cherenkov-vavilov nurlanishi

PPTX 10 sahifa 624,1 KB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 624,1 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

andijon davlat universiteti fizika-texnika fakulteti 3f1 guruh talabasi abdumalikov oyatilloning “elektrodinamika” fanidan “cherenkov-vavilov nurlanishi” mavzusdagi mustaqil ishi shaffof muhitda juda katta tezlikda harakatlanayotgan zaryadlangan zarracha ma’lum sharoitlarda o'ziga xos nur chiqarishi 1937 yilda p.a.cherenkov va s.i.vavilov tajribalarda kuzatilgan. bu hodisaga i.e.tamm va i.m.frank tomonidan nazariy talqin berilgan. bu nurlanish zaryadlangan zarrachaning harakati bilan bog'liq bo‘lgan tormozlanish nurlanishidan tamoman farq qiladi. tormozlanish nurlanishi harakatdagi elektronning atomlar bilan to‘qnashishi natijasida yuz beradi. cherenkov hodisasida harakatdagi zaryad maydoni ta’sirida muhit nur chiqaradi. bu ikki nurlanish orasidagi farq ayniqsa og'ir zarrachalar uchun yaqqol seziladi. chunki, tormozlanish nurlanishining intensivligi zarracha massasining kvadratiga teskari proporsional bo‘lganligi og‘ir zarrachalar uchun juda kichik bo‘ladi ). cherenkov nurlan ishi esa zarrachaning massasiga bog‘liq emas. shaffof muhitda tarqalayotgan elektromagnit to'lqinning to'lqin vektori va chastotasi orasidagi bog'lanish formula bilan aniqlanadi. bu yerda n muhitning sindirish ko‘rsatgichi bo‘lib, shaffof muhitlar uchun haqiqiy bo‘ladi. boshqa tomondan, zarrachaning harakat yo‘nalishida maydonning furye tasvirining chastotasi …

2 / 10

uning tezligining o‘zgarishini inobatga olmaymiz. muhitni shaffof deb hisoblayrniz. bu holda dielektrik sing-diruvchalikning mavhum qismi nolga teng bo‘ladi. zaryadlangan nuqtaviy zarrachaning tekis harakatiga mos keluvchi tok zichligini quyidagi ko‘rinishda yozish mumkin: bu hol uchun maksvell tenglamalarini yozamiz: bu yerda deb olindi. bu tenglamalarni yechish uchun furye metodidan foydalanamiz. (3), (4) tenglamalarga kirgan barcha kattaliklarning o‘rniga ularning furye integrallarini qo‘yamiz. natijada furye komponentalar uchun quyidagi algebraik tenglamalarni olamiz: quyidagi algebraik tenglamani hosil qilamiz: bu yerda tok zichligining furye komponentasi. izotrop muhitlarda ni ko‘rinishda yozish mumkinligidan foydalanib (7) tenglamani qayta yozamiz: ushbu tenglamadan ni yo‘qotish uchun unga vektorni skalyar ravishda ko'paytiramiz. bunda (9) ning chap tomonidagi birinchi had ikkinchi qavs hisobiga nolga teng bo'ladi. natijada olamiz. buni (9) ga qo'yamiz va hosil bo‘lgan tenglamadan ni topamiz: endi maydonning furye tasviridan real maydon ga o‘tamiz, bunda maydonni ikki qismga ajratamiz. birinchi qism (11) ifodadagi birinchi had bilan bog'liq bo’lib quyidagiga teng bo'ladi: bu …

3 / 10

agar muhit fazoviy dispersiyaga ega emas deb qarasak, yuqorida olingan natijalar o‘z kuchini saqlaydi. faqat maydon uchun olingan ifodalarda deb hisoblash kerak. cherenkov-vavilov nurlanishining asosiy xossalarini sanab o'tamiz: bu nurlanish uchun chegaraviy tezlik mavjud. zarrachaning muhitdagi tezligi shartni qanoatlantirganda bunday nurlanish paydo bo‘ladi; nurlanish zarrachaning massasiga bog'liq emas; nurlanish spektri elektromagnit to'lqinlarning ko‘rish va ultrabinafsha sohasiga to‘g‘ri keladi. bundan qisqa to'lqinlar uchun bo'lib qoladi va nurlanish bo‘lmaydi; berilgan nuqtada paydo bo‘ladigan nurlanish uchi zarracha turgan nuqtada bo‘lgan va burchagi konusning sirti bo'ylab zarrachaning harakat yo‘nalishida tarqaladi. baholashlar shuni ko’rsatadiki, cherenkov-vavilov nurlanishi hisobiga zarracha energiyasining kamayishi, hamma mexanizmlar hisobiga energiya yo‘qotilishining faqat 0,1% ni tashkil qiladi. shunga qaramasdan, bu tipdagi nurlanishning yuqorida qayd qilingan xossalari uni barcha nurlanishlar ichidan ajratib olish imkoniyatini beradi. bu effekt elementar zarrachalarni qayd qiluvchi o‘ta sezgir asbob - cherenkov sanog‘ichini yaratilishiga asos bo‘lgan. e’tiboringiz uchun raxmat image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 10

5 / 10

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"cherenkov-vavilov nurlanishi" haqida

andijon davlat universiteti fizika-texnika fakulteti 3f1 guruh talabasi abdumalikov oyatilloning “elektrodinamika” fanidan “cherenkov-vavilov nurlanishi” mavzusdagi mustaqil ishi shaffof muhitda juda katta tezlikda harakatlanayotgan zaryadlangan zarracha ma’lum sharoitlarda o'ziga xos nur chiqarishi 1937 yilda p.a.cherenkov va s.i.vavilov tajribalarda kuzatilgan. bu hodisaga i.e.tamm va i.m.frank tomonidan nazariy talqin berilgan. bu nurlanish zaryadlangan zarrachaning harakati bilan bog'liq bo‘lgan tormozlanish nurlanishidan tamoman farq qiladi. tormozlanish nurlanishi harakatdagi elektronning atomlar bilan to‘qnashishi natijasida yuz beradi. cherenkov hodisasida harakatdagi zaryad maydoni ta’sirida muhit nur chiqaradi. bu ikki nurlanish orasidagi farq ayniqsa og'ir zarrachalar uchun yaqq...

Bu fayl PPTX formatida 10 sahifadan iborat (624,1 KB). "cherenkov-vavilov nurlanishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: cherenkov-vavilov nurlanishi PPTX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram