dinshunoslik faniga kirish. ibtidoiy din shakllari

PPTX 23 pages 1.9 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

презентация powerpoint 1-mavzu:dinshunoslik faniga kirish. ibtidoiy din shakllari reja: 1. dinshunoslik fanining predmeti maqsadi va vazifalari. 2. dinning funksiyalari. 3. dinning ibtidoiy shakllari. tayanch so’zlar din, dinshunos, din funksiyalari, fenomen, kompensatorlik, to’ldiruvchilik, integrativ (birashtiruvchilik), regulyativ (nazorat qiluvchilik), kommunikativ (aloqa bog`lovchilik), legitimlik (qonunlashtiruvchilik), dinshunoslik fani predmeti. 1. dinshunoslik fanining predmeti maqsadi va vazifalari dinshunoslik fanining predmeti dinshunoslik kishilik jamiyati tarixiy taraqqiyotining muayyan bosqichida paydo bo’lgan barcha din shakllarining ma’naviy, ijtimoiy, gnoseologik va psixologik ildizlarini, ularning ta’limoti va marosimchiligi, ijtimoiy hayotdagi mavqei va ijtimoiy funkstiyalarini ilmiy jihatdan o’rganuvchi fandir maqsadi talabalarni din va diniy ta’limotlarning diniy talqinidan tashqari ilmiy tushuncha, ta’limot, nazariya, falsafiy xulosalar bilan qurollantirishdan iborat. buning uchun hozirgi zamon fani yutuqlari asosida dinning kelib chiqishi, evolyustiyasi, hozirgi holati, insoniyatning ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy va ma’naviy hayotida tutgan o’rni haqida ilmiy-nazariy ta’limotlar bilan qurollantirish ko’zda tutiladi o’rta osiyoda, shu jumladan o’zbekistonda viii asrdan boshlab islom yagona hukmron dinga aylanganligi, xalqimiz turmush tarziga chuqur …

2 / 23

masalalarni tahlil etishda ilmiylik va ob’ektivlik uslubini qo’llanib, ularga diniy qarashlar taraqqiyotiga, inson kamolotiga xizmat qiladigan jihatlarini ajratib olish, mustaqil fikr yuritish orqali ilmiy-falsafiy dunyoqarashga asoslangan dunyoviy imon va e’tiqodni shakllantirish; ibtidoiy din shakllaridan tortib to urug`, qabila va milliy dinlargacha, ularda jahon dinlarining paydo bo’lishi va rivojlannshining ijtimoiy, gnoseologik va psixologik ildizlarini tarixiy dalillar asosida har tomonlama ilmiy taxlil kilish va umumlashtirish; kursni o’rganish jarayonida dinning ta’rifi, tavsifi, diniy va ilmiy kategoriya (asosiy tushunchalar), dinning mohiyati va uning kishilik jamiyati tarakqiyotidagi turli bosqichlarda tutgan o’rni; jamiyatni, shaxsni ma’naviy kamol toptirishda milliy va diniy qadriyatlarning ahamiyati; islomning markaziy osiyo, jumladan o’zbekiston xalqlari madaniyati va ma’naviyatiga ta’siri kabi masalalarni falsafiy taxlil qilish; talabalarga islom manbalari - qur’oni karim, hadis, shariat haqida umumiy ilmiy tushunchalar berish, uni rivojlantirishga ulkan hissa ko’shgan vatandosh bobokalonlarimiz hayoti va ijodi bilan tanishtirish; hadislarning tarbiyaviy ahamiyatini keng yoritish; tasavvuf ta’limotini takomillashtirishda hamyurtlarimiz ijodini bayon etish; hozirgi davrda …

3 / 23

ga etishishi qiyin, ilojsiz bo’lib ko’ringanda bunday ma’naviy ehtiyoj vujudga kelgan. chunki inson hayotida quvonchli yoki tashvishli onlarda, orzular ro’yobga chiqishi ilojsiz bo’lgan paytda insoniyatning dinga zhtiyoji jamiyat bo’lib yashash talablarida boshlangan; din bu o’rinda ma’naviy ehtiyojni qondiruvchi, tasalli beruvchilik vazifasini bajargan. dinning jamiyatda bajaradigan funksiyalari ikkinchidan, dinlar o’z ta’limot tizimini vujudga keltirib, unga e’tiqod qiluvchi shaxs va jamoani shu ta’limot doirasida saqlashga harakat qiladi. buni dinlarning birlashtiruvchilik (integrativlik) funkstiyasi deyiladi. bunda din muayyan ijtimoiy, etnik va ma’naviy hayotning o’z ta’siri doirasida bo’lishini ko’zda tutadi. masalan, islom o’tmishda markaziy osiyo xalqlarining ijtimoiy hayoti, axloqiy munosabatlari, hattoki adabiyot va san’atiga o’z ta’sirini ko’rsatgan. bular orqali elat va xalqdarda turli xil birlashtiruvchi munosabatlar qaror topgan. dinning jamiyatda bajaradigan funksiyalari uchinchidan, din dindorlar hayotini tartibga solish, nazorat qilish (regulyativlik) funkstiyasini ham bajaradi. har qanday dinlarning muayyan urf-odat, marosim va bayramlari bo’lib, ularni o’z vaqtida, diniy ta’lim va talab asosida bajarilishi shart qilib qo’yiladi. …

4 / 23

-qonunlashtiruvchilik funkstiyasini bajaradi. muayyan tarixiy sharoitni hisobga olish ilmiylik ob’ektivlik; dinning paydo bo’lishi va rivojlanishini ilmiy asoslarda o’rganish quyidagi hisobga olishni taqozo etadi: qiyosiylik umuminsoniy qadriyatlar bilan bog`liqliq din mavjudligini, umuman gnoseologik ijtimoiy-iqtisodiy va psixologik dinning ibtidoiy shakllari |totemizm animizm fetishizm shamanizm magiya totemizm totem» so’zi shimoliy amerikada yashaydigan ojibva qabilasi tilida «uning urug’i» ma’nosini anglatadi va mohiyatan «odamning hayvonot yoki o’simlikning muayyan turlariga qarindoshlik aloqasi bor», deb e’tiqod qilishlik ehtimol, ma’lum bir jamoaning avvalda asosiy ozuqa manbaini tashkil qilgan hayvon yoki o’simlikka nisbatan e’tibor keyinchalik vujudga kelgan qabilaning diniy tasavvurlarining asosiy shakllaridan biriga aylangan bo’lishi mumkin. urug’dosh guruhlar o’zlarini umumiy belgilari va totemlari bo’lgan hayvon yoki o’simlikdan kelib chiqqan deb bilar edilar. totemlarga bunday e’tiqod uzoq o’tmishga tegishlidir, ularning mavjud bo’lganligini faqat qadimgi rivoyatlargina tasdiqlaydi. masalan, hozirgacha avstraliya aborigenlari orasidan bu xususda afsonalar saqlanib qolgan. animizm animizm (lotin tilida «anima» – «ruh», «jon» ma’nolarini anglatadi). animizm – ruhlar mavjudligiga …

5 / 23

l, momoqaldiroq va chaqmoq kabilarni ilohiylashtirib, ularda ruh mavjud deb bilar edi. fetishizm fetishizm («fetish» so’zi fr. fetiche – «but», «sanam», «tumor» ma’nosidagi so’zni anglatadi). mohiyati tabiatdagi jonsiz predmetlarga sig’inishdir. unga ko’ra alohida buyumlar kishini o’z maqsadiga erishtirish, ma’lum voqea-hodisalarni o’zgartirish kuchiga ega. fetish ham ijobiy, ham salbiy ta’sir etish kuchiga ega. fetishizm yog’och, loy va boshqa materiallardan yasalgan buyumlarning paydo bo’lishi bilan bir paytda shakllangan. bu butlarda va tumorlarda jamoalar g’ayritabiiy dunyodan keladigan ilohiy qudratning timsolini ko’rdilar. s h a m a n i z m shamanizm («shaman» so’zining tungus tilidagi ma’nosi – «sehrgar»). sehrgarlik (afsun, magiya) real natijalar olish uchun ilohiy kuchlarga ta’sir etish maqsadida amalga oshiriladigan rituallar – urf-odatlar majmuasidir. u totemizm va animizm bilan bir vaqtda paydo bo’lib, unga ko’ra uning vositasida kishilar o’z totemlari, ota-bobolarining ruhlari bilan xayolan bog’lanishni amalga oshirib kelganlar. shamanizm qadim o’tmishda paydo bo’lib, minglab yillar davomida saqlanib kelgan va tabiiyki, muntazam …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik faniga kirish. ibtidoiy din shakllari"

презентация powerpoint 1-mavzu:dinshunoslik faniga kirish. ibtidoiy din shakllari reja: 1. dinshunoslik fanining predmeti maqsadi va vazifalari. 2. dinning funksiyalari. 3. dinning ibtidoiy shakllari. tayanch so’zlar din, dinshunos, din funksiyalari, fenomen, kompensatorlik, to’ldiruvchilik, integrativ (birashtiruvchilik), regulyativ (nazorat qiluvchilik), kommunikativ (aloqa bog`lovchilik), legitimlik (qonunlashtiruvchilik), dinshunoslik fani predmeti. 1. dinshunoslik fanining predmeti maqsadi va vazifalari dinshunoslik fanining predmeti dinshunoslik kishilik jamiyati tarixiy taraqqiyotining muayyan bosqichida paydo bo’lgan barcha din shakllarining ma’naviy, ijtimoiy, gnoseologik va psixologik ildizlarini, ularning ta’limoti va marosimchiligi, ijtimoiy hayotdagi mavqei va ijtimoiy funksti...

This file contains 23 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "dinshunoslik faniga kirish. ibtidoiy din shakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik faniga kirish. ibt… PPTX 23 pages Free download Telegram