классик иқтисодий мактаб вакилларининг иқтисодий қарашлари

PPTX 45 pages 2.1 MB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

презентация powerpoint 6-мавзу. классик мактаб вакилларининг иқтисодий қарашлари режа. классик иқтисодий мактаб вужудга келишининг тарихий шарт-шароитлари. в.петти - англия классик иқтисодий мактабининг асосчиси францияда классик иқтисодий мактабнинг вужудга келиши. п.буагильбернинг иқтисодий қарашлари. физиократизм. ф.кенэ ва а.тюргонинг иқтисодий таълимотлари. 1. англия ва францияда классик иқтисодий мактаб вужудга келишининг шарт-шароитлари меркантилизм ўрнига классик (лот. намунали, ҳақиқий) иқтисодий мактаб вужудга келди. унинг намояндалари ўз илмий тадқиқотларининг асоси қилиб кишиликнинг ишлаб чиқариш соҳасини олдилар ва капитализмни илмий таҳлил қилиш бўйича дастлабки муҳим қадамни қўйдилар. классик мактаб ишлаб чиқаришнинг янги усули шаклланаётган ва мустаҳкамланаётган даврда вужудга келди. капитализм айрим мамлакатларда тарихий шарт-шароитларга мос равишда феодал муносабатларнинг сақланганлик даражасига қараб турлича ривожланди. уй ҳунармандчилиги ўрнига мануфактуранинг кириб келиши катта ижобий воқеа бўлди. тарих, халқ хўжалиги тарихи ва бошқа ижтимоий фанларни ўқиганда ҳунармандчилик, цех ва мануфактура нима эканлиги баён этилади, уй ҳунармандчилигида ҳамма асосий ишлар бир одам ёки оила томонидан бажарилган (хом ашёни тайёрлаш, қайта ишлаш, сотиш...), …

2 / 45

уд) сиёсати катта ўрин эгаллади. голландия, кейинчалик франция устидан денгизда эришилган ғалаба туфайли англия жаҳондаги энг йирик ва кучли денгиз давлатига айланди. демак, савдо, товар-пул муносабатлари ҳам кескин ошди. классик иқтисодий мактаб деганда в.петтидан бошланадиган иқтисодий тадқиқотлар тан олинади, бу таълимот ишлаб чиқаришдаги бозор муносабатларининг ички алоқадорлигини ўрганади ва таҳлил этади. в.петти классик мактаб отаси ва статистиканинг кашфиётчисидир. англияда в.петти, францияда п.буагильбер шу мактабнинг бошловчилари бўлса, францияда шу мактабнинг бир йўналиши бўлган физиократлар вужудга келди (ф.кенэ, а.тюрго) ва у а.смит, д.рикардолар билан якунланади. бу давр капиталистик муносабатлар ривожига йўл очиб берди. р.хейлбронер ва л.туроуларнинг фикрича («экономика для всех»), ишлаб чиқариш омиллари вужудга келди: меҳнат, ер ва капитал товарга айлантирилди, бунгача улар товар бўлмаган. ҳозирги давр тили билан айтганда, бозор тизими, бозор жамияти барпо этила бошланди. физиократлар (франц. physiocrates; лот. physis — табиат ва kratos — ҳокимият) — 18-а. нинг 2ярмида францияда пайдо бўлган иқтисодий тафаккур мактаби. меркантализмга қарши қарашлар сифатида …

3 / 45

xvii аср охири - xviii аср бошларида в.петти (англия) ва п.буагильбер (франция) асарларида яратилди. вильям петти (1623-1687) ромси шаҳрида туғилган, англия классик иқтисодий мактабининг асосчисидир. у тадбиркорлар мулкини, яъни хусусий мулкни «муқаддас» ва «дахлсиз» деб билди ва уни турлича йўллар билан ҳимоя қилди. иш ҳақини чеклаш тарафдори сифатида ишчиларга физик жиҳатдан минимум ҳақ тўлаш ва шу билан бирга янги синфнинг бойишига ёрдам беришни қўллади. у меҳнатнинг капитал томонидан эксплуатациясини ёқлаб чиқди. худди шунингдек, англиянинг мустамлакачилик сиёсатини ҳам қонуний деб ҳисоблади. в.петти капиталга солиқ солишга қарши эди, чунки бу ишлаб чиқаришни чеклаши мумкин эди. шу билан бирга у меҳнаткашларнинг даромадларидан солиқ олиш тарафдори эди. у иқтисодий муаммоларга бағишланган «солиқлар ва йиғимлар тўғрисида рисола» (1662й.), «сўз донишмандларга» (1665й.), «ирландиянинг сиёсий анатомияси» (1672й.), «сиёсий арифметика» (1683й.) ва бошқа шу каби асарларни ёзди. олимнинг тадқиқот усулида эмпиризм (юн. етрета — тажриба — фалсафий оқим; ҳиссий тажрибани билишнинг бирдан-бир манбаи деб ҳисоблайди.) элементлари (унсурлари) бўлишига …

4 / 45

ки қонуний алоқалар ва уларнинг сабабий муносабатларини кўрсатишга интилди. уни «фақат табиатда кўринарли асосга эга бўлган сабабларгина» қизиқтирар эди. петти иқтисодиётга табиатшуносликда қўлланиладиган усулни киритиб, шу билан бирга иқтисодий таҳлилнинг статистик усулидан ҳам кенг фойдаланди. в.петтининг дастлабки асарларида меркантилистларнинг таъсири анча кучли бўлган, аммо кейинги «пул тўғрисида бир неча оғиз сўз» (1682й.) китобида у меркантилизмдан бутунлай воз кечди. бошида у фаол (актив) савдо сиёсатини, давлатнинг иқтисодиётга аралашувини қўллади, аммо бу ишлаб чиқаришни ривожлантиришга ёрдам бериши керак, деган фикрда бўлган. у бойлик ва қашшоқликка баҳо бериб, бу ҳаётнинг абадий ва ўзгармас, шафқатсиз қонунидир, деган хулосага келди. «баъзи одамларнинг бошқасидан кўпроқ қашшоқлиги доим бўлган ва доим бўлади» деган эди у. аммо петти ортиқча зеб-зийнатга берилишдан тийилиш зарур деб билган. 1682 йилда ёзилган «пул тўғрисида бир неча оғиз сўз» китоби 32 та савол ва жавоб тариқасида англияда пул чақасини қайтадан зарб этиш масаласига бағишланган. бу аслида кичик бир парча пул назариясининг устуни эди. …

5 / 45

ин бошқа пайтда давлат иқтисодиётдан узоқ бўлиши керак. унинг фикрича, врач касални даволаганда иложи борича сунъий дорилардан камроқ фойдалангани, кўпроқ объектив омилларни ишлатгани маъқул (давлат аралашуви зарур холда ва меъёрда бўлгани яхши). в.петти ўзининг табиий баҳо тўғрисидаги таълимотида қийматнинг меҳнат назариясига асос солди. бу классик мактабнинг асосий нишонаси (белгиси) сифатида қаралади. у вақт ва тасодифий омиллар таъсирида ўзгариб турувчи бозор баҳоси («сиёсий баҳо»)га табиий баҳони (қиймат деб билган) қарама-қарши қўйди. табиий баҳо ички бозор баҳосига тенг бўлиши керак. чунки у меҳнат миқдори билан ўлчанади. мамлакат бойлигини ошириш учун одамларни қамоқхоналарга ташлаш эмас, пуллик жарималар киритиш керак дейди. йирик ўғриларни эса «қуллик»ка сотиб, ишлатиш зарур. «меҳнат бойликнинг отаси ва ниҳоятда фаол принципидир, ер эса унинг онасидир» деган фикр ҳам в.петтига тегишлидир. бу ғоянинг шуниси тўғрики, меҳнат бойликнинг яккаю-ягона манбаи эмас, чунки гап моддий бойлик, истеъмол қийматлари ҳосил қилиш устида борганда фақат меҳнат эмас, балки табиат ҳам иштирок этади, аммо тўғри қоида …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "классик иқтисодий мактаб вакилларининг иқтисодий қарашлари"

презентация powerpoint 6-мавзу. классик мактаб вакилларининг иқтисодий қарашлари режа. классик иқтисодий мактаб вужудга келишининг тарихий шарт-шароитлари. в.петти - англия классик иқтисодий мактабининг асосчиси францияда классик иқтисодий мактабнинг вужудга келиши. п.буагильбернинг иқтисодий қарашлари. физиократизм. ф.кенэ ва а.тюргонинг иқтисодий таълимотлари. 1. англия ва францияда классик иқтисодий мактаб вужудга келишининг шарт-шароитлари меркантилизм ўрнига классик (лот. намунали, ҳақиқий) иқтисодий мактаб вужудга келди. унинг намояндалари ўз илмий тадқиқотларининг асоси қилиб кишиликнинг ишлаб чиқариш соҳасини олдилар ва капитализмни илмий таҳлил қилиш бўйича дастлабки муҳим қадамни қўйдилар. классик мактаб ишлаб чиқаришнинг янги усули шаклланаётган ва мустаҳкамланаётган даврда вужу...

This file contains 45 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "классик иқтисодий мактаб вакилларининг иқтисодий қарашлари", click the Telegram button on the left.

Tags: классик иқтисодий мактаб вакилл… PPTX 45 pages Free download Telegram