institutsional iqtisodiyot

PPTX 15 pages 3.5 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

orange modern economic growth presentation 1-mavzu “institutsional iqtisodiyot” fani paydo bo‘lishi, predmeti va rivojlanishi qarshi davlat universiteti “iqtisodiyot” kafedrasi o’qituvchisi g’aniyev shaxzod shuhrat o’g’li reja institutsional nazariyalarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi tarixi 01 03 02 04 institutsionalizm rivojlanishining asosiy yo‘nalishlari institutsional oqimlarni klassifikasiyasi institutsional iqtisodiyotning metodologik asoslari va vazifalari institutsionalistlarning o‘tmishdoshlari (neoklassika tanqidlari). nemis tarixiy maktabi 05 06 institutsional iqtisodiyotning fanlararo xususiyati. institutsionalizmning shakllanishi 1.1. institutsional nazariyalarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi tarixi institutsional nazariya — iqtisodiyotni tahlil qilishda rasmiy va norasmiy institutlarning (qonunlar, an’analar, qoidalar, tashkilotlar) ahamiyatini ta’kidlovchi iqtisodiy maktabdir. u klassik va neoklassik iqtisodiyot nazariyalaridan farqli o‘laroq, insonlarning iqtisodiy xulq-atvori faqat narxlar va resurslar cheklanganligi bilan emas, balki jamiyatdagi institutlar tizimi orqali shakllanishini ta’kidlaydi. institutsionalizmning asoschilari sifatida thorstein veblen, john r. commons, wesley c. mitchell kabi olimlar hisoblanadi. ular 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida aqshda faoliyat yuritgan. paydo bo‘lishi (19-asr oxiri — 20-asr boshlari ) thorstein veblen john r. …

2 / 15

) tushunchasini kiritdi. iqtisodiyotni “evolyutsion” deb hisobladi — ya’ni u doimiy o‘zgarib boradi, statik emas. an’anaviy iqtisod nazariyasini tanqid qildi, chunki u insonlarning “mantiqiy foydalanuvchi” (homo economicus) ekanligini taxmin qiladi, holbuki real hayotda insonlar ijtimoiy muhit, madaniyat, an’analar ta’sirida harakat qiladi. thorstein veblen (1857–1929) thorstein veblen 1.1. institutsional nazariyalarning paydo bo‘lishi asosiy sabablari mehnat munosabatlariga e’tibor berdi. institutsionalizmni “huquqiy” yo‘nalishda rivojlantirdi — ya’ni institutlar qonunlar, shartnomalar, kollektiv muzokaralar orqali shakllanadi degan fikrni olg’a surdi. “institutional economics” (1934) asarida institutlarni “kollektiv harakatlar tomonidan nazorat qilinadigan individual harakatlar” deb ta’rifladi. iqtisodiy sikllar (kon’yunktura) bo‘yicha empirik tadqiqotlar olib bordi. iqtisodiyotni o‘lchash, statistik tahlil qilishga urg‘u berdi — bu keyinchalik makroiqtisodiyotning rivojlanishiga hissa qo‘shdi. wesley c. mitchell (1874–1948) john r. commons (1862–1945) john r. commons wesley c. mitchell ronald coase (1910–2013) douglass north (1920–2015) “tranzaksiyon xarajatlari” tushunchasini kiritdi (1937). “coase teoremasi” — agar tranzaksiyon xarajatlari nolga teng bo‘lsa, mulk huquqi kimda bo‘lishidan qat’iy nazar, …

3 / 15

zaiflashdi, chunki keynsizm va matematik modellashtirish keng tarqaldi. biroq, 70–80-yillarda “yangi institutsional iqtisodiyot” (new institutional economics — nie) paydo bo‘ldi. yangi institutsional iqtisodiyot (nie) asoschilari: ronald coase, douglass north, oliver williamson. oliver williamson (1932–2020) korporatsiyalar, shartnomalar, tranzaksion xarajatlari nazariyasini rivojlantirdi. bozor va ierarxiya (tashkilot) o‘rtasidagi tanlovni tushuntirishga harakat qildi. nobel mukofoti sovrindori (2009). nemis tarixiy maktabi — qisqacha ta’rif nemis tarixiy maktabi (german historical school) — 19-asrda germaniyada shakllangan iqtisodiy fikr maktabi bo‘lib, uning vakillari: fridrix list (dastlabki davr — “eski tarixiy maktab”) vilgelm rosher, bruno gildbrand, karl knis (birinchi avlod — “eski tarixiy maktab”) gustav shmoller, adolf vagner, lujo bretano (ikkinchi avlod — “yangi tarixiy maktab”) verner zombart, maks vebber (uchinchi avlod — “radikal tarixiy maktab”) asosiy g‘oyalari: iqtisodiy qonunlar universal emas — ular tarixiy, madaniy, milliy sharoitga bog‘liq. iqtisodni tushunish uchun tarixiy tahlil, statistik ma’lumotlar, institutlarning rivojlanishi muhim. iqtisodiyot — bu faqat bozor mexanizmi emas, balki davlat, huquq, …

4 / 15

1-asr ) bugungi kunda institutsional nazariya quyidagi yo‘nalishlarda rivojlanmoqda: iqtisodiy geografiya va institutlar — mintaqaviy farqlar institutlar bilan bog‘liq. siyosiy iqtisodiyot va institutsional o‘zgarishlar — demokratiya, fuqarolik jamiyati, korruptsiya, sud tizimi samaradorligi. rivojlanayotgan mamlakatlar kontekstida institutlar — o‘zbekiston, hindiston, afrika mamlakatlari uchun institutsional islohotlar ahamiyati. madaniyat va institutlar — madaniy qadriyatlar qanday qilib iqtisodiy institutlarni shakllantiradi. yangi institutsional iqtisodiyotning eng yoyiq ko‘rinishdagi dasturi kelishuvlar iqtisodiyotidir. uni tahlil qilish markazida kelishuvlar turadi. kelishuvlar individlar o‘rtasidagi o‘zaro hamkorlikning umumiy doiralari sifatida qabul qilinadi. 1.2. institutsionalizm rivojlanishining asosiy yo‘nalishlari institutsionalizm — bu iqtisodiyotni tahlil qilishda institutlar (qonunlar, qoidalar, an’analar, tashkilotlar, shartnomalar) asosiy omil sifatida qaraydigan nazariy maktabdir. uning rivojlanish jarayonida bir nechta asosiy yo‘nalishlar shakllangan bo‘lib, ular bir-biridan metodologiya, tadqiqot obyekti va fokus jihatlarida farq qiladi. institutsionalizmning rivojlanishidagi asosiy 4 ta yo‘nalishini ko‘rib chiqamiz: klassik (eski) institutsionalizm (19-asr oxiri — 20-asr o‘rtalari) yangi institutsional iqtisodiyot (new institutional economics — nie) (1960–1990-yillar) evolyutsion institutsionalizm …

5 / 15

izm boyer, granovetter iqtisod — ijtimoiy aloqalar tarmog‘i sotsiologik, tizimli 1.2. institutsionalizm rivojlanishining asosiy yo‘nalishlari an’anaviy inson protestant ish yashash uchun ishlaydi ishlash uchun yashaydi kasb tashvish hayot kechirish shakli strategiya barqaror daromadni iloji boricha saqlab qolgan qolatda ish hajmimi kamaytirish hatto bu intensive mehnatni talab qilsa ham daromadni ko‘paytirish tijorat printsipi “aldamasan – sotolmaysan” “halolik eng yahshi kafolat an'anaviy va diniy insonning qiyosiy tavsifi xalqning turmush tarzi, uf-odatlari, diniy e’tiqodi. islohotlar tamoyillari o’zbekiston respublikasining konstitusiyasi o’zbekiston respublikasining qonunlari va boshqa normativ hujjatlar vazirlik va tashkilotlarning normativ bazasi kontraktlar (shartnomalar) tizimi o‘zbekiston respublikasi iqtisodiyotining institutsional tarkibi institutlar va iqtisodiy rivojlanish iqtisodiy o'sish va rivojlanishning chuqur sabablaridagi institutlarning roli -endogenlik – rodrikdan olingan, 2001) daromad savdo institutlar geografiya institutions and economic development suggested readings acemoglu, d., johnson, s., and robinson, j.a., (2001), “the colonial origins of comparative development: an empirical investigation”, american economic review, 91(5):1369-1401. glaeser, e.l., la porta, r., lopez-de-silanes, …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "institutsional iqtisodiyot"

orange modern economic growth presentation 1-mavzu “institutsional iqtisodiyot” fani paydo bo‘lishi, predmeti va rivojlanishi qarshi davlat universiteti “iqtisodiyot” kafedrasi o’qituvchisi g’aniyev shaxzod shuhrat o’g’li reja institutsional nazariyalarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi tarixi 01 03 02 04 institutsionalizm rivojlanishining asosiy yo‘nalishlari institutsional oqimlarni klassifikasiyasi institutsional iqtisodiyotning metodologik asoslari va vazifalari institutsionalistlarning o‘tmishdoshlari (neoklassika tanqidlari). nemis tarixiy maktabi 05 06 institutsional iqtisodiyotning fanlararo xususiyati. institutsionalizmning shakllanishi 1.1. institutsional nazariyalarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi tarixi institutsional nazariya — iqtisodiyotni tahlil qilishda rasmiy va noras...

This file contains 15 pages in PPTX format (3.5 MB). To download "institutsional iqtisodiyot", click the Telegram button on the left.

Tags: institutsional iqtisodiyot PPTX 15 pages Free download Telegram