qimmatbaxo metallar

PDF 17 pages 697.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 697.5 KB

File type PDF

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

foydali qazilma 16-ma'ruza qimmatbaxo (nodir) metallar 2023-24 mavzumavzu:: qimmatbaxo (qimmatbaxo (nodir) nodir) metallarmetallar sh.a sultonovsh.a sultonov 7,1 15,0 2,3 15,7 5,7 o’zbekiston sanoatining tarmoqlar tarkibi o’zbekiston sanoatining tarmoqlar tarkibi (20(202020 yil, %)yil, %) 9,0 5,4 18,8 1,4 6,5 13,2 elektr energetika yoqilg'i qora metallurgiya rangli metallurgiya kimyo va neft-kimyo mashinasozlik va metallni qayta ishlash yog'ochni qayta ishlash va selluloza-qog'oz qurilish materiallari yengil oziq-ovqat boshqalar • rangli metallurgiya: a) rangli metall rudalarini qazib chiqarish; b) boyitish; d) eritish; e) qotishmalar ishlab chiqarishni o‘zida birlashtiradi. • rangli metallurgiya mamlakatni elektrlashtirish, uning mudofaa qudratini mustahkamlash, atom texnikasi, samolyotsozlik, raketasozlikni rivojlantirish, umuman, mashinasozlik va kimyo sanoati uchun juda zarurdir. • rangli metallar bir qancha guruhlarga bo‘linadi. bu bo‘linish asosida rangli metallurgiya – og‘ir metallar metallurgiyasi, yengil metallar metallurgiyasi va boshqalarga bo‘linadi. • ilgari o‘zbekistonda faqat qimmatbaho metallar qazib chiqarilgan.• ilgari o‘zbekistonda faqat qimmatbaho metallar qazib chiqarilgan. endilikda og‘ir metallarni ham, qiyin eruvchi metallarni ham …

2 / 17

ega. bu xususiyatlari uchun volfram elektr chiqarishdaishlab чиqаришда, maxsus mustahkam va yuqori haroratga chidamli bo‘lgan qotishmalarmustahkam va yuqori haroratga chidamli bo‘lgan qotishmalar tayyorlashda keng qo‘llaniladi. bundan tashqari kimyo sanoatida bo‘yovchi modda sifatida, yuqori sifatli benzin ishlab chiqarishda, katalizator sifatida ishlatiladi. • volfram 20 ga yaqin mineral tarkibiga kiradi. ularning asosiylari–sheelit va volframit. volframning dunyo bo‘yicha tabiiy zaxirasi 2005 yil ma’lumoti bo‘yicha 2,9 mln t, shu jumladan, 1,8 mln t xitoyda to‘plangan. bir yilda dunyo bo‘yicha 76,5 ming t volfram ma’dani qazib olinadi. shundan 69 ming t ni xitoy ishlab chiqaradi. • volfram ma’danlarining sanoat turidagi to‘plamlari quyidagi turlardagi konlar bilan bog‘liq: • volframli va molibden-volframli skarnlar – gruziyadagi tirnauz, o‘zbekistondagi ingichka, aqshdagi pain-krik va avstraliyadagi king- aylend konlari. yuqori haroratli gidrotermal konlar – rossiyadagi iulta koni. magmatik konlar – rossiyadagi boguta koni. volframning ishlatilishi. 1-teri bo‘yashda, 2-qiyin eriydigan qotishma, 3-elektrolampochkalarda, 4-keskichlar, 5- svechalar, 6-klapanlar, 7-rentgenda, 8-rassomlik bo‘yoqlari molibden konlarimolibden konlari …

3 / 17

llit. molibdenning dunyo bo‘yicha tabiiy zaxirasi 2005 yil ma’lumoti bo‘yicha 18,4 mln t, shu jumladan, 3,3 mln t xitoyda, 2,7 mln t aqshda to‘plangan. bir yilda dunyo bo‘yicha 163 ming t molibden ma’dani qazib olinadi. shundan 60 ming t aqshda ishlab chiqaradi. • molibden ma’danlarining sanoat turidagi to‘plamlari quyidagi turlardagi konlar bilan bog‘liq: • 1. magmatik konlar – aqshdagi kleymeks, rossiyadagi jiriken konlari. • 2. gidrotermal konlar – o‘zbekistondagi qalmoqqir, rossiyadagi kodjara konlari. • 3. skarn konlari – kavkazdagi tirnauz, o‘zbekistondagi ingichka konlari. molibdenning ishlatilishi. • 1-turbina disklari, 2-radiolampalar, 3-avia-avtodvigatel qismlari, • 4-shesternyalar, 5-o‘q otar qurol stvollari va snaryadlar qalay konlariqalay konlari • qalay – yengil eriydigan, cho‘ziluvchan, kimyoviy ta’sirga chidamli bo‘lgan va turli metallar bilan qotishmalar hosil qilish qobiliyatiga ega bo‘lgan oq kumushsimon rangdagi metalldir. qalayning asosiy qismi oq tunuka tayyorlashda, tipografik qotishmalar olishda va turli emallar olishda qo‘llaniladi. qalayning erish harorati 231°с, qaynash harorati 243 °с, solishtirma og‘irligi …

4 / 17

koni. • 6. sochma konlar – bunday konlarining 70 foizi chet ellarda; 30 foizi rossiyada. rossiyada pirkakat, deputat, malayziyada perak. perak koni eng ulkan konlardan hisoblanadi. qalayningqalayning asosiyasosiy minerallariminerallari vava ishlatilishiishlatilishi.. 11--konservakonserva bankalari,bankalari, 22--tunikatunika qoplamalari,qoplamalari, 33--quvurlar,quvurlar, 44--qotishmalar,qotishmalar, 55--kavsharlashkavsharlash uchun,uchun, 66--quymalar,quymalar, 77--folgafolga simob konlarisimob konlari • sof simob – oddiy sharoitda kumushsimon oq rangdagi yaltiroq og‘ir metall. simobning klarki 0,000008, muzlash harorati – 38,7 °c, qaynash harorati – 257 °с, solishtirma og‘irligi 13,65. oddiy sharoitda yengil bug‘lanadi. simob bug‘lari kuchli zahar hisoblanadi. simob bir qancha metallarni: sn, au, na, ag kabilarni eritish xususiyatiga ega. • ayniqsa oltinni yaxshi eritadi. simob eritmalari «amalgamalar» deb yuritiladi. simob qizdirilganda kuchli kengayish xususiyatiga ega.xususiyatiga ega. • simob xalk xo‘jaligida amalgamalar olishda, tibbiyotda termometrlar tayyorlashda qo‘llaniladi. simobdan kemalarning suv osti qismini muhofaza qilish uchun maxsus buyoqlar tayyorlanadi (12-rasm). • simob 20 dan ortiq mineral tarkibiga kiradi. ularning asosiysi kinovar hisoblanadi (12-rasm). simobning dunyo bo‘yicha tabiiy zaxirasi …

5 / 17

vqorasuv konlarikonlari.. 33.. tomirsimontomirsimon gidrotermalgidrotermal konlarkonlar –– qirg‘izistondagiqirg‘izistondagi chunkuy,chunkuy, rossiyadagirossiyadagi shayan,shayan, berkutberkut konlarikonlari.. simobning asosiy minerallari va ishlatilishi. • 1-bo‘yoq tayyorlashda, 2-kimyoviy reaktivlar, 3-termometrlarda, 4-oltin ajratib olishda, 5-ko‘zgu tayyorlashda, 6-dori-darmon, 7-kunduzgi lampalar vanadiy konlarivanadiy konlari • sof vanadiy – ko‘kishsimon rangdagi cho‘ziluvchan, yaxshi pachaqlanuvchi metaldir. vanadiyning klarki 0,015. erish harorati 1900 °с, qaynash harorati 3400 °с, solishtirma og‘irligi 6. vanadiy suv muhitiga, ayniqsa dengiz suvi muhitiga va asosli eritmalar ta’siriga chidamli. ishlab chiqariladigan vanadiyning 90 %dan ortiqrog‘i qora metallurgiyada maxsus po‘latlar olish uchun qo‘llaniladi. • vanadiy tabiatda 15 ga yaqin mineral tarkibiga kiradi. ularning asosiylari vanadiy-magnetit, uran slyudalari ma’danlaridir.asosiylari vanadiy-magnetit, uran slyudalari ma’danlaridir. vannadiyning dunyo bo‘yicha tabiiy zaxirasi 2005 yil ma’lumoti bo‘yicha 38 mln t, shu jumladan, 14 mln t xitoyda to‘plangan. bir yilda dunyo bo‘yicha 42,5 ming t vanadiy ma’dani qazib olinadi. • vanadiy ma’danlarining sanoat turidagi to‘plamlari quyidagi konlar bilan bog‘liq: • 1. magmatik konlar – rossiyadagi kusin …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qimmatbaxo metallar"

foydali qazilma 16-ma'ruza qimmatbaxo (nodir) metallar 2023-24 mavzumavzu:: qimmatbaxo (qimmatbaxo (nodir) nodir) metallarmetallar sh.a sultonovsh.a sultonov 7,1 15,0 2,3 15,7 5,7 o’zbekiston sanoatining tarmoqlar tarkibi o’zbekiston sanoatining tarmoqlar tarkibi (20(202020 yil, %)yil, %) 9,0 5,4 18,8 1,4 6,5 13,2 elektr energetika yoqilg'i qora metallurgiya rangli metallurgiya kimyo va neft-kimyo mashinasozlik va metallni qayta ishlash yog'ochni qayta ishlash va selluloza-qog'oz qurilish materiallari yengil oziq-ovqat boshqalar • rangli metallurgiya: a) rangli metall rudalarini qazib chiqarish; b) boyitish; d) eritish; e) qotishmalar ishlab chiqarishni o‘zida birlashtiradi. • rangli metallurgiya mamlakatni elektrlashtirish, uning mudofaa qudratini mustahkamlash, atom texnikasi, samolyotso...

This file contains 17 pages in PDF format (697.5 KB). To download "qimmatbaxo metallar", click the Telegram button on the left.

Tags: qimmatbaxo metallar PDF 17 pages Free download Telegram