kurs ishi: zarra energiyasining atomlarni ionizatsiyalash va uyg‘otishga sarf bo‘lishi

DOCX 24 pages 191.1 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 191.1 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ zarra energiyasining atomlarni ionizatsiyalash va uyg‘otishga sarf bo‘lishi zaryadlangan zarralarning muhit bilan o‘zaro ta’siri kirish i.bob yadro nurlanishlarning moddalar bilan tasiri va energiyani yo’qolishi. 1.1 yadro nurlanishlarining moddalar bilan ta’sirlashuv turlarini tushuntirish. 1.2 ionizatsiya energiya yо‘qotish va uning tomonlari. ii.bob radiatsiya va vavilon-cherenkov nurlanishi. 2.1 radiatsiya energiya yо‘qotish. 2.2 vavilov-cherenkov nurlanishi. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mustaqillik yillarida ta’lim tizimini rivojlantirish eng muhim jarayonlardan biri hisoblanmoqda. bu borada mamlakatimizda "jamiyatni axborotlashtirish va axborot texnologiyalarini yanada rivojlantirish to’g’risida"gi qarori, "ta"lim to’g’risida"gi qonun va "kadrlar tayyorlash milliy dasturi"ning yakuniy bosqichini amalga oshirishda axborot texnologiyalarini ta’lim jarayoniga tadbiq etish bo’yicha bajarilishi lozim bo’lgan vazifalaming naqadar dolzarbligidan dalolat beradi. bugungi kunda mamlakatimizda yoshlar ta’lim-tarbiyasiga kata e’tibor qaratilmoqda. chunki prezidentimiz islom …

2 / 24

alnbalar tushuna olishlari shart. ma"lumki, yadro fizikasi - atom yadrosining tuzilishi, uning xususiyatlari, yadro kuchlarining tabiati, yadro jchidagi zarralarning o’zaro ta’sir qonunlari va yadrolaming parchalanishi, o’zgarishi haqidagi fandir. yadro fizikasi fizikaning shiddat bilan rivojlanayotgan tarmog’i hisoblanadi. fizikadan mutlaqo uzoq bo’lgan kishilar ham bu ajoyib soba yutuqlariga befarq qaray olmaydilar. har qanday jarayonning tarixiy taraqqiyot bosqichini o’rganish bu jarayonning zamonaviy fan asosidagi rivojlanish darajalarini belgilaydi. shu nuqtai nazardan, bugungi kunds ma"lum bo "lgan yadro reaksiyalari ham koinot dastlab paydo bo 'igan holatda qanday yuz berganligi va u vaqtlarda qanday jarayonlar bo"lib o’tganligini bilish juda muhim hisoblanadi. koinotning ilk davrlaridagi jarayonlar tabiatning eng birlamchi "qurilish g’ishtlari’ning paydo bo’lishi va vaqt o’tishi bilan murakkab sistemalar (og’ir elementar zarralar, yadrolar, atomlar va molekulalar) hosil bo"lishiga olib kelgan. koinotning ilk davrlaridigi jarayonlami o rganishdia asosan katta porthsh nazariyasi, qaynoq koinot modeli, buyuk birlashtirish nazariyasi asosiy o’rinni cgallaydi. kurs ishining vazifalari: zamonaviy fan asosida koinotning shakllanishida …

3 / 24

alari hisoblanadi. bu vaqtida sodir bo’lgan yadro reaksiyalari dastlab vodorod va geliy yadrolari hosil bo"lishiga olib kelgan va keyinchalik ular ishtirokida yuz bergan. tadqiqot obekti. oily ta’lim bakalavriat bosqichida fizika kursining “atom yadrosi va elementar zarralar fizikasi” bo’limini “elementar zarrachlarning saqlanish qonunini” o’qitilish jarayoni. mavzuning predmeti. kurs ishini bajarishda “elementar zarralar fizikasi” bo’limining o’qitilishi, mazmuni, zamonaviy ahamiyati va ped.texnologiyalardan unumli foydalanishdan iborat. tadqiqot metodi. tadqiqot ishining bajarilishida muammoga oid ilmiy, ilmiy – uslubiy ishlar va adabiyotlarni taxlili, hamda tadqiqot natijalarini umumlashtirish va matematik – statistik ishlov berish metodlaridan foydalanildi. kurs ishining hajmi: kurs ishi kirish ,2 ta bob 4 ta bo’lim ,foydalanilgan adabiyotlar va xulosadan iborat. i bob 1.1 yadro nurlanishlarining moddalar bilan ta’sirlashuv turlarini tushuntirish. yuqori energiyali xar xil nurlanishlar manbai yadro yemirilish-lari, reaksiyalari, zaryadli zarralar tezlatgichlari hamda kosmik nurlar hisoblanadi. bu nurlanishlarning zaryadli yoki zaryadsiz, energiyalarining katta-kichik bо‘lishiga qarab ta’sirlashayotgan muhit atomlari bilan tur-licha ta’sirlashadilar. shuning uchun yadro …

4 / 24

sida ta’sirlasha-dilar. zaryadli ogir zarralar va gamma fotonlar muhitdan о‘tishda ta’sir-lashuvni asosan elektromagnit ta’sirlashuv bilan amalga oshiradi, kuch-li yadroviy ta’sirlashuvda qatnashmaydi, chunki qisqa masofada ta’sirla-shadi, bundan tashqari, yadroda elektronlar z-qadar kо‘pdir. yadro nurlanishlar energiyasi (0,01-0,1 mev dan gev gacha) atomlarda elektronlar ionizatsiya energiyasidan (i=13,5z ev) juda katta bо‘lgani uchun elektronning atom qobigida boglanish energiyasini e’tiborga ol-masdan elektronni erkin deb qarash mumkin. zarralar muhit bilan turlicha ta’sirlashadilar. zarralarning mu-hit bilan ta’sirlashuv mexanizmini zaryadli yengil (elektron, pozitron), ogir (elektron, pozitrondan boshqa) zarralar va gamma kvantlarga ajra-tish mumkin. zaryadli zarralar muhitdan о‘tishda atom elektronlari va yadro elekt-romagnit maydoni bilan о‘zaro ta’sirlashuvida energiyasini atomni о‘yg‘o-tish yoki ionizatsiyalashga sarflaydi, yengil zaryadli zarralar esa bu may-donda tormozlanishi natijasida о‘z energiyasining bir qismini yо‘qoti-shi mumkin. yengil zarralarning tormozlanish tufayli yо‘qotgan nurlanishga tormozli nurlanish yoki radiatsion nurlanish deb ataladi. bu nurlanishda uzluksiz spektrli gamma nurlanish hosil bо‘ladi. zaryadli zarralar energiyasi juda katta bо‘lganda shaffof muhitdan о‘tishda vavilov-cherenkov nurlanishiga …

5 / 24

‘lganligidan zarra kо‘plab elekt-ronlar bilan ta’sirlashadi. muhitga tushuvchi zarra zaryadi ze, massasi m, tezligi v, elektronga yaqin kelish masofa b bо‘lsin. ionizatsiya energiya formulasini keltirib chiqarishda quyidagi mulohazalardan foydalana-miz. 1. zarraninng elektronlar bilan ta’sirlashuvini klassik fizika qonunlari asosida tushuntiriladi pb>>h. atom elektronlarining tezligi ve, tushuvchi zarra tezligidan juda ham kichik v>>ve, ta’sirlashuv vaqtida elektron joyidan qо‘zg‘almas, siljimaydi deb qaraladi. . 1. elektron atomda erkin deb qaraymiz. muhitga tushuvchi zarra zaryadi ze, massasi m, tezligi v, elektronga eng yaqin kelish masofasi b bо‘lsin (1-rasm). zarra massasi m>>me elektron massasidan katta bо‘lgani uchun elektronlar bilan ta’sirlashuvda о‘z yо‘nalishini о‘zgartirmasdan tо‘g‘ri chiziq bо‘yicha harakatlanib, zarraning elektron bilan ta’sirlashuvi 2b masofagacha bо‘lsin. (zarrani atom bilan tasirlashuvi) dastlab zarraning alohida elektron bilan о‘zaro ta’sirini kо‘rib chiqaylik. zarraning harakat trayektoriyasiga tik yо‘nalishda elektronga bergan impulsi: (1) bо‘ladi. zarra elektronga yaqinlashganda va undan uzoqlashganda ta’sir kuchi yо‘nalishi qarama-qarshi bо‘lgani uchun zarra impulsining parallel tashkil etuvchisi nolga teng …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kurs ishi: zarra energiyasining atomlarni ionizatsiyalash va uyg‘otishga sarf bo‘lishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ zarra energiyasining atomlarni ionizatsiyalash va uyg‘otishga sarf bo‘lishi zaryadlangan zarralarning muhit bilan o‘zaro ta’siri kirish i.bob yadro nurlanishlarning moddalar bilan tasiri va energiyani yo’qolishi. 1.1 yadro nurlanishlarining moddalar bilan ta’sirlashuv turlarini tushuntirish. 1.2 ionizatsiya energiya yо‘qotish va uning tomonlari. ii.bob radiatsiya va vavilon-cheren...

This file contains 24 pages in DOCX format (191.1 KB). To download "kurs ishi: zarra energiyasining atomlarni ionizatsiyalash va uyg‘otishga sarf bo‘lishi", click the Telegram button on the left.

Tags: kurs ishi: zarra energiyasining… DOCX 24 pages Free download Telegram