashuvchanlik xususiyatiga ega ("klassik" matematik modellashtirishga nisbatan). ammo shuni esdan chiqarmaslik kerakki, imitatsion modellar ortiq darajada moslanuvchan bo'lishi bilan birga, ayniqsa, modellashtirilayotgan sistemaning ishlashini optimallashtirish uchun, ko'p mablag', vaqt talab etiladi. 1.2 markov zanjiri va dinamik dasturlash quyidagi ehtimollik modeliga markov zanjiri deb ataladi: 1. model vaqtning istalgan paytida quyidagi n ta holatlarning faqat bittasida bo'ladi: { s 1 ,s2 , . . . , sn } ayrim hollarda ulardan bittasi boshlang'ich holat sifatida tanlab olinadi; 2 . har bir holatlar juftligi si va sj lar uchun, st dan sj ga o'tish ehtimoli pij aniqlangan bo'lib, ular shartni qanoatlantiradi. ayrim pij larning nolga teng bo'lishligi, mos o'tishning mumkin emasligini bildiradi. markov zanjirini yo'naltirilgan graf yoki jadval ko'rinishda berish mumkin. grafning uchlari zanjirning holatlariga mos kelib, ularni soddalik uchun, si lar bilan belgilash mumkin. mabodo, pi > 0 bo'lsa, si uchdan sj uchga yo'naltirilgan yoy o'tkaziladi, mabodo pij = 0 bo'lsa, …

4 / 10

k. o'yinehi 6 tomonga ega bo'lgan kubikni tavakkaliga tashlasin. agar kubikning 1, 2 va 3 tomonlari tushsa, o'yinehi kubikni qaytadan tashlaydi. agar kubikning 4 yoki 5 tomonlari tushsa, u holda o'yinehi yutqazadi. agar kubikning 6 tomoni tushsa, u holda o'yinehi tanga tashlashga o'tadi. bunda, agar tanganing tam g'a tomoni tushsa, u holda o'yinehi yutadi, aks holda yana kubik tashlash bilan jarayon qaytadan, yuqoridagi qoida asosida davom etadi. bu jarayonni markov zanjiri sifatida ifodalash uchun, quyidagi belgilashlarni kiritamiz: s1 — kubikni tashlash; s2 — tangani tashlash; s3 — vutqazish; s4 — yutish. endi ushbu jarayonga mos markov zanjirining o'tish grafini keltiramiz. buning uchun, o'tish ehtimolliklari pij larning qiymatlarini aniqlaymiz. si holatdan sj holatga o'tish ehtimolini hisoblaymiz: kubik tashlanganda 1, 2 va 3 tomonlarning birortasini tushish ehtimoli ga teng, shu sababli p11 — bo'ladi. kubik tashlanganda 4 va 5 tomonlarning birortasini tushish ehtimoli ga teng, shu sababli p13 = bo‘ladi. xuddi kubik …

5 / 10

.1-rasmda keltirilgan. markov zanjirining o‘tish jadvali esa quyidagi ko'rinishda bo'ladi: markov zanjirining o‘tish jadvali xossasi obi havoning o'zgarishi bilan bog'liq bo'lgan quyidagi markov zanjirini qaraylik. faraz qilaylik, kuzatishlar va statistik ma’lumotlar asosida quyidagi xulosaga kelingan. agar bugun havo ochiq bo'lsa, ertaga ham havoning ochiq bo'lishlik ehtimoli yomg'ir yog'ish ehtimoli ham | teng. agar bugun yomg'ir yoqqan bo'lsa, ertaga havoning ochiq kelishlik ehtimoli yomg'ir yog'ishlik ehtimoli ga teng. s1 bilan havoning ochiq bo'lishlik, s2 bilan yomg'irli bo'lishlik holatlarini belgilaylik. u holda mos markov zanjirining grafi quyidagi ko'rinishda bo'ladi (1.2-rasm): 1.2-rasm. ob-havo o ‘zgarishining markov zanjiri ushbu misol uchun, markov zanjirining o'tish jadvali quyidagi ko'rinishda bo'ladi: ushbu markov zanjiri faqat bir kundan so'ng ro'y beradigan ob-havo holati to'g'risida ma’lumot beradi. savol tug'iladi, ikki, uch va hokazo kunlardan keyin ro‘y beradigan ob-havo to ‘g‘risida ma’lumot olish mumkinmi? agar si(n) bilan n — kunda havoning ochiq kelish holatini, s2 (n) bilan n — kunda …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markov o‘yinlari turlari. imitatsion model."

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi termiz davlat universiteti axborot texnologilari fakulteti amaliy matematika va informatika ta’lim yo’nalishi _ – kurs ___ – guruh talabasi _________________________________ning o’yinlar nazariyasi va tadqiqoti fanidan tayyorlagan mustaqil ishi mavzu: markov о‘yinlari turlari. reja: 1. markov o‘yinlari. imitatsion model. 2. markov zanjiri va dinamik dasturlash. 3. markov o ‘yinlari. 1.1 markov o‘yinlari. imitatsion model. markov zanjiri orqali tavsiflangan jarayonlarda yechim qabul qilish boshqaruv sistemalarida, jarayonlar tadqiqotida, ishonchlik nazariyasida, boshqaruv nazariyasida va boshqa amaliy sohalarda keng qo'llaniladi. fan va texnikaning turli sohalariga tegishli bo'lgan jarayonlarni markov zanjiriga keltirish orqali ...

This file contains 10 pages in DOCX format (890.2 KB). To download "markov o‘yinlari turlari. imitatsion model.", click the Telegram button on the left.

Tags: markov o‘yinlari turlari. imita… DOCX 10 pages Free download Telegram