elektrodinamika qonunlari

DOCX 5 pages 2.9 MB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

savollari javoblari elektrodinamika qonunlarining ochilish tarixi. fanning maqsadi va vazifalari. (elektrodinamika, fanning maqsadi, fanning vazifasi) xix asr oxiriga kelib elektr va magnetizm qonunlari to‘liq shakllanib, maksvell tenglamalarida bir butun holda o‘z aksini topdi. maksvell tenglamalariga asoslangan klassik elektrodinamika, maydonlar haqidagi birinchi jiddiy nazariya bo‘lib, kuzatilgan barcha elektromagnit hodisalarini tushuntiribgina qolmay, keyinchalik tajribalarda kuzatilgan va keng tatbig‘ni topgan elektromagnit to‘lqinlarining mavjudligini bashorat qildi. bu qonunlarda doimiy bo‘lgan yorug‘lik tezligining (c = 2, 997925 · 108m/s) ishtirok etishi bilan nyuton mexanikasi qonunlaridan tubdan farq qiladi. maksvell nazariyasining rivojlanishi bilan ba’zi qiyinchiliklar paydo bo‘la boshladi. bu nazariya birinchi qarashda galiley nisbiylik prinsipi bilan jiddiy ziddiyatda edi elektrodinamikada vavilov – cherenkov nurlanishi. to‘lqin o‘tkazgichlar. (zaryadlangan zarra, shaffof muhit, nurlanish,) cherenkov-vavilov nurlanishi shaffof muhitda juda katta tezlikda harakatlanayotgan zaryadlangan zarracha ma’lum sharoitlarda o‘ziga xos nur chiqarishi 1937 yilda p.a.cherenkov va s.i.vavilov tajribalarda kuzatilgan. bu hodisaga e.tamm va i.m.frank tomonidan nazariy talqin berilgan. bu nurlanish zaryadlangan …

2 / 5

ing bir necha mexanizmlari bor. birinchidan, zaryadlangan zarracha atomlar bilan to‘qnashish natijasida sekinlashadi. bunda tormozlanish nurlanishi sodir bo‘ladi. bu nurlanish yuqorida qayd qil- ganimizdek, massaning kvadratiga teskari proporsional bo‘ladi va og‘ir zarrachalar uchuun juda kichik. muhittda harakatlanayotgan zaryad moddaning atomlari bilan ta’sirlashish natijasida ularni qutblaydi. ya’ni zaryad muhitda qandaydir maydon hosil qiladi. bu maydon o‘z nav- batida zaryadga ta’sir qilib uning harakatini sekinlashtiradi. bunda zaryad energiyasining kamayishi harakatni sekinlashtiruvchi kuchlar- ning ishiga teng bo‘ladi. bunday nurlanish qutblanish nurlanishi deyiladi. chunki sekinlashtiruvchi kuchni qutblanish maydoni hosil qiladi. yana bir ko‘rinishdagi nurlanish bor. agar zaryadning harakat tezligi to‘lqinning faza tezligidan katta bo‘lsa, qutblangan soha zaryad ketidan yetib ulgurmaydi. ya’ni, uchub borayotgan zaryad o‘z ortida qutblangan sohani qoldirib ketadi. bu sohada paydo bo‘lgan qo‘shimcha energiya ko‘ndalang to‘lqin ko‘rinishida tarqaladi makroskopik elektrodinamikaning asosiy tenglamalari. (makroskopik elektrodinamika, kattaliklarni o’rtachalash, tenglamalar, energiyaning saqlanishi, poynting vektori) mikroskopik elektrodinamikada bo‘shliqdagi elektromagnit jara- yonlarini ko‘rib chiqdik. endi shu masalani …

3 / 5

ensiallar va elektromagnit maydon (kechikuvchi potensial, ilgarilovchi potensial, yetarlicha uzoq masofa) yuqori chastotali maydonlar. dielektrik singdiruvchanlikning dispersiyasi. (xususiy chastota, tashqi muhit chastotasi, dielektrik singdiruvchanlik, dispersiya) elektr maydon kuchlanganligi va elektr induksiya vektorlari orasidagi bog‘lanishni ko‘rib chiqamiz. ilgaridek maydon kuchsiz deb qaraymiz. bu holda d va e orasidagi bog‘lanish chiziqli bo‘ladi. d(t) ning t vaqtdagi qiymati e(t) ning oldingi barcha vaqtlardagi qiymatlari bilan bog‘lanishi eng umumiy holda quydagi ko‘rinishda yoziladi: zaryadlangan zarrachalar uchun cherenkov-vavilov nurlanishi nazariyasi. (zaryadlangan zarra, shaffof muhit, nurlanish,) shaffof muhitda juda katta tezlikda harakatlanayotgan zaryadlangan zarracha ma’lum sharoitlarda o‘ziga xos nur chiqarishi 1937 yilda p.a.cherenkov va s.i.vavilov tajribalarda kuzatilgan. bu hodisaga i.e.tamm va i.m.frank tomonidan nazariy talqin b erilgan. bu nurlanish zaryadlangan zarrachaning harakati bilan b og‘liq b o‘lgan tormozlanish nurlanishidan tamoman farq qiladi. tormozlanish nurlanishi harakatdagi elektronning atomlar bilan to‘qnashishi natijasida yuz b eradi. cherenkov ho disasida harakatdagi zaryad maydoni ta’sirida muhit nur chiqaradi. bu ikki nurlanish …

4 / 5

s kuchi, harakat tenglamasi) zaryadli zarraning elektromagnit maydonda harakat tenglamasi. (bir jinsli muhit, elektr maydon, magnit maydon, lorens kuchi, harakat tenglamasi) image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image1.png image2.png image3.png image4.png savollari javoblari elektrodinamika qonunlarini ng ochilish tarixi. fanning maqsadi va vazifalari. (elektrodinamika, fanning maqsadi, fanning vazifasi) xix asr oxiriga kelib elektr va magnetizm qonunlari to‘liq shakllanib, maksvell tenglamalarida bir butun holda o‘z aksini topdi. maksvell tenglamalariga asoslangan klassik elektrodinamika, maydonlar haqidagi birinchi jiddiy nazariya bo‘lib, kuzatilgan barcha elektromagnit hodisalarini tushuntiribgina qolmay, keyinchalik tajribalarda kuzatilgan va keng tatbig‘ni topgan elektromagnit to‘lqinlarining mavjudligini bashorat qildi. bu qonunlarda doimiy bo‘lgan yorug‘lik tezligining ( c = 2 , 997925 · 10 8 m/s ) ishtirok etishi bilan nyuton mexanikasi qonunlaridan tubdan farq qiladi. maksvell nazariyasining rivojlanishi bilan ba’zi qiyinchiliklar paydo bo‘la boshladi. bu nazariya birinchi qarashda galiley nisbiylik prinsipi bilan jiddiy z iddiyatda edi …

5 / 5

chiqaradi. bu ikki nurlanish orasidagi farq ayniqsa og‘ir zarrachalar uchun yaqqol seziladi. chunki, tormozlanish nurlanishining intensivligi zarracha massasining kvadratiga teckari proporsional bo‘lganligi og‘ir zarrachalar uchun juda kichik bo‘ladi (§ 8.9 qarang). cherenkov nurlan - ishi esa zarrachaning massasiga bog‘liq emas.umuman olganda muhitda harakatlanayotgan zaryad o‘z energiya - sini yo‘qotishining bir necha mexanizmlari bor. birinchidan, zaryadlan - gan zarracha atomlar bilan to‘qnashish natijasida sekinlashadi. bunda tormozlanish nurlanishi sodir b o‘ladi. bu nurlanish yuqorida qayd qil - ganimizdek, massaning kvadratiga teskari proporsional bo‘ladi va og‘ir zarrachalar uchuun juda kichik. muhittda harakatlanayotgan zaryad moddaning atomlari bilan ta’sirlashish natijasida ularni qutblaydi. ya’ni zarya d muhitda qandaydir maydon hosil qiladi. bu maydon o‘z nav - batida zaryadga ta’sir qilib uning harakatini sekinlashtiradi. bunda zaryad energiyasining kamayishi harakatni sekinlashtiruvchi kuchlar - ning ishiga teng bo‘ladi. bunday nurlanish qutblanish nurl anishi deyi - ladi. chunki sekinlashtiruvchi kuchni qutblanish maydoni hosil qiladi. yana bir ko‘rinishdagi nurlanish bor. agar …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrodinamika qonunlari"

savollari javoblari elektrodinamika qonunlarining ochilish tarixi. fanning maqsadi va vazifalari. (elektrodinamika, fanning maqsadi, fanning vazifasi) xix asr oxiriga kelib elektr va magnetizm qonunlari to‘liq shakllanib, maksvell tenglamalarida bir butun holda o‘z aksini topdi. maksvell tenglamalariga asoslangan klassik elektrodinamika, maydonlar haqidagi birinchi jiddiy nazariya bo‘lib, kuzatilgan barcha elektromagnit hodisalarini tushuntiribgina qolmay, keyinchalik tajribalarda kuzatilgan va keng tatbig‘ni topgan elektromagnit to‘lqinlarining mavjudligini bashorat qildi. bu qonunlarda doimiy bo‘lgan yorug‘lik tezligining (c = 2, 997925 · 108m/s) ishtirok etishi bilan nyuton mexanikasi qonunlaridan tubdan farq qiladi. maksvell nazariyasining rivojlanishi bilan ba’zi qiyinchiliklar paydo ...

This file contains 5 pages in DOCX format (2.9 MB). To download "elektrodinamika qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrodinamika qonunlari DOCX 5 pages Free download Telegram