ilmiy texnika inqilobi: ijobiy va salbiy jihatlari

PDF 9 pages 170.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 170.5 KB

File type PDF

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

ilmiy texnika inqilobi: ijobiy va salbiy jihatlari aqshda 1922 yildan, germaniya, fransiya va boshqa kapitalistik mamlakatlarda 1924 yildan qisman stabillavzuv boshlandi. stabillashuv davridagi xalqaro munosabatlarning eng asosiy xususiyatlari shuki, bir tomondan, sssrning xalqaro pozisiyalari mustahkamlanib bordi, ikkinchi tomondan versal- vashington sistemasi asta-sekin zaiflashdi. fransiya 1924 yildayoq, germaniya 1927 yilda sanoat mahsuloti ishlab chiqarishda urushdan oldingi darajaga yetdi. angliya sanoat mahsuloti esa, ilgarigi darajaga to’liq yeta olmadi. aqsh barcha kapitalistik mamlakatlarga nisbatan yetakchi o’rinni egalladi, uning iqtisodiyoti rivojlanib bordi. yaponiya yevropa kapitalistik mamlakatlaridan o’tib ketdi. tashqi bozorlar va ta’sir doiralari masalasida kapitalistik mamlakatlar o’rtasidagi ziddiyatlar keskinlashdi. janubiy amerika, xitoy, kanada, avstraliya bozorlarida aqsh bilan angliya, tinch okeanda aqsh bilan yaponiya o’rtasidagi ziddiyatlar kuchayib ketdi. germaniya monopolistlari esa, yevropa bozorlari masalasida angliya, fransiya, aqsh va boshqa mamlakat imperialistlari bilan to’qnashmoqda edi. stabillashuv yillarida sssrni tanigan mamlakatlar soni ortib bordi. 1924 yilgacha sovet davlati bilan germaniya, afg’oniston, eron, turkiya, estoniya, latviya, litva, polsha, …

2 / 9

anday undirib olish yo’llari belgilanmagan edi. 1923 yil yanvar boshida parijda chaqirilgan yangi xalqaro konferensiyada angliya germaniyaning reparasiya to’lovlarini 4 yilga kechiktirish va reparasiyaning umumiy summasini kamaytirib 50 milliard marka miqdorida belgilashni (bonar lou planini) taklif qildi. fransiya bu takliflarni rad qildi va hyech qanday bitimga kelinmadi. fransiya bu masalada o’zboshimchalik bilan harakat qildi. reparasiya komissiyasi a’zolari ko’pchiligining roziligi bilan 1923 yil 11 yanvarda fransiyada va velgiya qo’shinlari germaniyaning rur oblastini ishg’ol qildilar. natijada fransiya bilan germaniya o’rtasidagi ziddiyatlar keskinlashib ketdi. aqsh va angliya hukumatlari fransiya-germaniya janjaliga ochiqdan-ochiq aralashishga majbur bo’ldilar va reparasiya ishini o’z qo’llariga oldilar. 1923 yil noyabrida amerika monopolisglarining vakili-bankir charlz daues boshchiligida reparasiya masalasida ekspertlar komiteti tuzildi. komitet 1924 yil yanvaridan-aprelgacha ishladi. yangi reparasion reja-«daues reja»si ishlab chiqildi. bu reja 1924 yil iyul-avgustda london konferensiyasida ma’qullandi va germaniya hukumati tomonidan ham qabul qilindi. fransiya va belgiya qo’shinlari 1925 yil yozida rurdan olib chiqib ketildi. daues rejasiga …

3 / 9

gent qilib tayinlandi. u amalda germaniyaning iqtisodiy diktatori bo’lib qoldi. 1928 yilga kelib germaniya iqtisodiy jihatdan ancha tiklanib, versal shartnomasi va daues rejasi tomonidan cheklanganligiga e’tiroz bildirdi. 1928 yil kuzida germaniya hukumati g’arbiy davlatlar qo’shinlarining reyn zonasidan evakuasiya qilinishini va daues rejasini qayta ko’rib chiqilishini talab etdi. aqsh germaniyaning bu talablarini qo’llab-quvvatladi. aqshning tashabbusi bilan amerikalik bankir ouen yung boshchiligida aqsh, angliya, fransiya, italiya, yaponiya, germaniya va belgiya moliya ekspertlari komiteti 1929 yilda yangi «yung rejas»ini ishlab chiqdi. bu reja 1929 yil avgustida gaagadagi xalqaro konferensiyada ma’qullandi va 1930 yil yanvarida ikkinchi gaaga konferensiyasida tasdiqlandi. yung rejasiga muvofiq, germaniyaning reparasiya to’lash muddati 59 yil (1988 yilgacha) uzaytirildi, bu davrda 113,9 milliard marka reparasiya to’lash kerakligi ko’rsatildi. yaqin 37 yil mobaynida reparasiya to’lovining yillik miqdori 2 milliard marka qilib belgilandi. endi germaniya temir yo’llaridan keladigan foydalar va davlat byudjetining daromad kismi reparasiya to’lovlarining birdan-bir manbai deb hisoblandi. german sanoati reparasiya to’lovlaridan …

4 / 9

ahdnomasiga muvofiq, angliya bilan italiya fransiya va belgayani germaniya hujumidan, germaniyani esa fransiya va belgiya armiyasi hujumidan qo’riqlaydigan bo’ldilar. 1925 yil 12 oktyabrda germaniya bilan cscp o’rtasida savdo shartnomasi imzolandi. 1926 yili besh yil muddatga tuzilgan bitim sovet-german munosabatlarining yanada rivojlanishiga yo’l ochdi. unga ko’ra ikkala davlat uchinchi davlat bilan nizolashgan taqdirda betaraf bo’lishga kelishdi. germaniya sovet davlatiga qarshi qaratilgan hyech qanday ittifoqqa qo’shilmaslik majburiyatini oldi. bu sovet diplomatiyasining ulkan g’alabasi edi. bitim germaniya yetakchilik qilishi lozim bo’lgan sovetlarga qarshi yangi frontning tuzilishiga xalaqit berdi. ikkala bitim ham davlatlar o’rtasidagi iqtisodiy aloqalarning jadal sur’atda o’sishini ta’minladi. 1927 yilda sscp va germaniya o’rtasidagi savdo muomalalari 1925 yildagiga nisbatan salkam uch baravarga o’sdi. sssrga germaniyadan asosan texnika va uskunalar import qilinardi. sovet davlati barpo etgan korxonalarning ko’pchiliga germaniyada ishlab chiqarilgan texnika bilan jihozlangan edi. mamlakatlar o’rtasidagi savdo-sotiq munosabatlari muntazam o’sib bordi va 1931 yilda u eng yuqori cho’qqiga ko’tarildi. jahonda iqtisodiy inqiroz …

5 / 9

l aprelida fransiya tashqi ishlar ministri brian fransiyaning pozisiyasini mustahkamlash va aqshni o’ziga moyil qilish uchun aqsh davlat sekretari kellogga murojaat qilib, o’zaro urush qilmaslik to’g’risida shartnoma tuzishni taklif etdi. kellog brianning tashabbusidan foydalanib, bunday shartnomaga angliya va boshqa kapitalistik davlatlarni ham jalb etishni taklif qildi. 1928 yil 27 avgustda parijda bir qator kapitalistik davlatlarning vakillari tomonidan parij ahdnomasn — «brian-kellog ahdnomasi» imzolandi. axdnomada milliy siyosatning quroli sifatida urushdan voz kechish, janjalli masalalarni tinch yo’l bilan hal qilshi aytilgan. sovet hukumati bu ahdnomani tezda kuchga kiritish uchun 1929 yil 9 fevralda bir qancha qo’shni davlatlar bilan protokol tuzdi. 1929 yil yozida «brian-kellog ahdnomasi» kuchga kirdi. kapitalistik mamlakatlarda 1929 yilning oxiriga kelib vaqtincha, qisman stabillashuv davri tugadi va jahon iqtisodiy inqirozi boshlanib ketdi. bu inqiroz birinchi jahon urushidan keyingi xalq xo’jaligining hamma tarmoqlarini chulg’ab olgan birinchi eng chuqur inqiroz bo’lib, 1933 yilgacha davom etdi. bu inqiroz o’zining keltirgan zararlari va oqibatlari …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilmiy texnika inqilobi: ijobiy va salbiy jihatlari"

ilmiy texnika inqilobi: ijobiy va salbiy jihatlari aqshda 1922 yildan, germaniya, fransiya va boshqa kapitalistik mamlakatlarda 1924 yildan qisman stabillavzuv boshlandi. stabillashuv davridagi xalqaro munosabatlarning eng asosiy xususiyatlari shuki, bir tomondan, sssrning xalqaro pozisiyalari mustahkamlanib bordi, ikkinchi tomondan versal- vashington sistemasi asta-sekin zaiflashdi. fransiya 1924 yildayoq, germaniya 1927 yilda sanoat mahsuloti ishlab chiqarishda urushdan oldingi darajaga yetdi. angliya sanoat mahsuloti esa, ilgarigi darajaga to’liq yeta olmadi. aqsh barcha kapitalistik mamlakatlarga nisbatan yetakchi o’rinni egalladi, uning iqtisodiyoti rivojlanib bordi. yaponiya yevropa kapitalistik mamlakatlaridan o’tib ketdi. tashqi bozorlar va ta’sir doiralari masalasida kapitalistik ...

This file contains 9 pages in PDF format (170.5 KB). To download "ilmiy texnika inqilobi: ijobiy va salbiy jihatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ilmiy texnika inqilobi: ijobiy … PDF 9 pages Free download Telegram