bozor va iste’molchilarni o’rganish

DOCX 7 sahifa 34,4 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 34,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

7-mavzu. bozor va iste’molchilarni o’rganish reja: 7.1. iste’mol bozori va xaridorlar xatti-harakati. 7.2. xaridorlar xulq-atvori va unga ta’sir qiluvchi omillar. 7.3. iste’molchi xulq-atvori modeli. 7.4. xaridorlarning xarid tanlovi, xarid to’g’risida qaror qabul qilish jarayoni. 7.1. iste’mol bozori va xaridorlar xatti-harakati. bozor (market) - keng ma’noda muomala sohasi blib, tovar ayirboshlash munosabatlari va jarayonlari majmuidir. bunda tovar bilan oldi-sotdi munosabatlari tovar ishlab chiqarish, tovar ayirboshlash va pul muomalasi qonunlari asosida amalga oshadi. kpincha, marketingda bozor deganda ma’lum tarmoq tovarlariga ehtiyoj sezuvchi va uni qondirish imkoniyatiga ega blgan potensial iste’molchilarning majmui tushuniladi. bozor ma’lum bir qiymatga ega blgan turli xil obektlar byicha tashkil etilishi mumkin. masalan, iste’mol tovarlari bozori, qimmatli qog’ozlar bozori, mehnat bozori, kapital bozori va boshqalar shular jumlasidandir. iste’molchilarning turiga qarab bozorlar iste’mol bozori va korxonalar (tashkilotlar) bozoriga blinadi. iste’mol bozori - bu tovarlarni va xizmatlarni zining shaxsiy ehtiyoji uchun sotib oladigan yakka shaxslar va oilalar majmuidan iborat blib, ommaviy …

2 / 7

lekin tovarlarning katta miqdorda sotilishi bilan xarakterlanadi. bozorda kim yetakchilik qilishiga qarab bozorlar “sotuvchi bozori” va “xaridor bozori”ga blinadi. “sotuvchi bozori” - unda tovarga blgan talab taklifdan oshib ketadi. bunday bozorda sotuvchi hukmronlik qiladi, xaridorning esa faol ishtirokchi blishiga tg’ri keladi. bunday holatda “pul tovar orqasidan yuguradi”. “xaridor bozori” - bunday bozorda taklif talabdan kp, shuning uchun xaridorlar (iste’molchilar) taklif etilayotgan tovarlar va xaizmatlar orasidan hohlaganini tanlash imkoniyatiga ega. bunday bozorda xaridorlar ustunlikka ega blib, ishlab chiqaruvchi va sotuvchilar bozorning eng faol ishtirokchilariga aylanadilar. bunday holatda “tovar pul orqasidan yuguradi”. talab va taklifning miqdori va tarkibi jihatidan bir-biriga muvofiq kelishini “muvozanatli bozor” deb yuritiladi. muvozanatli bozorni ta’minlashning asosiy yllari quyidagilar hisoblanadi: ishlab chiqarishni talab darajasiga yetkazish orqali bozorni tyintirish; yetarli darajada mahsulotlar zahirasini barpo etish; xaridorgir mahsulotlar narxini oshirish va aksincha, talab uncha mavjud blmagan mahsulotlar narxini pasaytirish va boshqalar. 7.2. xaridorlar xulq-atvori va unga ta’sir qiluvchi omillar marketing faoliyatida …

3 / 7

nish tegishli samara bermaydi; c) bozor to’g’risidagi ma’lumotlar odatda retrospektiv xarakterga ega, shu sababli rejalashtirish uchun maxsus usullar talab qilinadi. bozor konyunkturasini o’rganish mazmuni va tartibi firma tomonidan ko’zlangan maqsadga bog’liq bo’ladi va uch turga bo’linadi: konyunktura axborotnomasi, konyunktura tahlili va konyunktura prognozi. konyunktura axborotnomasi – bu bozor konyunkturasining hozirgi holati va uning asosiy xususiyatlarini aks ettiruvchi hujjatdir. bu konyunkturani o’rganishning eng sodda shakli bo’lib, odatda savdo assortimentining maqbulligini baholash uchun foydalaniladi. konyunktura tahlili – konyunkturani mavjud holatga keltirgan omillarning tahlilini o’z ichiga oladigan hujjat hisoblanadi. amalda tahlil bozor konyunkturasinig maxsus izlanishlarini aks ettiradi va omillarning ta’sir doirasini aniqlashga xizmat qiladi. konyunktura prognozi bozordagi holatni ma’lum davr ichida oldindan ko’rish va uning asosiy parametrlarini aniqlashni o’z ichiga oladi. bunda konyunkturaga ta’sir o’tkazuvchi omillarning yaqin kelajakdagi xususiyatlarini aniqlashga e’tibor qaratiladi. shuni e’tiborga olish lozimki konyunktura tahlili va prognozida uning o’ziga emas, balki konyunkturaga ta’sir qiluvchi omillarga ko’proq ahamiyat beriladi. shu sababli, …

4 / 7

i, investisiyalar va iste’mol darajasi va boshqa ko’rsatkichlar ichki bozorning rivojlanganlik darajasini aniqlashga yordam beradi. bozor konyunkturasining hozirgi holati iqtisodiy siyosatning bir-ikki yil oldin bajarilgan harakatlarning mahsuli bo’lganligi sababli, makroiqtisodiy tahlil kamida ikki yillik muddatni qamrab olishi maqsadga muvofiq. keyingi bosqichi bozorni shakllantiruvchi sohaning tahliliga bag’ishlanadi. bunda quyidagi savollarga javob topish lozim bo’ladi: · sohaning iqtisodiyotdagi o’rni qanday? · soha texnologik jihatdan hayotiy siklning qaysi bosqichida? · sohaning rivojlanish sur’atlari qanday? · sohada qanday muammolar mavjud? bunday izlanish natijasida taklifning umumiqtisodiy imkoniyatlari ma’lum bo’ladi. shunisi e’tiborliki, makroiqtisodiy omillarning tahlili kompleks ravishda olib borilishi va olingan ma’lumotlar keng doiradagi konyunktura tahlillarda qo’llanilishi mumkin. shu sababli ko’pchilik davlatlardagi, shu jumladan o’zbekistonda bunday axborotlarni davlatning maxsus organlari va halqaro tashkilotlarni vakolatli organlari tayyorlab beradilar. masalan, bmt ning inson taraqqiyoti hisobotlari, tacis dasturining iqtisodiy rivojlanish axborotnomalari, o’zbekiston respublikasi statistika qo’mitasi tahliliy axborotlari va h.k. yuqorida sanab o’tilganidek, mikroiqtisodiy omillarga ushbu bozordagi talab, taklif, narx …

5 / 7

ta’sir qiluvchi ikkinchi omil – bu tovar taklifidir. taklifni o’rganishda avvalo tovar manbalariga, sotishga taklif etiladigan tovar hajmi va tarkibiga, tovar zaxiralariga e’tibor beriladi. tovar manbalarini tahlil qilish savdo tizimiga mahsulot yetkazib beruvchi korxonalar ro’yxatini tuzish va ularning imkoniyatlarini o’rganishdan iborat bo’ladi. ishlab chiqaruvchilar tovarlarining assortimenti va yetkazib berish muddatlari taklifning tarkibini aniqlashga yordam beradi. shundan so’ng bozor ishtirokchilaridagi tovar zahiralari tahlil qilinadi. zahiraning hajmi va tarkibi, qachon vujudga kelganligi, zahiraning almashib borish dinamikasi va boshqa ko’rsatkichlar taklifning talabga nisbatini aniqlashga xizmat qiladi. savdo tashkilotlarida yuritiladigan hisob tizimining ma’lumotlari, inventarizasiya natijalari va maxsus izlanishlar tovar zahiralirini kompleks o’rganishga asos bo’ladi. narxlarning bozor konyukturasidagi o’rni va ularning shakllanish xususiyatlarini hisobga olgan holda narx tahliliga katta e’tibor beriladi. narxlarni o’rganishda quyidagilar tahlil obyekti sifatida olinadi: narxlarning barqarorligi, tovar assortimenti doirasida narxlarning o’zgarish darajasi, sotuvchi tomonidan narxlar bo’yicha o’zgaruvchan tizimlarni qo’llash, muvsumiy narxlarning qo’llanishi va boshqalar. narx bozor konyukturasiga ta’sir qiluvchi eng murakkab …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"bozor va iste’molchilarni o’rganish" haqida

7-mavzu. bozor va iste’molchilarni o’rganish reja: 7.1. iste’mol bozori va xaridorlar xatti-harakati. 7.2. xaridorlar xulq-atvori va unga ta’sir qiluvchi omillar. 7.3. iste’molchi xulq-atvori modeli. 7.4. xaridorlarning xarid tanlovi, xarid to’g’risida qaror qabul qilish jarayoni. 7.1. iste’mol bozori va xaridorlar xatti-harakati. bozor (market) - keng ma’noda muomala sohasi blib, tovar ayirboshlash munosabatlari va jarayonlari majmuidir. bunda tovar bilan oldi-sotdi munosabatlari tovar ishlab chiqarish, tovar ayirboshlash va pul muomalasi qonunlari asosida amalga oshadi. kpincha, marketingda bozor deganda ma’lum tarmoq tovarlariga ehtiyoj sezuvchi va uni qondirish imkoniyatiga ega blgan potensial iste’molchilarning majmui tushuniladi. bozor ma’lum bir qiymatga ega blgan turli xil obektlar...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (34,4 KB). "bozor va iste’molchilarni o’rganish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: bozor va iste’molchilarni o’rga… DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram