иқтисодий феодализм давридаги иқтисодий ғоялар

PPTX 19 pages 3.5 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

презентация powerpoint мавзу. қадимги дунё иқтисодий таълимотлари режа: 1. араб ва ғарбий европада феодализм давридаги иқтисодий ғоялар 2. ix-xv асрларда ўрта осиёда иқтисодий фикрларнинг шаклланиши ва ривожланиш йўналишлари 1 1 давлат хусусий эгалик ва фойдаланиш учун ер ажрата бошлади. хусусий ер эгалигининг турли шакллари сақлангани ҳолда давлат асосий ва унумдор ернинг эгаси сифатида ер солиғини йиғиш ҳуқуқини йўқотмади. шу сабабли шарқда «давлат феодализми»нинг турли шакллари сақланди ва иқтисодий қарашларда ҳам ўз аксини топди. ўрта асрларда иқтисодий ғоялар кўпроқ диний қарашларга асосланган. савдодан келадиган юқори фойда ва судхўрлик фоизлари қораланган. улар нотўғри айирбошлаш ва бегоналар меҳнатини ўзлаштириш натижаси сифатида баҳоланган. араб ва ғарбий европада феодализм давридаги иқтисодий ғоялар шарқ мамлакатларида феодал муносабатлар iii-viii асрларда шакллана бошлади. 2 савдо ва фойдага нисбатан ижобий муносабат нархни маъмурий бошқаришнинг инкор этилиши ҳалол савдони тарғиб этиш судхўрликни таъқиқланиши пул алмаштирувчи ғайридинлар феномени фойдани тақсимлаш тамойили илк феодал муносабатлар ва шу даврдаги иқтисодий ғояларнинг асоси қуръони …

2 / 19

ф қилманглар» деган оятлар, «дарё бўйида таҳорат қилсаларингиз ҳам сувни исроф қилманглар» каби қоидалар ниҳоятда аҳамиятли; - фойданинг энг юқори миқдори 10 фоиз қилиб белгиланиши (буни бошқа фикрлар билан солиштиринг). ибн халдун (1332-1406) «китоб-ул-ибар» («ибратли мисоллар китоби» - 1370 й.). ибн халдун биринчилардан бўлиб тарихий ижтимоий тараққиётнинг моддий тамойилларга асосланиши ҳақида фикр юритди. олимнинг концепцияси «ижтимоий табиат»га яқин, жамият ривожи (эволяцияси) оддийликдан цивилизация саридир. 5 «инсонга хос бўлган жиҳатларга яшаш учун маблағ, нарса топишга интилиш, бу учун меҳнат қилиш зарурияти ҳам киради» «давлатнинг кучи ва қудрати, аҳолининг сони бойлик ва фаровонликка боғлиқдир» «аҳолининг бойлик манбаини бозор ва савдо муносабатлари ташкил этади» «бозор - бу ҳунармандчиликни мукаммаллаштириш ва меҳнат унумдорлигини оширишнинг гаровидир». ғарбий европа ўрта асрлар иқтисодиёти шаҳарларнинг эркин аҳолиси касб турлари бўйича уюшмаларга бирлашган. шаҳарлар ўз мустақиллиги учун федолларга қарши курашган. шаҳарлар ҳунармандчилик ва савдо марказлари ҳисобланган федализм даврида иқтисодий қарашлар феодалларнинг ерга эгалик ҳуқуқини асослаш, жамиятни турли табақаларга ажратишнинг …

3 / 19

бойликка асосий эътиборни қаратади, олтин ва кумушларни сунъий бойлик, деб билади. меҳнатсиз яратилган бойлик (савдо, судхўрлик) ҳаром, деб ҳисобланган. 7 ix-xv асрларда ўрта осиёда иқтисодий ғоялар x-xii асрларга келиб ўрта осиё илғор ижтимоий тафаккурнинг шарқдаги йирик марказларидан бирига айланди ибн сино фикрича: «ҳайвон табиат неъматларига қаноат қилади, одамларга эса табиат неъматлари камлик қилади, у овқат, кийим-кечак ва уй-жойга эхтиёж сезади. ҳайвон табиат неъматларини ўзлаштириб олади, одам эса ўз меҳнати билан ўзига овқат, кийим, жой яратади. шу мақсадда инсон деҳқончилик ва ҳунармандчилик билан шуғулланиши керак». ал-фарғоний ал-хоразмий форобий беруний ибн сино юсуф хос хожиб низомулмулк 8 тинчлик-осойишталик; меъёридаги солиқлар ва иқтисодий эркин фаолият юритиш имкони талаб этилади. адам смитнинг иқтисодий таълимотига кўра (xviii аср), мамлакатни иқтисодий бўхрондан чиқариш учун 3 нарса: юсуф хос хожиб ана шу ғоя аслида бизнинг мутафаккир томонидан етти аср аввал баён этилган. халқ, раият (солиқ тўловчилар) мамлакат ҳукмдоридан уч нарсани кутади: пулнинг қадрини кўтариш ёки (ушлаб туриш); …

4 / 19

и вазир ер солиқлари, бож, ўлпон-солиқ ундириш ҳамда миршаблик юмушларини бошқариш иккинчи вазир сипоҳ вазири - сипоҳийларнинг маошлари ва танҳо (тожу-тахт учун қилган хизматлари эвазига бериладиган инъом)ларни бошқариш учинчи вазир эгасиз қолган моллар, савдогарлар мол-мулкидан олинадиган закот ва божлар, мамлакат чорвасини бошқариш. тўртинчи вазир салтанат идораларининг кирим-чиқимлари, хазинадан сарф қилинган ҳаражатларни бошқариш «у ўз фуқароларига бир қанча солиқ ва тўловлар жорий этган бўлса-да, ажнабий тужжорларга катта эътибор кўрсатади ва уларни, айниқса, фаранглар ва насораларни рағбатлантиради, салтанати ҳудудида уларнинг хавфсизликларини таъминлайди. у кўп масканларда олинадиган жон ва туз солиқларини бекор қилди ва бу солиқлар фақат йирик шаҳарларда олинсин, деб фармон берди. у салтанатининг барча ҳудудларида тужжорлар ҳаётига хавф соладиганларга шафқатсиз жазо тайинлади: тужжорларни талаган ўлка аҳли унга (тужжорга) таланган мол қимматини икки баробар қилиб қайтаради ёхуд салтанат хазинасига тужжор йўқотган мол-мулк қиммнатининг беш баробари миқдорида жарима тўлайди» эрондаги султония шаҳрининг архиепископи жан (иоанн; айрим нашрларда иоанн де галонифонтибус деб ҳам айтилади) …

5 / 19

ин. баҳодирларинг маоши икки от баҳосидан тўрт отгача тайин қилинсин. амир темур давлатида бирор амалдорнинг давлат мол-мулкини ўзлаштириб олган маблағи маошидан икки баравар ортиқ бўлса, ортиғи навбатдаги маошидан ушлаб қолинган. уч баравар кўп бўлса, ҳаммаси салтанат хазинасига тортиқ сифатида олинган. темур тузукларида мамлакатдаги фақиру-мискин, бирор касб билан шуғулланишга ожиз, шол, кўрларга, урушда халок бўлган аскарлар оиласига давлат ҳисобидан нафақа, пенсия бериш таъкидланади. 15 1776 йилда классик сиёсий иқтисодчи адам смит ва давид рикардолардан тўрт аср аввал савдо-сотиқ ишларини давлат учун жуда катта даромад манбаи эканлигини яхши билган амир темур давлат ичкариси ва ташқарисидаги савдо ишига кенг йўл очиб берган ва савдогарларни молиявий қўллаб-қувватлаган. хозирда жаҳон амалиётида кенг қўлланилаётган чек тизими ўша замонлардаёқ жорий қилинган. чек тушунчаси европага марказий осиёдан кириб борган бўлиб, савдогарлар йирик савдо тадбирларини амалга ошираётганларида ёнларида катта маблағни олиб юрмасдан ҳар бир шаҳарда мавжуд ишончли саррофлар (пул майдалаб берувчилар, алмаштирувчиларга) нақд пул топшириб, шу ҳақида ҳужжат, яъни …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "иқтисодий феодализм давридаги иқтисодий ғоялар"

презентация powerpoint мавзу. қадимги дунё иқтисодий таълимотлари режа: 1. араб ва ғарбий европада феодализм давридаги иқтисодий ғоялар 2. ix-xv асрларда ўрта осиёда иқтисодий фикрларнинг шаклланиши ва ривожланиш йўналишлари 1 1 давлат хусусий эгалик ва фойдаланиш учун ер ажрата бошлади. хусусий ер эгалигининг турли шакллари сақлангани ҳолда давлат асосий ва унумдор ернинг эгаси сифатида ер солиғини йиғиш ҳуқуқини йўқотмади. шу сабабли шарқда «давлат феодализми»нинг турли шакллари сақланди ва иқтисодий қарашларда ҳам ўз аксини топди. ўрта асрларда иқтисодий ғоялар кўпроқ диний қарашларга асосланган. савдодан келадиган юқори фойда ва судхўрлик фоизлари қораланган. улар нотўғри айирбошлаш ва бегоналар меҳнатини ўзлаштириш натижаси сифатида баҳоланган. араб ва ғарбий европада феодализм даврид...

This file contains 19 pages in PPTX format (3.5 MB). To download "иқтисодий феодализм давридаги иқтисодий ғоялар", click the Telegram button on the left.

Tags: иқтисодий феодализм давридаги и… PPTX 19 pages Free download Telegram