bozor va iste’molchilarni o‘rganish

DOCX 14 стр. 51,0 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 51,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

3-mavzu: bozor va iste’molchilarni o‘rganish 6.1. iste’mol bozori va haridorlar xatti-harakati. 6.2. bozor kon’yunkturasi va unga ta’sir qiluvchi omillar. 6.3. haridorlarning harid tanlovi, harid to‘g‘risida qaror qabul qilish jarayoni. 6.1. iste’mol bozori va haridorlar xatti-harakati. bozor (market) - keng ma’noda muomala sohasi bo‘lib, tovar ayirboshlash munosabatlari va jarayonlari majmuidir. bunda tovar bilan oldi-sotdi munosabatlari tovar ishlab chiqarish, tovar ayirboshlash va pul muomalasi qonunlari asosida amalga oshadi. ko‘pincha, marketingda bozor deganda ma’lum tarmoq tovarlariga ehtiyoj sezuvchi va uni qondirish imkoniyatiga ega bo‘lgan potensial iste’molchilarning majmui tushuniladi. bozor ma’lum bir qiymatga ega bo‘lgan turli xil obektlar bo‘yicha tashkil etilishi mumkin. masalan, iste’mol tovarlari bozori, qimmatli qog‘ozlar bozori, mehnat bozori, kapital bozori va boshqalar shular jumlasidandir. iste’molchilarning turiga qarab bozorlar iste’mol bozori va korxonalar (tashkilotlar) bozoriga bo‘linadi. iste’mol bozori - bu tovarlarni va xizmatlarni o‘zining shaxsiy ehtiyoji uchun sotib oladigan yakka shaxslar va oilalar majmuidan iborat bo‘lib, ommaviy iste’molchilarga egaligi, raqobatning xilma-xilligi va …

2 / 14

katta miqdorda sotilishi bilan harakterlanadi. bozorda kim yetakchilik qilishiga qarab bozorlar “sotuvchi bozori” va “haridor bozori”ga bo‘linadi. “sotuvchi bozori” - unda tovarga bo‘lgan talab taklifdan oshib ketadi. bunday bozorda sotuvchi hukmronlik qiladi, haridorning esa faol ishtirokchi bo‘lishiga to‘g‘ri keladi. bunday holatda “pul tovar orqasidan yuguradi”. “haridor bozori” - bunday bozorda taklif talabdan ko‘p, shuning uchun haridorlar (iste’molchilar) taklif etilayotgan tovarlar va xaizmatlar orasidan hohlaganini tanlash imkoniyatiga ega. bunday bozorda haridorlar ustunlikka ega bo‘lib, ishlab chiqaruvchi va sotuvchilar bozorning eng faol ishtirokchilariga aylanadilar. bunday holatda “tovar pul orqasidan yuguradi”. talab va taklifning miqdori va tarkibi jihatidan bir-biriga muvofiq kelishini “muvozanatli bozor” deb yuritiladi. muvozanatli bozorni ta’minlashning asosiy yo‘llari quyidagilar hisoblanadi: ishlab chiqarishni talab darajasiga yetkazish orqali bozorni to‘yintirish; yetarli darajada mahsulotlar zahirasini barpo etish; haridorgir mahsulotlar narxini oshirish va aksincha, talab uncha mavjud bo‘lmagan mahsulotlar narxini pasaytirish va boshqalar. har qanday bozorda asosiy harakat iste’molchi tomonidan amalga oshiriladi. iste’mol bozorida minglab, …

3 / 14

hamda keskinlashuvi sharoitida korxona oldida to‘rgan muhim vazifalardan biri ishlab chiqarilgan tovar va xizmatlar birinchi navbatda segmentlarga mos ravishda (iste’molchilar guruhiga) maqsadli yo‘naltirgan holda muvaffaqiyatga erishishlari mumkin. iste’molchining o‘z talab va ehtiyojlarini qondirish bilan bog‘liq xulq-atvori mahsulotlar, xizmatlarni harid qilish, iste’mol qilish va ulardan foydalanishga bevosita yo‘naltirilgan faoliyat hisoblanadi. bu faoliyatga mahsulotlar, xizmatlarni harid qilish, iste’mol qilish va ulardan foydalanishdan oldin va keyin individiumda yuzaga keluvchi ijtimoiy- psixologik uzgarishlar bilan bog‘liq qarorlarni qabul qilish jarayonlari ham kiradi. iste’molchi xulq-atvorini iste’molchining tovar va xizmatlarni harid qilishi (iste’moliga) ta’sir etuvchi tashqi va ichki omillarning ta’siri, uning dealiktik tarzda boskichma-boskich tadqiqotlar olib borishilishi, ijtimoiy- madaniy muhitning ta’siri ostida istiqboldagi uning iste’moli bilan bog‘liq jarayonlarni belgilash kabi ketma-ketlikda o‘rganish talab etiladi. iste’molchiga tovar to‘g‘risida haqqoniy ma’lumotlar berish, harid jarayonini belgilangan tartibda amalga oshirish kabi munosabatlarni barqaror tashkil etilishi jamiyatni erkinlashtirishga hamda modernizatsiyalashga qaratilgan yo‘nalishlarning markazida to‘ribdi. jamiyatimizni erkinlashtirishga karatilgan strategik yunalishlar zamirida inson va …

4 / 14

borot dasturlari, motivatsiya va xulq-atvor bo‘yicha ilmiy tadqiqotlarga asoslanishi lozim. har qaysi iste’molchining bir necha variantdan anglab yetilgan va erkin tanlash xuquqi erkin tadbirkorlik iqtisodiyotining asosi hisoblanadi. ushbu xuquq biznesdagi suiste’mol qilishlar natijasida buzilganda, xukumat monopoliyalar xuquqini cheklashi va adolatsiz savdodagi ko‘zbo‘yamachiliklarni oldini olishi lozim. iste’molchilar xuquqini himoya qilish to‘g‘risidagi qonun va hujjatlar ko‘pincha, ushbu qonunlarni ishlab chiquvchi xuquqshunoslarning uncha katta bo‘lmagan guruhining fikr-muloxazalariga asoslanadi. natijada ushbu qonunlar faqatgina samarasiz bo‘lmay, balki ishlab chiqarish sohasi uchun zararli bulishi mumkin. iste’molchilar xuquqini himoya qilish to‘g‘risidagi qonunlarni ishlab chiqishda ko‘proq ilmiy izlanishlarga e’tibor berilsa, iste’molchilarning himoyalanishini yanada oshishiga erishiladi. yaqin kunlargacha iste’molchini o‘rganish bo‘yicha tadqiqotlar marketing manfaatlari yo‘lida o‘tkazilar va “pozitivizm” paradigmasi ko‘rinishini olar edi. bunda qonunlar va xulosalarni umumlashtirish uchun empirik, ya’ni amaliyotda tekshirib ko‘riladigan metodlar qo‘llanilar edi. hozirgi kunda pozitivizm mazmuni turli metod va maqsadlarni o‘z ichiga oluvchi tadqiqot shakli, ya’ni “postmodern” bilan to‘ldirilmoqda. pozitivizm - falsafiy oqim bo‘lib, dunyoni …

5 / 14

hi totalitar tuzumlarning tanazzulga yuz to‘tishiga javob sifatida yuzaga keldi. postmodern tarafdorlari barcha uchun yagona g‘oyaning mavjud bo‘lishini inkor etadilar. barcha muammolarga keng e’tibor berilishini hamda barcha vazifalarni hal etishga individual yondoshuvni talab qilinishini, bu oqimning ijobiy tomoni sifatida qarash mumkin. barcha mamlakatlarda va barcha qit’alarda insonlarda iqtisodiy rivojlanish va yanada mustaqil bo‘lishga intilish ko‘zatilmoqda. sof daromadlarning oshib borishi bilan turmushning o‘sib boruvchi standarti tovarlarni harid qilishdagi ustuvor rag‘batlantirishga aylanib bormoqda. bularga bog‘liq holda “sinchkov” tadbirkorlar hamma joylarda ham o‘zlarining real va kelgusi iste’molchilarini bilishlari, ularning ehtiyojlarini, shaxsiy-madaniy xususiyatlarini e’tiborga olgan holda qondirish orqali foyda olish mumkinligiga iqror bo‘lmoqdalar. korxonalarning muhim vazifalaridan biri bo‘lib, marketing strategiyasini iste’molchini o‘rganishni ketma-ket tadbiq etish hisoblanadi. iste’molchini tushunishda qo‘yidagi to‘rtta tushuncha (prinsip) asos bo‘lib hisoblanadi: 1. iste’molchi – gegemon ekanligi; 2. iste’molchi motivatsiyasini va uning xulq-atvorini o‘rganish- tushunish biznesning muvaffaqiyatga erishish garovi ekanligi; 3. iste’molchi xulq-atvori tashqi ta’sir ostida bo‘lishligi; 4. iste’molchi bilan ishlashda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bozor va iste’molchilarni o‘rganish"

3-mavzu: bozor va iste’molchilarni o‘rganish 6.1. iste’mol bozori va haridorlar xatti-harakati. 6.2. bozor kon’yunkturasi va unga ta’sir qiluvchi omillar. 6.3. haridorlarning harid tanlovi, harid to‘g‘risida qaror qabul qilish jarayoni. 6.1. iste’mol bozori va haridorlar xatti-harakati. bozor (market) - keng ma’noda muomala sohasi bo‘lib, tovar ayirboshlash munosabatlari va jarayonlari majmuidir. bunda tovar bilan oldi-sotdi munosabatlari tovar ishlab chiqarish, tovar ayirboshlash va pul muomalasi qonunlari asosida amalga oshadi. ko‘pincha, marketingda bozor deganda ma’lum tarmoq tovarlariga ehtiyoj sezuvchi va uni qondirish imkoniyatiga ega bo‘lgan potensial iste’molchilarning majmui tushuniladi. bozor ma’lum bir qiymatga ega bo‘lgan turli xil obektlar bo‘yicha tashkil etilishi mumkin. ma...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (51,0 КБ). Чтобы скачать "bozor va iste’molchilarni o‘rganish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bozor va iste’molchilarni o‘rga… DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram