nomoddiy aktivlar

DOCX 10 pages 53.1 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 53.1 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

nomoddiy aktivlar hisobi mavzu: nomoddiy aktivlar. nomoddiy aktivlar hisobi. reja: 1.nomoddiy aktivlarning mohiyati va turlari 2.nomoddiy aktivlarni sotib olish va ularni baholash 3.nomoddiy aktivlarni hisobga olish tamoyillari 4.nomoddiy aktivlarga amortizatsiya hisoblash tartibi 5.nomoddiy aktivlarni chiqib ketishining hisobi 6.ilmiy tadqiqot va tajriba konstruktorlik ishlari bo`yicha xarajatlarni hisobga olish 7.emiriladigan aktivlar bo`yicha xarajatlarni hisoblash 8.nomoddiy aktivlar haqidagi ma`lumotlarni yoritish nomoddiy aktivlarning mohiyati va turlari. buxgalteriya hisobiningmilliy standartlarida nomoddiy aktivlarga quyi-dagicha ta`rif beriladi: «nomoddiy aktivlar – bu xo`jalik faoliyatida foydala-nish uchun yoki boshqarish uchun xo`jalik sub`ekti tomonidan nazorat qilinadigan, shuningdeq uzoq (bir yildan ortiq) muddat ishlatishga mo`ljallangan moddiy-buyum shakliga ega bo`lmagan mulk ob`ektlaridir».[footnoteref:1] berilgan ta`rifdan ko`rinib turib-diki nomoddiy aktivlar bu: [1: nsbu respubliki uzbekistan, tashkent, min. fin ruz, nabia ruz 2002 g. ] · korxonaning mulkiy ob`ektidir - nomoddiy aktivlarni aksariyat qismi korxona tomonidan sotib olinadi, ularga egalik qiladi va buxgalteriya balansida o`z mulkining bir qismi sifatida aks ettiradi; · moddiy (natural)-buyum shakliga …

2 / 10

orxonadan ajralishi va boshqalar bo`yicha turkumlanishi mumkin.( 9.1-chizma) nomoddiy aktivlarning turkumlanishini izohlashdan oldin korxona no-moddiy aktivlari va ularni tavsifi bilan tanishib chiqaylik. korxona nomod-diy aktivlariga quyidagilar kiradi: patentlar, litsenziyalar, intelektual mulk va savdo belgilari, kompyuter dasturlari, mualliflik huquqi, mijozlar ro`yhati, litsenziya, marketing huquqlari, import kvotalari, tashkiliy xarajatlar, nou-xau, franchayzing va gudvill. patent — huquqiy tan olingan va ro`yxatdan o`tkazilgan mutlaq huquq. patent huquqi o`zining egasiga patentga taalluqli bo`lgan buyumni, jarayonni yoki faoliyatni foydalanish, ishlab chiqarish, sotish va nazorat qilish huquqini beradi. bunda chetdan boshqa shaxslar bevosita aralasha olmaydi. patent huquqi kashfiyotning tarkibini himoya qiladi va u belgilangan tartibda ro`yxatga olingan bo`lishi kerak. patent huquqi bilan himoyalanadigan ob`ektlarni ishlatishning asosiy ko`rinishi - bu huquqni litsenziya shartnomasi asosida berish va ob`ektni korxona ustav kapitaliga ulush sifatida qo`shishdir. yer va tabiiy resurslardan foydalanish huquqi - yer maydonlari, tabiiy resurslarni qazib olish maydonlari va ushbu maydonlar haqidagi geologik va boshqa axborotlarga egalik qilish huquqidir. …

3 / 10

tga ega bo`lgan shaxs uning sirliligini ta`minlashga mas`ul-dir. sanoat mulklari boshqa ob`ektlardan farqli ravishda "nou-xau" ro`yxatiga olinmaydi. "nou-xau"ni topshirish haqidagi shartnoma asosida "nou-xau"ning o`zi topshiriladi, uni ishlatish huquqi emas. "nou-xau"ni topshirish shartnomasining majburiy elementlari: ob`ektning hamma xususiyatlari tavsifi, uni sir saqlash bilan bog`liq tartiblar va "nou-xau"ning uni amaliyotga qo`llashdagi hamkorligi. sanoat namunalarini ro`yxatdan o`tkazish - bu ishlab chiqarilgan buyumning shakli, namunasi yoki bezaklariga nisbatan berilgan patentga o`xshashdir. sanoat namunasini ro`yxatdan o`tkazishda tashqi ko`rinish himoya vositasining vazifasini bajarsa, patent xizmat ko`rsatishni himoya kila oladi. masalan, kompaniya terminalining yangi dizaynni ruyxatdan o`tkazish bilan himoyalanadi. kompyuter esa patent bilan himoyalanadi. sanoat namunasining patentga ega bo`lishi zarurligi uning o`ziga xosligi va sanoatda qo`llanila olishligidir. sanoat namunasiga patent 10 yilga beriladi va yana 5 yil muddatga o`zaytirilishi mumkin. patent huquqi bilan himoyalanadigan ob`ektlar ishlatilishining asosiy ko`rinishi-bu huquqlarning litsenzion shartnomalar asosida amal qilishi va ob`ektning korxona ustav kapitaliga ulush sifatida qo`shilishidir. litsenzion shartnoma oldi-sotdi yoki ijara …

4 / 10

solinadigan ob`ektlarga kompyuterlar uchun dasturlar, ma`lumotlar ba--zasi va shuningdek, ilm-fan, adabiyot, san`at asarlari misol bo`la oladi. mualliflik huquqi bilan boshqariladigan ob`ektlarni ro`yxatdan o`tka-zish shart emas. muallif o`z asarini ob`ekt ko`rinishida namoyon qilishi va uni istalgan vaqtda ko`rsatib berishi shart. mualliflik huquqi ob`ektlarni topshi-rishning huquqiy ko`rinishi, ya`ni mualliflik shartnomasidir. ma`lum turdagi faoliyat bilan shug`ullanish huquqini beruvchi litsenziyalar misol bo`la oladi. albatta, bunda litsenziya bir yildan ortiq muddatga berilgan bo`lishi kerak. kashfiyot agar yangi kashfiyot bo`lsa va sanoatda qo`llanila olsa yoki ma`lum bo`lgan asbob-uskunalar, shtamp, kimyoviy moddalardan yangicha tarzda ko`llanilsa, ular ham qonuniy ravishda himoyalanishi mumkin. kashfiyotlarga patent 20 yilga beriladi va u kashfiyotning ustunliklarini, muallifligini tasdiqlovchi hujjat sanaladi va uni ishlatishga huquq beradi. savdo markalari va tovar belgisi. savdo markalari (masalan: nestle, adi-das) yoki savdo namunalari (koka-kola) kompaniyalar tomonidan mahsulot yoki xiz-mat uchun berilgan nomlar yoki identifikatsiyani aniqlovchi boshqa ramzlar ular egalik qilishni asosli ravishda olib borish uchun ruyxatdan o`tkazilishi mumkin. …

5 / 10

`risidagi har bir kontrakt uning amalda bo`lish davrini, shuningdek franchayzer (foydalanish huquqiga imkon beruvchi sub`ekt)ning hamda franchayzi (bu imtiyozni oluvchi sub`ekt)ning huquq va majburiyatlari aniq belgilab beriladi. kompyuter dasturiy ta`minoti – bu korxonaning ishlab chiqarish, ma`muriy faoliyatida ishlatish yoki ijaraga berish uchun mo`ljallangan hamda kelgusida iq-tisodiy manfaatlar keltiradigan komp`yuterlarda maxsus operatsiyalarni (buxgal-teriya hisobi, iqtisodiy tahlil va shunga o`xshashlarni) bajarishga mo`ljallangan hamda korxonani o`zida yaratilgan yoki sotib olingan dasturlardir. kompyuter dasturlarini takomillashtirish bilan bog`liq bo`lgan xara-jatlar hisobi tarmokning kengayib borishi va amaliyotda ishlab chiqarilgan yangi hisob jarayonlarini paydo bo`lishi bilan o`ta muhim ahamiyat kasb etmoqda. kompyuter dasturlari va ularni takomillashtirishga qilingan investi-tsiyalar kompyuter dasturiy ta`minoti, bilan shugullanuvchi korxonalarda boshqa aktivlar sifatida ko`riladi. kompyuter dasturiy ta`minotiga qilingan harajat- larni kapitalizatsiyalashtirish, sotish yoki keng foydalanish uchun ijaraga berish-ga mo`ljallangan kompyuterning dasturiy ta`minotini rivojlantirish, ilmiy tadqiqotlar va ishlanmalar xarajatlarning salmoqli qismini tashkil etadi. hisobga olishda asosiy masala bo`lib, dasturiy ta`minot to`plamlarini takomil-lashtirishda amalga oshirilgan …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nomoddiy aktivlar"

nomoddiy aktivlar hisobi mavzu: nomoddiy aktivlar. nomoddiy aktivlar hisobi. reja: 1.nomoddiy aktivlarning mohiyati va turlari 2.nomoddiy aktivlarni sotib olish va ularni baholash 3.nomoddiy aktivlarni hisobga olish tamoyillari 4.nomoddiy aktivlarga amortizatsiya hisoblash tartibi 5.nomoddiy aktivlarni chiqib ketishining hisobi 6.ilmiy tadqiqot va tajriba konstruktorlik ishlari bo`yicha xarajatlarni hisobga olish 7.emiriladigan aktivlar bo`yicha xarajatlarni hisoblash 8.nomoddiy aktivlar haqidagi ma`lumotlarni yoritish nomoddiy aktivlarning mohiyati va turlari. buxgalteriya hisobiningmilliy standartlarida nomoddiy aktivlarga quyi-dagicha ta`rif beriladi: «nomoddiy aktivlar – bu xo`jalik faoliyatida foydala-nish uchun yoki boshqarish uchun xo`jalik sub`ekti tomonidan nazorat qilinadigan, sh...

This file contains 10 pages in DOCX format (53.1 KB). To download "nomoddiy aktivlar", click the Telegram button on the left.

Tags: nomoddiy aktivlar DOCX 10 pages Free download Telegram