классик иқтисодий мактабга мухолиф бўлган ғоялар

DOCX 6 стр. 24,3 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 24,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

мавзу: классик иқтисодий мактабга мухолиф бўлган ғоялар режа: 1. иқтисодий романтизм мактаби ва с. сисмонди, п. прудоннинг иқтисодий қарашлари 2. иқтисодий романтизмнинг мазмуни ва тарихий аҳамияти 3. р. оуэн, к. сен-симон, м. фурье - утопик социализм мактаби асосчилари 4. утопик социализм мактабининг тарихий аҳамияти 5. немис тарихий мактабининг шаклланиш шарт-шароитлари ва асосчилари 6. немис тарихий мактабининг ривожланиш босқичлари ва методологик асослари адабиёт: 1. iqtisodiy ta’limotlar tarixi: o’quv qo’llanma / sh. toshmatov, n.i. xasanxonova –t.: iqtisodiyot dunyosi, 2020. 184-226 betlar 2. история экономических учений: учебник / я.с. ядгаров. — 4-е изд., перераб. и доп. — м.: инфра-м, 2018. с. 208-251 3. history of economic thought: a critical perspective i e. k. hunt and mark lautzenheiser; foreword by robin hahnel.-3rd ed. new york. m.e. sharpe, inc., 2011. p. 125-152 4. history of economic thought http://www.hetwebsite.net/het/thought.htm 1. иқтисодий романтизм мактаби ва с. сисмонди, п. прудоннинг иқтисодий қарашлари жан шарль леонард симонд де сисмонди …

2 / 6

н. айнан ўзига хос услубиёт иқтисодиёт фанига қуйидаги янгиликларни олиб кирди. биринчидан, классиклардан фарқ қилиб, хукуматлар бойликни тақсимлаш ва тартибга солишни бошқаришни ўз қўлларига олишларига хайриҳоҳлик билдиради. унда айнан хукумат ишлаб чиқаришни кенгайтирмасдан «учинчи шахслар» манфаатларига мос йўл очиб беради. иккинчидан, сиёсий иқтисодда илмий абстракция усулини қабул қилмаслик. с.сисмонди, а.смит издошларини абстракцияга берилиб инсонларни умуман унутганликларини, натижада фан уларни изланишларида турли амалиётлардан ажралиб қолди деб хулоса қилади. учинчидан, а.смитнинг «иқтисодий инсон» доктринасини инкор этиш. с.сисмонди классикларнинг ҳар бир алоҳида олинган инсон манфаатлари умумий манфаатларини шаклланишига сабабчи деган фикрга умуман қўшилмайди. унинг фикрича ҳар қайси инсон ўзининг шахсий манфаатларини ўзгалар ҳисобига амалга ошириш билан мавжуд турли имкониятларни ишга солар экан, бу ерда ҳар саноатчининг эришган ютуғи ўз навбатида ўзга саноатчини хонавайрон бўлишига олиб келади. тўртинчидан, илмий техника прогресини жадаллашуви жамият равнақидаги объектив заруриятлигини тан олмаслик. қуйидаги услубий ҳолатни изоҳлаб с.сисмонди шундай дейди: «гарчан машиналар ихтироси инсонлар учун катта қулайлик булсада, аммо …

3 / 6

смонди одамлар бахт ва тенгликни таъминлаш учун бирлашдилар, деган фикрга асосланади. у майда ишлаб чиқаришни кўкларга кўтариб мақтайди, меҳнаткашларнинг манфаатларини ҳимоя қилишга интилади, ҳаммага ҳамдардлик билдиради, фабрикага оид қонунларни табриклайди, болалар меҳнатининг эксплуатация қилинишини қоралайди. капитализмни ижтимоий адолатдан маҳрум бўлган жамият деб маълум қилади. с.сисмонди иқтисодий қарашларининг тизимида даромад тўғрисидаги таълимот алоҳида ўрин олишини китоб номининг ўзиёқ кўрсатиб турибди. у тақсимотнинг кўпдан-кўп муаммолари тўғрисида фикр билдиради. капитални, кризисларни, маҳсулотни реализация қилиш масалаларини тадқиқ этади, жамиятни ўзгартиришнинг майда буржуача дастури (программаси) ни илгари суради. с.сисмонди услубиёти (методологияси)га 1. ижтимоий-иқтисодий жараёнларни субъектив-идеалистик талқин этиш; 2. илмий абстракция усулининг йўқлиги; 3.тарихдан ташқари ёндашув; 4. айирбошлаш концепцияси хосдир. майда буржуа назариётчиси бўлган с.сисмонди иқтисодий қонунларнинг объектив ҳарактерини тан олмади. у капиталистик иқтисодиёт нотекис ривожланишини ҳақли равишда кўрсатган бўлса ҳам, бу нарса иқтисодий қонунлар амал қилишининг ўзига хос тарзда намоён бўлиши эканлигини кўра билмади. у ўзининг раҳмдиллик билан (сентиментал) қилган танқидини ижтимоий фаннинг алоҳида усули …

4 / 6

шлаб чиқаришга қайтган тақдирдагина гуё мўл-кулчилик бошланар эмиш. с.сисмондининг тутган урни-такрор ишлаб чиқариш асосий қонунларини тушунмаслик натижасидир. ишлаб чиқариш билан истеъмол ўртасидаги зиддиятни, шахсий истеъмолнинг такрор ишлаб чиқариш зиддиятини, шахсий истеъмолнинг такрор ишлаб чиқариш жараёнлари учун муҳимлигини тан олганлиги с.сисмонди ўртага ташлаган концепциянинг ижобий жиҳатидир. пьер жозеф прудон (1809-1865) - француз публисти, майда ишлаб чиқариш назариётчиси, камбағал косиб оиласида туғилган. моддий жиҳатдан ночорлиги сабабли колеждаги ўқишни тугатмаган, шерик ҳамкорининг маблаги ҳисобига кичик бир босмахонани ишлатиб, зўр бериб ўз маълумотини ошириш билан шуғулланган. илму-фанни ўрганишни аввало муҳтожликдан қутулиш усули деб билган. парижда у ж.б.сэй, с.сисмонди, т.мальтус, к.сен-симон, ш.фурье ва бошқа иқтисодчи олимлар асарлари билан яқиндан танишди. 1840 йилда п.прудоннинг «мулкчилик нима?» номли машҳур асари эълон қилинди. ушбу асарда капитализмни танқид бош мавзу бўлсада, хали олимнинг амалий дастури баён қилинмаган эди. п.прудон ва с.сисмонди назарий қарашларида биз жуда яқинлик ва ўхшашлик ҳолларини учратишимиз мумкин. айниқса уларнинг услубиётларида бу ҳолат қуйидагича акс этади: …

5 / 6

, мулкчилик, даромад ва такрор ишлаб чиқариш кабиларни илмий изоҳлашга ҳаракат қилади. п.прудон ёлланма ишчини эксплуатация қилиш механизмини тушуна олмайди. у капитал билан маҳсулотни айнан бир нарса деб талқин этиб, бутун капиталнинг ҳаракатини унинг процент келтирадиган қисми ҳаракатидан иборат деб талқин этади. ссуда капиталнинг ҳаракатини прудон қарз берувчи билан қарз олувчи ўртасидаги битим деб ҳисоблади. у маҳсулотнинг бир қисмини капиталист ўзлаштириб олишини ишлаб чиқариш чиқимлари енига капиталдан фойдаланганлик учун процент қўшиш зарурлиги билан изоҳлайди. прудоннинг назарий системасида процент меҳнатни эксплуатация қилишнинг асосий шакли тарзида намоён бўлади. шу билан бирга у процент билан ёлланма ишчини эксплуатация қилиш механизми ўртасидаги ўзаро алоқани тушунмайди. п. прудон ижтимоий масалаларни ҳал қилиши зарур бўлган капитализмни ислоҳ қилиш лойиҳаларини ўзининг кўпгина асарларида эълон қилади. ушбу асарларда ижтимоий адолат концепциясини асослаш билан бирга инқилобий чиқишлар ҳақидаги ҳар қандай фикрни инкор этади. олимнинг ислоҳотчилик ғояларнинг айримлари с.сисмонди қарашларига ўхшаш бўлиб улар қуйидагиларда ўз аксини топди: · «учинчи шахслар» …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "классик иқтисодий мактабга мухолиф бўлган ғоялар"

мавзу: классик иқтисодий мактабга мухолиф бўлган ғоялар режа: 1. иқтисодий романтизм мактаби ва с. сисмонди, п. прудоннинг иқтисодий қарашлари 2. иқтисодий романтизмнинг мазмуни ва тарихий аҳамияти 3. р. оуэн, к. сен-симон, м. фурье - утопик социализм мактаби асосчилари 4. утопик социализм мактабининг тарихий аҳамияти 5. немис тарихий мактабининг шаклланиш шарт-шароитлари ва асосчилари 6. немис тарихий мактабининг ривожланиш босқичлари ва методологик асослари адабиёт: 1. iqtisodiy ta’limotlar tarixi: o’quv qo’llanma / sh. toshmatov, n.i. xasanxonova –t.: iqtisodiyot dunyosi, 2020. 184-226 betlar 2. история экономических учений: учебник / я.с. ядгаров. — 4-е изд., перераб. и доп. — м.: инфра-м, 2018. с. 208-251 3. history of economic thought: a critical perspective i e. k. hunt and mark lau...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (24,3 КБ). Чтобы скачать "классик иқтисодий мактабга мухолиф бўлган ғоялар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: классик иқтисодий мактабга мухо… DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram