tabiat bilan tanishtirish metodikasi

DOCX 125 стр. 3,0 МБ Бесплатная загрузка

125 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,0 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 125

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 125

ўзбекистон республикаси мактабгача таълим вазирлиги мактабгача таълим муассасалари раҳбар ва мутахассисларини қайта тайёрлаш вауларнинг малакасини ошириш институти табиат билан таништириш методикаси (мактабгача таълим муассасалари тарбиячилари учун) тошкент-2019 муаллифлар: д.т.махмудова, м.исхоқова, н.ф.абдуназарова, и.отабоев, м.файзуллаева, м.рустамова, с.рахимова, м.мухамедова тақризчилар: 1.тошкент педагогика колежи ўқитувчиси д.каримова кириш мактабгача ёшдаги болаларни ҳар томонлама камол топтириш ва тарбиялашнинг энг самарали усулларидан бири бу табиат билан таништиришдир. табиат — болани маънавий бойитишнинг битмас-туганмас манбаидир. болалар доимо у ёки бу шаклда табиат билан алоқада бўладилар. уларни ям-яшил ўтлоқлар, анвои гуллар, капалаклар, қўнғизлар, қушлар, ҳайвонлар, сузиб юрган булутлар, паға-паға ёғаётган қор учқунлари, жилға ва кўлмаклар ўзига жалб қилади. ўсимлик ҳамда ҳайвонотларнинг хилма-хил олами болаларда табиатга нисбатан жонли қизиқиш ва ҳавас уйғотади, уларни фаолиятга ундайди. табиат билан мулоқотда бўлиш болаларда атроф-олам ҳақида реалистик билим, жонли мавжудотга инсоний муносабатда бўлишни шакллантиришга ёрдам беради. болани табиат билан таништириш, уни табиатни тушунишга ўргатиш, табиатга эҳтиёткорлик билан муносабатда бўлишни тарбиялаш мактабгача таълим муассасаларининг энг …

2 / 125

ётган тарбиячиларнинг олдиларида энг муҳим вазифаларидан бири ҳам болаларнинг табиат гўзалликларини кўра билиши, уни севиши, табиатда юз берадиган воқеа-ҳодисалар ҳақида тўғри тушунчага эга бўлиши, қолаверса табиат яратган бойликлардан оқилона фойдаланиш руҳида тарбиялашдан иборат бўлмоғи лозим. ўқув қўлланмада мактабгача таълим вазирлиги томонидан жорий этилган ўзбекистон республикасининг илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талаблари, “илк қадам” давлат ўқув дастурида берилган йиллик мавзувий режа асосида ой мавзулари ва ҳафта мавзуларига асосланиб, ўзбекистоннинг ўзига хос этник хусусиятлари, географик иқлими, табиий хусусиятлари ўрин олган ҳамда амалиётда эришилган ютуқлар асосида таълим-тарбия ҳақида назарий ғоялар берилган. қўлланма мактабгача ёшдаги болаларнинг ҳар бир ёш босқичига хос психофизиологик хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда илк ёшдаги кичик гуруҳдан то мактабгача тайёрлов гуруҳи учун мўлжалланган билим ва кўникмалар ҳажмини ўз ичига олади. бўлажак мактабгача таълим муассасаси тарбиячилари учун энг муҳими, таълим-тарбия тизимини тушуниб олиш, табиат билан таништиришнинг шакл, метод ва услубларини, шу билан бирга, болаларнинг билим-фаолиятларига раҳбарлик қилишни ўрганиб олишдир. …

3 / 125

кўпаядилар. жонли табиат вакиллари ўсимлик, ҳаво, сув, ёруғлик, иссиқлик ва озуқа бўлмаса яшай олмайди. жонли табиатдаги барча мавжудотлардан энг қудратлиси инсондир. инсон фикрлайди, меҳнат қилади, турли кашфиётлар ихтиро қилади. табиат инсонни маънавий бойитишнинг битмас-туганмас манбаидир. табиат билан инсон ўртасидаги уйғунликни таъминлашда экологик таълим-тарбиянинг роли ниҳоятда катта. таълим тизимининг барча босқичларида амалга ошириладиган узлуксиз экологик таълим ва тарбия инсоннинг табиатига, қолаверса, ўзига нисбатан янги муносабатларнинг шаклланишини тақозо этади. бу ўз навбатида баркамол инсоннинг шаклланишида пойдевор бўлиб хизмат қилиши мумкин. табиатга нисбатан муҳаббат уйғотиш она ватанга, унинг табиат ёдгорликлари, тарихий обидалари, халқимизнинг анъаналарига ҳурмат руҳида тарбиялашга, юксак маънавиятли шахснинг шаклланишига олиб келади. биосфера ерда ҳаёт пайдо бўлгандан бошлаб, узоқ тарихий даврлар давомида ривожланиб келмоқда. ернинг тирик организмлар ва биоген чўкинди тоғ жинслари тарқалган қисмини рус олими академик в.и.вернадский биосфера (юнонча - «биос» - ҳаёт,«сфера» шар) деб номлаган. биосфера сайёрамизнинг «ҳаёт қобиғи» ҳисобланиб, тирик организмларнинг ўзаро чамбарчас алоқа, муносабатларидан иборат мураккаб экосистемалар мажмуини …

4 / 125

атлами, атмосферанинг қуйи қатламлари, бундан ташқари қуруқликда эволюцион-тарихий тизимлар сифатида биогеографик табиий минтақалар, биомлар, ландшафт зоналар, айрим ландшафтлар ва ҳоказоларга ажралади. биосферага катта доирадаги биотик моддаларнинг айланиши характерлидир. биосферанинг умумий вазни 3 1024 бўлганда, тирик модда 1,8 – 2,5 1018г (қуруқ вазни)га тенг бўлади. биосфера тушунчаси фанга 1875-йилда австралиялик зоолог э.зюсс томонидан киритилган. биосфера ҳақидаги таълимот эса академик в.и.вернадский томонидан яратилган. сайёрамиздаги барча тирик организмлар йиғиндисини в.и.вернадский «тирик модда» деб атади. «тирик модда»нинг энг муҳим хусусиятлари унинг умумий вазни, кимёвий таркиби ва энергияси ҳисобланади. биосферанинг иккинчи таркибий қисми «ўлик модда» бўлиб, в.и.вернадскийнинг айтиши бўйича тирик организмлар қатнашадиган биосферадаги моддалар йиғиндисидан ҳосил бўлади. биосферада «оралиқ моддалар» ҳам мавжуд бўлиб, улар ўлик ва тирик моддаларнинг биргаликдаги фаолиятидан ҳосил бўлади. экология. бугунги кунда экология фани тушунчаси ҳар бир кишининг онгига сингиб бормоқда. деярли ҳар куни газета саҳифаларида, радио ва ойнаижаҳон кўрсатувларида ҳозирги шароитдаги экологик муаммолар ҳамда уларни ҳал этиш борасида олиб борилаётган саъй-ҳаракатлар …

5 / 125

нчалар экология фанининг манбаи ҳисобланади. шунинг учун умумий экология тўрт бўлимга бўлиб ўрганилади: аутекология, популяциялар экологияси, синекология ва биосфера. 1. аутекология («аутос» — юнонча сўз бўлиб, «ўзи» деган маънони билдиради) айрим турларнинг улар яшаб турган муҳит билан ўзаро муносабатини, уларнинг қандай муҳитга кўпроқ ва узвий мослашганлигини ўрганади. 2. популяциялар экологияси («папулясон» — французча сўз бўлиб, «аҳоли» деган маънони билдиради) популяциялар тузилмаси ва динамикасини, маълум шароитда турли организмлар сонининг ўзгариш (биомасса динамикаси) сабабларини текширади. 3. синекология («син» — юнонча сўз бўлиб, унинг маъноси «бирликда» демакдир) биогеоценозларнинг тузилиши ва хоссаларини, айрим ўсимлик ва ҳайвон турларини ўзаро алоқасини ҳамда уларни ташқи муҳит билан муносабатини ўрганади. 4. экотизимларнинг тадқиқ қилишнинг ривожланиши биосфера ҳақидаги таълимотни вужудга келтиради. бугунги кунга келиб экология фани аниқ биологик фанлар тизимидан чиқиб, атроф-муҳитга замонавий фан ва техника тараққиётининг таъсири натижасида ўта кенгайиб кетди. фанга «инсон экологияси» деган атама ҳам кириб келди. инсоннинг ташқи муҳитга муносабати бошқа тирик организмлардан тубдан фарқ …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 125 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiat bilan tanishtirish metodikasi"

ўзбекистон республикаси мактабгача таълим вазирлиги мактабгача таълим муассасалари раҳбар ва мутахассисларини қайта тайёрлаш вауларнинг малакасини ошириш институти табиат билан таништириш методикаси (мактабгача таълим муассасалари тарбиячилари учун) тошкент-2019 муаллифлар: д.т.махмудова, м.исхоқова, н.ф.абдуназарова, и.отабоев, м.файзуллаева, м.рустамова, с.рахимова, м.мухамедова тақризчилар: 1.тошкент педагогика колежи ўқитувчиси д.каримова кириш мактабгача ёшдаги болаларни ҳар томонлама камол топтириш ва тарбиялашнинг энг самарали усулларидан бири бу табиат билан таништиришдир. табиат — болани маънавий бойитишнинг битмас-туганмас манбаидир. болалар доимо у ёки бу шаклда табиат билан алоқада бўладилар. уларни ям-яшил ўтлоқлар, анвои гуллар, капалаклар, қўнғизлар, қушлар, ҳайвонлар, сузиб...

Этот файл содержит 125 стр. в формате DOCX (3,0 МБ). Чтобы скачать "tabiat bilan tanishtirish metodikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiat bilan tanishtirish metod… DOCX 125 стр. Бесплатная загрузка Telegram