to‘pgullar. changlanish va changlanish changlanish changlanish changlanish

PPT 40 pages 8.4 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.4 MB

File type PPT

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

слайд 1 мавзу: тўпгуллар. чангланиш ва уруғланиш. режа 1. тўпгулларнинг морфологик белгилари ва уларнинг биологик ахамияти. 2. оддий ва мураккаб тўпгуллар хақида тушунча. гулларнинг хилма-хиллиги. 3. гулли ўсимликларда чангланиш: - чангланишнинг умумий тавсифи ва хиллари. - ҳашаротлар, шамол ва бошқа усуллар ёрдамида чангланиш. 4. ўсимликларнинг уруғланиши. қўш уруғланиш гул – ўсимликларда якка-якка ёки тўпгуллар шаклида жойлашган бўлиши мумкин. якка гуллар алоҳида-алоҳида жойлашган, ҳар қайсиси якка гул бандига эга бўлади. аксарият гуллар бир-бирининг ёнига бир нечтадан тўп бўлиб жойлашган бўлади. яъни кўп ўсимликларнинг гуллари махсус группаларга йиғилган бўлади ва бундай гуллар тўпгуллар деб юритилади. тўпгулдаги гулларнинг сони бир неча донадан бир неча мингача бўлиши мумкин. уларнинг катта-кичиклиги ҳам ҳар хил бўлади. тўпгулларнинг биологик аҳамияти шундаки, улар айрим майда гулларга қараганда анчагина аниқ кўриниб туради ва шу сабабли ҳашоратларни ўзига яхшироқ жалб этади. бундан ташқари, тўпгуллардаги айрим гуллар бир текисда очилмайди, шунинг учун об-ҳавонинг ноқулай шароитларида масалан, совуқ бўлиб қолган тақдирда фақат …

2 / 40

а айрим гуллар бўлади. беда, ширач, ер ёнғоқ, оқ акация ва бошқаларнинг гуллари ана шундай тўпгуллар хисобланади. оддий бошоқ – узун асосий танада гулбандсиз гуллар жойлашган бўлади. зубтурум гули, қиёқнинг тўпгуллари ана шундай тўпгулларга мисол бўлади. сўта – оддий бошоққа ўҳшаш, аммо тўпгулининг асосий танаси йўғон, серэт бўлади. бунга маккажухори сўтаси мисол бўла олади. ясси тўпгул, даста тўпгул. пастда жойлашган хар бир гулбанди юқоригидан узунроқ бўлган шингил. шунинг учун гуллар деярли бир хил баландликда жойлашади. олма, нок ва бошқаларнинг гуллари мисол бўлади. соябон. асосий танаси қисқа, гулбандлари худди бир жойдан чиққандек ва узунлиги ҳар хил бўлади, шунинг учун гуллар деярли бир хил текисликда жойлашади ёки гумбазсимон бўлади. пиёз ва олчанинг тупгуллари мисол бўлади. кучала. пастга осилиб турадиган бошоқ. гуллагандан кейин унинг ҳамма тўпгули тўкилиб кетади. бундай типдаги тўпгул кўпгина дарахтлар, яъни ёнғоқ, тол, терак, қайин ва бошқа ўсимликларнинг тўпгуллари мисол бўлади. каллакеча яъни бошча. ташқи кўринишидан соябонга ўҳшайди, бироқ асосий …

3 / 40

ади. кўпинча, биринчи тартибли нурлар асосида учки барглар ўрама, иккинчи тартибли нурлар асосида эса ўрамачалар ҳосил қилади. укроп, сабзи ва бошқалар мисол бўлади. рўвак. мураккаб шингилнинг асосий узун танаси бўлиб, ундан янги рўваклар ҳосил қиладиган иккиламчи таналар чиқади. сирен ўсимлиги мисол бўлади. симподиал тўпгуллар уларнинг гул билан тугайдиган асосий танаси бўлади. тез вақт ичида ўсишдан тўҳтайдиган ён новдалар асосий танадан узун бўлиб чиқади, буларнинг учи ҳам гул билан тугайди. гуллар тўпгулнинг учидан тубига қараб очилади. бундай тўпгулларга қуйдагилар киради. симподиал ёки цемоз тўпгулларга симподиал ёки сохта дихотомик шохланувчи гуллар мансуб бўлиб, ҳар иккала холда хам гул тўпламининг ўсиши чегараланган бўлади. цемоз тўпгулларининг уч хили кенг тарқалган. монохазий – асосий гул ўқи ва ундан шохланган биринчи ҳамда иккинчи тартиб гул ўқлари биттадан гул билан тугайдиган тўпгул. бунда, шохланиш типик симподиал шаклда боради. монохазийнинг икки хили кенг тарқалган гажак тўпгул, бир томонга қайрилган, гажакланган тўпгул сигирқуйруқдошлар оиласига мансуб ўсимликлар мисол бўлади. гул …

4 / 40

рта гуллайди, мева ҳосил қилгандан кейин эса ўзидан уруғ қолдириб, нобуд бўлади. кўпчилик кўп йиллик ўсимликлар бир неча марта гуллайди, бу одатда ҳар йили такрорланади. бироқ кўп йиллик ўсимликлар орасида худди бир йиллик ўсимликлар сингари, ҳаёти мобайнида фақат бир марта гуллайдиганлари ҳам бор. бундай ўсимликлар монокарп ўсимликлар деб аталади. масалан: бамбук ўсимлиги мисол бўлади. гул куртаклари баъзи ўсимликларда улар гуллайдиган йили, бошқа баъзи ўсимликларда, масалан, мевали дарахтларда гуллашдан олдинги йили ҳосил бўлади. гуллар баҳорда, одатда, ўсимликлар барг чиқариб бўлгандан кейин очилади, аммо баъзиларида гул барг чиқаришдан олдин очилади, кейин барг чиқаради. гуллар билан барглар бир вақтда пайдо бўладиган ҳоллар ҳам учрайди. битта гул ҳамма ўсимликларда бир муддатда очилмайди, баъзи ўсимликларнинг гули бир неча соат мобайнида, бошқа баъзи ўсимликларнинг бир кунда (ғўза), тропик мамлакатларда ўсадиган айрим ўсимликларнинг гули эса 1-2 ой давомида очилади. баъзи ўсимликларнинг очилган гуллари гуллаш даврининг охиригача очиқ туради, баъзилариники эса кечаси ёки ёғингарчилик бўлган вақтида юмилиб олади. …

5 / 40

гуллар ўзидан чангланади, бунда бир гулнинг чанги шамол ёки ҳашоратлар ёрдамида шу гул уруғчисининг тумшуқчасига тушади. шундай қилиб, ўзидан чангланиш жараёни битта гулнинг ўзида, ҳатто, унинг ғунчасида содир бўлади. ўзидан чангланадиган гуллар, одатда, майда, кўримсиз, гулқўрғони хира рангли бўлади. ўзидан чангланиш ходисаси ўсимликларда нисбатан кам учрайди. маданий ўсимликлардан буғдой, сули, арпа, нўхат, шоли ва бошқа баъзи ўсимликлар ўзидан чангланади. кўпгина ўсимликлар (масалан, ғўза) ўзидан ҳам, четдан ҳам чангланиши мумкин. аммо ер шарининг баъзи жойларида ғўзанинг 5-10 %, бошқа баъзи ерларда эса 50-60 % ўзидан чангланади. ўсимликларнинг кўпи четдан чангланади, бунда чанг шамол ёки ҳаширатлар ёрдамида бир гулдан бошқа гул уруғчисининг тумшуқчасига тушади. четдан чангланиш эволюция жараёнида анчагина прогрессив бўлиб чиқди, чунки бундай чангланиш наслни ота-оналарнинг ирсий асоси билан бойитади. четдан чангланадиган ўсимликларнинг муҳитнинг ўзгарувчан шароитига мосланишидаги жуда катта имкониятлар четдан чангланиш натижасидир. ҳар хил ўсимликларнинг чангланиш усуллари турлича бўлади. энг кўп учрайдиган усул ҳашоратлар ёрдамида чангланишдир, бунда чангни ҳашоратлар олиб …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to‘pgullar. changlanish va changlanish changlanish changlanish changlanish"

слайд 1 мавзу: тўпгуллар. чангланиш ва уруғланиш. режа 1. тўпгулларнинг морфологик белгилари ва уларнинг биологик ахамияти. 2. оддий ва мураккаб тўпгуллар хақида тушунча. гулларнинг хилма-хиллиги. 3. гулли ўсимликларда чангланиш: - чангланишнинг умумий тавсифи ва хиллари. - ҳашаротлар, шамол ва бошқа усуллар ёрдамида чангланиш. 4. ўсимликларнинг уруғланиши. қўш уруғланиш гул – ўсимликларда якка-якка ёки тўпгуллар шаклида жойлашган бўлиши мумкин. якка гуллар алоҳида-алоҳида жойлашган, ҳар қайсиси якка гул бандига эга бўлади. аксарият гуллар бир-бирининг ёнига бир нечтадан тўп бўлиб жойлашган бўлади. яъни кўп ўсимликларнинг гуллари махсус группаларга йиғилган бўлади ва бундай гуллар тўпгуллар деб юритилади. тўпгулдаги гулларнинг сони бир неча донадан бир неча мингача бўлиши мумкин. уларнинг ...

This file contains 40 pages in PPT format (8.4 MB). To download "to‘pgullar. changlanish va changlanish changlanish changlanish changlanish", click the Telegram button on the left.

Tags: to‘pgullar. changlanish va chan… PPT 40 pages Free download Telegram