kirish. landshaftshunoslik fani va uning mazmuni

PPT 16 стр. 292,0 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 292,0 КБ

Тип файла PPT

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

тупроқнинг ҳосил бўлиш жараёни tuproqshunoslik va dehqonchilik kafedrasi «toshkent irrigatsiya va qishloq xo’jaligini mexanizasiyalash muhavdislari instituti» мту мavzu: kirish. landshaftshunoslik fani va uning mazmuni тоshkent - 2022 landshaftshunoslik asoslari fani ma’ruzachi: b.f.n. xakberdiyev obid eshniyozobicn reja: 1. landshaftshunoslik fanining rivojlanish tarixi va asosiy yo’nalishlari. 2. landshaftshunoslik fanining rivojlanish tarixi va bosqichlari. foydalaniladigan adabiyotlar: аsosiy adabiyotlar: 1. рамазонов о., юсупбеков о. “тупроқшунослик ва деҳқончилик”, дарслик. т: шарқ, 2003 й. - 270 б. 2. ramazonov o., yusupbеkov o. “tuproqshunoslik va dеhqonchilik”, darslik. t: sharq, 2005 й. - 270 b. 3. zokirov sh.s. “kichik hududlar tabiiy geografiyasi”, o`quv qo`llanma. t.: universitet, 2010 y. - 138 b. 4. исаченко а.г. "ландшафтоведение и физико-географическое районирование", учебное пособие. m: 1991 g. - 124 с. 5. зокиров ш.с. “антропоген ва амалий ландшафтшунослик”, ўқув қўлланма.т: университет, 1998 й. - 66 б. 6. абдуллаев х.а. “биогеохимия ва тупроқ муҳофазаси асослари”. ўқув қўлланма. т: ўқитувчи. 1989 й. - 127 б. …

2 / 16

yyanlashib borishi tabiiydir. shu nuqtai nazardan qaraganda, tabiiy geografiya fanining qozirgi rivojlanish bosqichida uning tadqiqot obyekti haqida to‘rtta tushuncha hosil bo‘lganligini e'tirof etish mumkin. tabiiy geografiyaning obyekti haqidagi birinchi va eng keng tarqalgan tushuncha geografik qobiq haqidagi tushunchadir. bu tushunchaga asos bo‘lgan dastlabki fikr p.i.brounov (1910) tomonidan, uning tabiiy geografiyadan tuzgan o‘quv qo‘llanmasida bildirilgan edi. unda yozilishicha, tabiiy geografiya yerning qiyofasini, ya'ni yerning turli hodisalar va organik hayotga makon bo‘lgan tashqi qobig‘ini o‘rganadi. bu qobiq bir-biriga tutash bo‘lgan, o‘zaro ta'sir va aloqadorlikda bo‘lgan sferalar, ya'ni litosfera, gidrosfera, atmosfera va biosferadan tashkil topgandir. geografik qobiqning eng muhim xususiyatlaridan yana biri shundaki, uning komponentlari o‘zining tuzilishi va rivojlanishi bilan o‘zaro yaqin bog‘liqlikda va chuqur aloqadorlikdaki, alohida tabiat hodisasi hisoblanmish bir butunlikni, yaxlitlikni hosil qilgan. shu bilan birga u murakkab hududiy tabaqalangandir, ya'ni turli katta-kichiklikdagi tabiiy geografik komplekslardan tashkil topgandir. bu, o‘z navbatida, tabiiy geografiyaning tadqiqot obyekti haqidagi ikkinchi tushunchaning shakllanishiga olib keladi. …

3 / 16

963) hisoblanadi. u geotizimlar haqidagi ta'limotning asoschisi hamdir. v.b.sochavaning fikricha, geotizimlar haqidagi ta'limot tabiiy geografiya fanining "o‘zagi" ekanligini e'tirof etish bironta shubha yoki ikkilanish uyg‘otmasligi kerak. chunki bu ta'limot qonuniydir va geografiyaning bundan keyingi taraqqiyotini ta'minlashga qodirdir. tabiiy geografiyaning obyekti, predmeti va tarmoqlari tabiiy geografiyaning obyekti va uning tabaqalanishi tabiiy geografiyaning predmeti va uning ko‘lamlari tabiiy geografiyaning asosiy tarmoqlari geografik qobiq planetar ko‘lamdagi eng katta va eng murakkab tabiiy geografik kompleks umumiy tabiiy geografiya yoki umumiy yer bilimi materik o‘lka zona provinsiya kichik provinsiya okrug rayon regional ko‘lamdagi katta va murakkab tabiiy geografik komplekslar katta hududlar tabiiy geografiyasi yoki regional tabiiy geografiya landshaft joy urochishe fatsiya topologik (mahalliy) ko‘lamdagi kichik va oddiy tabiiy geografik komplekslar kichik hududlar tabiiy geografiyasi yoki landshaftshunoslik birinchi yo’nalishda o’rganish umumiy tabiiy geografiyaning vazifasi hisoblanadi. ikkinchisi esa landshaftshunoslik fanining vazifasidir. umumiy tabiiy geografiyadan beriladigan bilimlar landshaftshunoslikni o’rganishdagi birinchi bosqich bo’lib, landshaftshunoslikning o’zi esa umumiy tabiiy geografiyaning …

4 / 16

riga borib taqaladi. tuproqshunos va geograf olim, geografik zonallik qonuniyatini birinchi bor ilmiy asoslab bergan v.v.dokuchayev o‘zining 1883 yilda nashrdan chiqqan "русский чернозем" nomli asarida yangi tabiiy jism, ya'ni tuproqni kashf qildi. uning bu kashfiyoti yangi fanning, tuproqshunoslik fanining tug‘ilishiga sabab bo‘ldi. v.v.dokuchayev landshaft, landshaftshunoslik yoki geografiya so‘zlarini ishlatmagan bo‘lsa ham o‘z fikrlari bilan tabiiy geografik komplekslar haqidagi "yangi geografiyaning" dunyoga kelishiga sababchi bo‘ldi. shu ma'noda mulohaza yuritgan l.s.berg, v.v.dokuchayevni landshaft haqidagi ta'limotning yaratuvchisi va hozirgi zamon geografiyasining asoschisi deb atagan bo‘lsa, landshaftshunos n.a.solnsev (1948) v.v.dokuchayev landshaftshunoslikning tub asoslarini, ya'ni poydevorini yaratdi deb ta'kidlaydi. uning dasht landshaftlarini o‘zgartirish bo‘yicha tuzgan dasturini inobatga olgan a.g.isachenko (1991) esa v.v.dokuchayev amaliy geografiya, aniqrog‘i amaliy landshaftshunoslikning ham asoschisidir, degan xulosaga keladi. v.v.dokuchayev o‘zidan keyin bir talay hamfikr shogirdlar qoldirgan olimlardandir. uning g‘oyalarini keyinchalik a.n.krasnov (1862 - 1914), g.f.morozov (1867 - 1928), g.i.tanfilev (1857 -1928), g.n.visotskiy (1865 - 1946), v.i.vernadskiy (1863 -1945), k.d.glinka (1867 - …

5 / 16

.s.bergning ilmiy faoliyatidagi uchta asosiy yo‘nalishni ajratadi. bular: 1) geografik zonalar haqidagi ta'limot, 2) geografik landshaft haqidagi ta'limot va 3) yer yuzasi tabiati (geografik muhit)ning rivojlanishi haqidagi ta'limotdir. landshaftshunoslik fanining taraqqiyotiga salmoqli hissa qo‘shgan taniqli olimlardan yana biri f.n.milkovdir (1918-1996). u keyingi, qariyb 40-45 yil mobaynida landshaftshunoslikda o‘ziga xos yo‘nalishning, ya'ni "landshaft - umumiy tushunchadir" degan g‘oyaga asoslangan yo‘nalishning shakllanishiga katta hissa qo‘shgan va keng targ‘ibot qilgan tabiiy geograflardandir. f.n.milkovning fikricha, landshaft tushunchasi iqlim, tuproq, o‘simlik yoki relyef kabi umumiy tushunchadir va bu hududning katta yoki kichikligidan qat'iy nazar tadbiq qilinishi mumkin. landshaftshunoslik yoki tabiiy geografiyaning rivojlanish tarixi bilan shug‘ullangan tadqiqotchilarning ko‘pchiligi fanning taraqqiyot tarixini ma'lum bosqichlarga yoki davrlarga bo‘lib o‘rganishga harakat qilganlar. jumladan, rus geografiyasida tabiiy hududiy komplekslar haqidagi tushunchalarning rivojlanishi mavzuida maxsus izlanishlar olib borgan n.g.suxova (1981) to‘rtta davrni ajratadi, ya'ni; i. xix asrning 80-yillaridan xx asrning 10-yillarigacha bo‘lgan davr. bu tabiiy geografik kompleks g‘oyasining tug‘ilishi davridir. ii. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kirish. landshaftshunoslik fani va uning mazmuni"

тупроқнинг ҳосил бўлиш жараёни tuproqshunoslik va dehqonchilik kafedrasi «toshkent irrigatsiya va qishloq xo’jaligini mexanizasiyalash muhavdislari instituti» мту мavzu: kirish. landshaftshunoslik fani va uning mazmuni тоshkent - 2022 landshaftshunoslik asoslari fani ma’ruzachi: b.f.n. xakberdiyev obid eshniyozobicn reja: 1. landshaftshunoslik fanining rivojlanish tarixi va asosiy yo’nalishlari. 2. landshaftshunoslik fanining rivojlanish tarixi va bosqichlari. foydalaniladigan adabiyotlar: аsosiy adabiyotlar: 1. рамазонов о., юсупбеков о. “тупроқшунослик ва деҳқончилик”, дарслик. т: шарқ, 2003 й. - 270 б. 2. ramazonov o., yusupbеkov o. “tuproqshunoslik va dеhqonchilik”, darslik. t: sharq, 2005 й. - 270 b. 3. zokirov sh.s. “kichik hududlar tabiiy geografiyasi”, o`quv qo`llanma. t.: universi...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPT (292,0 КБ). Чтобы скачать "kirish. landshaftshunoslik fani va uning mazmuni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kirish. landshaftshunoslik fani… PPT 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram