qishloq xo'jalik biotexnologiyasi fanining mohiyati, vazifasi va rivojlanish bosqichlari

PPTX 17 стр. 74,3 КБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 74,3 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

презентация powerpoint қишлоқ хўжалик биотехнологияси фанининг мохияти, вазифаси ва ривожланиш босқичлари. режа: 1. биотехнология ёки биологик жараёнлар технологияси 2. биотехнологиянинг моҳияти 3. ўзбекистонда биотехнологиянинг ривожланиш тарихи биотехнология ёки биологик жараёнлар технологияси биологик агентлар ёки уларнинг мажмуаларидан (микроорганизмлар, ўсимликлар ва ҳайвон ҳужайралари, уларнинг компонентларидан) керакли махсулотлар ишлаб чиқариш мақсадида саноатда фойдаланиш деган маънони беради. адабиётларда «биотехнология» терминига мутахассис олимлар томонидан турли хил таърифлар бериб келинмоқдаки, фаннинг ҳозирги ривожланган даврида ҳам бирорта аниқ тўхтамга келинмаган. қуйида биотехнология соҳасининг етук олимлари томонидан ушбу терминга берилган таърифларга тўхталиб ўтамиз. а) анбаш, а.хемфери, н.миллисларнинг (1975) фикрига кўра “биотехнология” - янги биокимёвий ишлаб чиқаришлар маҳсулидир (витаминлар, антибиотиклар). б) “биотехнология” моддаларни биосинтез усули орқали озуқа олиш фанининг бўлими бўлиб, у «биоинженерия» соҳаси билан боғлиқдир. в) а.хастинг (1983) фикри бўйича «биотехнология» -пиво, вино, пишлоқ, витаминларни саноат асосида олиш жараёнидир. г) 1980 йил европа федерацияси кенгаши муҳокомасида “биотехнология” - биологик тизимлар асосидаги саноат жараёни деб қаралган. д) 1983 йил …

2 / 17

нтез қилишда), соф ҳолда металл ажратиш, оқова сувларни ва қишлоқ хўжалик ёки саноат чиқиндиларини қайта ишлашда кенг фойдаланилади. фан сифатида ўтган асрнинг 60-йилларидан шакллана бошлаган биотехнологиянинг тарихига чуқурроқ назар ташласак микроорганизмлар ёрдамида “бижғитиш”, “ачитиш” жараёнлари инсоният томонидан қадимдан кенг ишлатилиб келинаётганлигининг гувоҳи бўламиз. сутдан- қатиқ, узумдан- вино ва сирка, ачитқилар ёрдамида -нон тайёрлаш ва бошқа бир қанча биотехнологик жараёнларнинг қачон ихтиро қилинганлиги ҳозирча аниқ маълум эмас. умуман, юқорида зикр этилган микроорганизмлар ёрдамида амалга ошириладиган биотехнологик жараёнлардан ҳозиргача ҳам инсониятнинг рўзғор юритишида кенг қўлланилиб келинмоқда. биотехнологиянинг моҳиятини тушуниш учун мисолларга мурожаат қилайлик. бактерия ҳужайраси ҳар 20-60 минутда, ачитқи замбуруғлари 1,5-2,0 соатда иккига бўлиниб кўпайсалар, сут эмизувчилар ҳужайраларининг иккига бўлиниши учун 24 соат керак бўлади. бир кеча-кундузда оғирлиги 500 килограммли бўлган қорамол 500 грамм оқсил моддаси тўпласа, 500 килограмм ачитқи замбуруғи 500000 килограмм ёки ундан 1000 маротаба кўпроқ оқсил тўплайди. яна бир мисол: 1 куб метр озуқа муҳитида ачитқи замбуруғлари 24 соатда …

3 / 17

урли хилдаги реактивлар, эгилувчан биологик пластмассалар, антибиотиклар, ва бошқа кўплаб биоаралашмали махсулотлар) ишлаб чиқарилади. пиво, спирт, кир ювиш воситалари ишлаб чиқариш, тўқимачилик ва тери ошлаш каби жарёнларда ишлатиладиган фермент препаратлари ишлаб чиқариш ва қўллаш ҳам кенг йўлга қўйилган. биотехнологиянинг асосий йўналишларини, шартли равишда, қуйидагича тавсифлаш мумкин:  озуқа махсулотлари биотехнологияси;  қишлоқ хўжалигида ишлатиладиган препаратлар биотехнологияси;  саноат махсулотлари биотехнологияси;  доривор моддалар, диагностика ва реактивлар биотехнологияси;  биогидрометаллургияда ишлатиладиган биотехнология;  табиатни муҳофаза қилиш учун зарур бўлган биотехнологиялар. одатда, микроорганизмларни фойдали ва зарарли деб ўрганишга ҳаракат қилинади. бу фикр мутлақо тўғри эмас. фикримизча, барча микроорганизмлар фойдали, чунки улар табиатда модда алмашинувида фаол қатнашади ва кўплаб хилма-хил ҳаётий зарур моддалар синтез қилади. бинобарин, микроорганизмлар биз яшаб турган дунёнинг энг қудратли ишлаб чиқарувчи кучидир. улар ҳар хил физик-кимёвий муҳитга чидамли, тез мосланувчан, турли озуқа муҳитида яшаш қобилиятига эга. биологик жараёнларда ачитқи замбуруғлари, микромицетлар, бактериялар ва актиномицетлар (шуълали замбуруғлар) каби микроорганизмлардан фойдаланилади. …

4 / 17

йликка интилиш, бугунги кун фани ютуқлари олдида афсона эмаслиги ҳаммага маълумдир. ўтган асрнинг 80 – 90 йилларидан бошлаб, дунё олимларининг “xxi – аср биотехнология асри бўлади” деган башоратомуз сўзлари бежиз эмаслиги кўплаб мисоллар билан ўз тасдиғини топмоқда. ривожланган, замонавий биотехнология фанининг асосида унинг улкан ютуқлар манбаи бўлмиш микроорганизмлар дунёси ётади. шундай экан эришилган ютуқларда кўз илғамас, жажжи организмларнинг ҳам ўз ўрни бор, албатта. ўзбекистонда биотехнологиянинг ривожланиш тарихи озиқ-овқат ва озуқа махсулотлари биотехнологияси ўзбекистон учун энг кенжа фанлардан бўлиб, унинг тарихи узоққа бормайди (қадимий биотехнологиялар нон ёпиш, қатиқ тайёрлаш ва ҳ.к. бундан истисно). биотехнология ихтисослиги бўйича биринчи ўзбек академиги а.г.холмуродов (1939-1996) фузариум авлодига мансуб замбуруғлардан над-коферменти ва витаминлар комплекси (в гуруҳига кирувчи витаминлар, витамин рр, 10q ва ҳ.к.) тайёрлаш технологиясини яратди. академик м.и.мавлоний ўзбекистонда учрайдиган ачитқи замбуруғларни таҳлил қилиб, уларни нонвойчилик, виночилик ва чорвачиликка қўл келадиган турларини топди ва улар асосида махсус хамиртурушлар ва виночилик учун ачитқи тайёрлаш технологияларни яратди. профессор …

5 / 17

05) сомон ва ғўзапояни парчалашда "триходерма харзианум" деб аталмиш замбуруғ ферментларидан фойдаланиш мумкинлигини илмий асослаб берди ва бу технологияни амалиётга қўллаш бўйича таклиф ва мулохазаларни чоп этди. ж.ташпўлатов яратган бу технология қўлланилганда сомонда шакар миқдори 6-7% га етгани, унда витаминлар, аминокислоталар пайдо бўлганлиги ва шу туфайли сомоннинг озиқа-бирлиги бир неча баробар ошганлиги исботлаб берилган. ўзбекистонда биотехнология фанининг ривожланишига бош бўлган олим, б.ф.д., профессор м.м.рахимовдир. бу олим мамлакатимизнинг бир неча олийгоҳларида биотехнология кафедраларини очишда бош бўлди. олимнинг озиқ-овқат саноатида ферментлар ёрдамида, янги самарадор технологиялар яратганлиги таҳсинга сазовордир. ўзбек олимларидан т.г.гулямова, а.х.вахобов, х.а.бердиқулов, р.шаякубов, з.р.ахмедова, з.ф.исмоилов, и.ж.жуманиёзов ва бошқалар мамлакатимизда микроб биотехнологиясининг ривожлантириш устида чуқур илмий ва амаллий ишлар олиб бормоқдалар. шунингдек, марҳум профессорлар м.м.муродов ва т.ю.юсуповлар олиб борган чуқур илмий изланишлар асосида катта илмий амалий назариялар яратилган. шу ўринда, ўзбекистонда биотехнологиянинг ривожланишига катта ҳисса қўшган айрим йирик олимлар ҳақида қисқа маълумотлар бериб ўтишни лозим топдик. зероки уларнинг улкан меҳнатлари туфайли маҳаллий …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qishloq xo'jalik biotexnologiyasi fanining mohiyati, vazifasi va rivojlanish bosqichlari"

презентация powerpoint қишлоқ хўжалик биотехнологияси фанининг мохияти, вазифаси ва ривожланиш босқичлари. режа: 1. биотехнология ёки биологик жараёнлар технологияси 2. биотехнологиянинг моҳияти 3. ўзбекистонда биотехнологиянинг ривожланиш тарихи биотехнология ёки биологик жараёнлар технологияси биологик агентлар ёки уларнинг мажмуаларидан (микроорганизмлар, ўсимликлар ва ҳайвон ҳужайралари, уларнинг компонентларидан) керакли махсулотлар ишлаб чиқариш мақсадида саноатда фойдаланиш деган маънони беради. адабиётларда «биотехнология» терминига мутахассис олимлар томонидан турли хил таърифлар бериб келинмоқдаки, фаннинг ҳозирги ривожланган даврида ҳам бирорта аниқ тўхтамга келинмаган. қуйида биотехнология соҳасининг етук олимлари томонидан ушбу терминга берилган таърифларга тўхталиб ўтамиз. а)...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (74,3 КБ). Чтобы скачать "qishloq xo'jalik biotexnologiyasi fanining mohiyati, vazifasi va rivojlanish bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qishloq xo'jalik biotexnologiya… PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram