nomoddiy aktivlar auditini tashkil etish va o`tkazish tartibi

DOCX 11 pages 29.4 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.4 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: nomoddiy aktivlar auditi reja: 1. nomoddiy aktivlar auditini tashkil etish va o`tkazish tartibi 2. nomoddiy aktivlar harakati bilan bo g`liq muomalalar auditi 3. nomoddiy aktivlarga amortizatsiya hisoblash va hisobda aks ettirishning to`g`riligini tekshirish 4. nomoddiy aktivlar auditining natijalarini umumlashtirish 1. nomoddiy aktivlar auditini tashkil etish va o`tkazish tartibi respublikamizda iqtisodiyotning bozor munosabatlariga o`tishi tufayli subyekt mablag`lari va mablag`lar manbalarini, shuningdek, ularning harakatini buxgalteriya hisobida aks ettirish uslubida ham sezilarli o`zgarishlar ro`y berdi. buxgalteriya hisobining obyekti bo`lgan va tegishli nazorat o`rnatilishini talab etuvchi xojalik mablag`larining yangi turlari paydo bo`ldi. bozor islohotlarining chuqurlashtirilishi va iqtisodyotning erkinlashtirilishi tufayli subyektlar, firmalar va aktsiyadorlik jamiyatlarining xojalik yuritish amaliyotida mulkchilik va muomalalarning yangicha turlari kirib kelmoqda. bulardan biri nomoddiy aktivlardir. «bozor munosabatlari rivojlanib borgan sari, moddiy aktivlar tashkilotga daromad kelishini ta'minlovchi yagona omil emasligi va ularning ashyoviy negiz kabi klassik belgiga ega bo`lmagan, lekin subyektning foyda olish jarayonida g`oyatda muhim rol o`ynashi mumkin bo`lgan boshqa …

2 / 11

ms ga ko`ra, nomoddiy aktivlar – korxona tomonidan ulardan ishlab chiqarish, ishlar bajarish, xizmatlar ko`rsatish yoki tovarlarni sotish jarayonida foydalanish maqsadida yoxud ma'muriy va boshqa funksiyalarni amalga oshirish uchun uzoq muddat mobaynida tutib turiladigan, moddiy-ashyoviy mazmunga ega bo`lmagan mol-mulk obyektlaridir”[footnoteref:1]. [1: 7-son “nomoddiy aktivlar” nomli o’zbekitson respublikasi bhms. o’zbekiston respublikasi adliya vazirligida 2005- yil 27- iyunda 1485-son bilan ro’yxatga olingan.] o`zbekiston respublikasi 21-son bhms ga muvofiq, «subyektga tegishli bo`lgan nomoddiy aktivlarning mavjudligi va harakati to`g`risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi schyotlarda amalga oshiriladi: 0410-“patentlar, litsenziyalar va nou-xaular”; 0420-“savdo markalari, tovar belgilari va sanoat namunalari”; 0430-“dasturiy ta'minot”; 0440-“erdan va tabiiy resurslardan foydalanish huquqi”; 0450-“tashkiliy xarajatlar”; 0460-“franchayz”; 0470-“mualliflik huquqlari”; 0480-«gudvill»; 0490-“boshqa nomoddiy aktivlar”»[footnoteref:2]. [2: 21-son “xo’jalik yurituvchi sub’ektlarning moliyaviy-xo’jalik faoliyati buxgalteriya hisobi schyotlar rejasi va uni qo’llash to’g’risida yo’riqnoma” o’zbekiston respublikasi buxgalteriya hisobi milliy standarti.] nomoddiy aktivlarning asosiy vositalardan farqi – moddiy-ashyoviy qiymatga ega emasligi. subyektning barcha aktivlari bilan nomoddiy aktivlarni birlashtiradigan ularning foyda …

3 / 11

olinmaydigan obyektlar; - mahsulot ishlab chiqarishda, ish bajarish yoki xizmat ko`rsatish mobaynida foydalanishga yoki tashkilotni boshqarish uchun mo`ljallangan obyektlar; - uzoq vaqt davomida, ya'ni kamida bir yildan oshadigan vaqt davomida foydalanish niyatida sotib olingan obyektlar; - bir maromli sharoitda qaytadan sotish niyati bo`lmagan obyektlar”[footnoteref:3]. [3: ilxamov sh.i. investitsiya faoliyatida buxgalteriya hisobi va audit / diss. i.f.n. - t.: 2005. 55-59 b. ] nomoddiy aktivlarning o`ziga xos turi – «gudvill» (firmaning narxi) tushunchasidir. ushbu atama asosan subyektning ishbilarmonlik nufuzini aks ettiradi va u subyekt o`z aktivlarining qiymatidan yuqori narxga sotib olinganda namoyon bo`ladi. jumladan, ular (yoki ularning bir qismi) ni baholangan sotish narxdan farqli ravishda kimoshdi savdosida amalga oshiriladi. bunday hollarda to`langan narx obyektning baholangan narxidan yuqori bo`lgan qismi “firmaning narxi” ni tashkil qiladi va haridor tomonidan nomoddiy aktivlar tarkibida hisobga olinadi. “firmaning narxi” tushunchasining o`lchamiga turli omillar ta'sir qiladi, jumladan: subyektning joylashgan o`rni; subyekt faoliyatining samaradorligi; mahsulotning raqobatbardoshligi va h.k. …

4 / 11

sa, ularni inventar qiymatini aniqlash va foydalanishga yaroqli holatga keltirish zaruratiga duch keladilar. shuning uchun nomoddiy aktivlarning inventar qiymati ularni yaratish yoki sotib olish hamda foydalanishga yaroqli holatga keltirish xarajatlaridan tashkil topadi. nomoddiy aktivlar buxgalteriya balansi (1-shakl) ning aktiv qismidagi «uzoq muddatli aktivlar» bo`limida «nomoddiy aktivlar» nomli modda bo`yicha (boshlang`ich qiymati (020-satr), eskirishi (021-satr), qoldiq qiymati (022-satr) aks ettiriladi (1-jadval). 1-jadval nomoddiy aktivlar audit obyektlari ko`rsatkichlar nomi schyotlar raqami moliyaviy hisobot shakllaridagi ko`rsatkichlar 1-shakl 4-shakl satr raqami satr raqami 1 2 3 4 nomoddiy aktivlar: boshlang`ich qiymati 0400 020 amortizatsiya summasi 0500 021 qoldiq qiymati (satr. 020-021) 022 nomoddiy aktivlarni sotib olish va sotish 070 hisobotga beriladigan tushuntirishlarda quyidagi axborotlarning mohiyati bayon qilinishi lozim: - nomoddiy aktivlarning foydali xizmat muddatlari to`g`risidagi (ayrim guruhlari bo`yicha); - qiymati qoplanmaydigan (eskirish hisoblanmaydigan) nomoddiy aktivlar to`g`risidagi; - amortizatsiya ajratmalarini hisoblash usullari to`g`risidagi. 2. nomoddiy aktivlar harakati bilan bo g`liq muomalalar auditi tekshiruv jarayonida nomoddiy …

5 / 11

uxgalteriya hisobi schyotlar rejasi va uni qo’llash to’g’risida yo’riqnoma” o’zbekiston respublikasi buxgalteriya hisobi milliy standarti (bhms).] nomoddiy aktivlarning hisobdan chiqarilishi bilan bog`liq muomalalarni hisobda aks ettirish uslubini tekshirish yoppasiga amalga oshirilishi maqsadga muvofiq. 21-sonli bhms talablariga muvofiq nomoddiy aktivlarni hisobdan chiqarish bilan bog`liq barcha muomalalar hisobdan chiqarilish sabablaridan qatiy nazar (sotilishi, tekinga berilishi, yaroqsizligi va h.k) 9220 - «boshqa aktivlarning chiqimi» schyotida aks ettiriladi. aniqlangan moliyaviy natija, agar zarar ko`rilsa: - debet 9430 - «boshqa operatsion xarajatlar», - kredit 9220 - «boshqa aktivlarning chiqimi». agar foyda olinsa: - debet 9220 - «boshqa aktivlarning chiqimi», - kredit 9320 - «boshqa aktivlarning chiqimidan olingan foyda» buxgalteriya o`tkazmalari bilan aks ettiriladi. nomoddiy aktivlar kirimi va chiqimini soliqqa tortishning to`g`riligini tekshirish. o`zbekiston respublikasi soliq kodeksi va boshqa tegishli me'yoriy hujjatlarga muvofiq nomoddiy aktivlarning ayrim turlari qo`shimcha qiymat solig`i (qqs) dan ozod etilgan. auditor bunga alohida e'tibor berishi zarur. sotib olingan nomoddiy aktivlar bo`yicha qqs …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nomoddiy aktivlar auditini tashkil etish va o`tkazish tartibi"

mavzu: nomoddiy aktivlar auditi reja: 1. nomoddiy aktivlar auditini tashkil etish va o`tkazish tartibi 2. nomoddiy aktivlar harakati bilan bo g`liq muomalalar auditi 3. nomoddiy aktivlarga amortizatsiya hisoblash va hisobda aks ettirishning to`g`riligini tekshirish 4. nomoddiy aktivlar auditining natijalarini umumlashtirish 1. nomoddiy aktivlar auditini tashkil etish va o`tkazish tartibi respublikamizda iqtisodiyotning bozor munosabatlariga o`tishi tufayli subyekt mablag`lari va mablag`lar manbalarini, shuningdek, ularning harakatini buxgalteriya hisobida aks ettirish uslubida ham sezilarli o`zgarishlar ro`y berdi. buxgalteriya hisobining obyekti bo`lgan va tegishli nazorat o`rnatilishini talab etuvchi xojalik mablag`larining yangi turlari paydo bo`ldi. bozor islohotlarining chuqurlashtiri...

This file contains 11 pages in DOCX format (29.4 KB). To download "nomoddiy aktivlar auditini tashkil etish va o`tkazish tartibi", click the Telegram button on the left.

Tags: nomoddiy aktivlar auditini tash… DOCX 11 pages Free download Telegram