odamdagi irsiy kasalliklar

DOCX 14 pages 1.4 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

dars ishlanma sana: 31. 05. 2019 yil fan: biologiya(sitologiya va genetika asoslari) sinf : 9 o’qituvchi: to’ychiyeva dildora mavzu: odamdagi irsiy kasalliklar darsning ta’limiy maqsadi:o’quvchilarga irsiy kasalliklar haqida ma’lumot berish, kasallik turlari, kelib chiqish sabablarini tushuntirish. darsning tarbiyaviy maqsadi:o’quvchilarga irsiy kasalliklar haqida ma’lumot berish orqali ularning bilim savyasini oshirish, sog’lom avlod uchun kurashish kerakligini uqtirish va fanga bo’lgan qiziqishni uyg’otish hamda rivojlantirish. darsning rivojlantiruvchi maqsadi:o’quvchilarda kasallik turlarini tushuntirish orqali ularning bilim ,ko’nikma va malakalarini rivojlantirish olgan bilim va ko’nikmalarini amalda qo’llash. darsni jihozlash:mavzuga oid ko’rgazmali qurollar,tarqatma materiallar. darsda qo’llaniladigan metodlar: fsmu metodi “yosh genetiklar” o’yini baliq skeleti darsning usuli:ogzaki va ko’rgazmali adabiyotlar: 9 sinf biologiya (genetika va sitologiya asoslari) hamda qarshi kurash chora tadbirlarini tushuntirishdan iborat. darsning borishi: i.tashkiliy qism 2 daqiqa: sinf o’quvchilarini darsga tayyorlash,salomlashish,davomatni aniqlash,kun yangiliklari haqida suhbat.o’quvchilarni dars mavzusi,maqsadi ,borishi bilan tanishtirish. ii.o’tgan mavzu yuzasidan o’quvchilarning bilimlarini nazorat qilish va baholash 7 daqiqa. sinf o’quvchilarini 4 guruhga …

2 / 14

iq rangli (b) dan dominant bo’ladi. genetik formulalardan foydalanib, quyidagicha chatishtirishlarning natijasini yozib bering: yumaloq qizil mevali o‘simlik noksimon sariq mevali o‘simlik bilan chatishtirildi. naslidagi barcha o‘simliklar yumaloq qizil meva berdi. ota-ona o‘simliklarning genotipi qanaqa? duragaylarning genotipi-chi? formulalarini yozib bering. har ikkala holatda ham guruhlarga ball beriladi. iii. yangi mavzuni o’rganish 20 daqiqa: reja: 1.irsiy kasalliklar va uni o’rganishda tibbiyot genetikasining o’rni 2.gen kasalliklari va unga misollar 3.odamdagi xromosoma kasalliklari haqida tushuncha 4.kasallikni oldini olish va tibbiy-genetik maslahat berish genetika tibbiyot uchun katta ahamiyatga ega bo’lib bormoqda.odatdan tashqari o’zgarishlar va kasalliklar genotipga bog’liqdir.odamlar populyatsiyasida 2000 dan ortiq irsiy kasalliklar nasldan naslga o’tishi aniqlangan.odamdagi irsiy kasalliklar va ularning paydo bo’lish sabablarini hamda davolash usullarini tibbiyot genetikasi o’rganadi. irsiy kasalliklar shartli ravishda ikkiga: gen va xromosoma kasalliklariga ajratiladi. gen kasalliklari — dominant va retsessiv hollarda namoyon bo‘ladi. dominant gen kasalliklari fenotipda aniq yuzaga chiqadi. bunday kasalliklami davolash imkoni bo‘ladi. retsessiv gen kasalliklari …

3 / 14

salligi retsessiv genlarni gomozigota holatga o‘tishi natijasida paydo bo‘ladi. bu kasallik odamlar orasida 10000 tadan bittasida yoki 200000 tadan bittasida uchrashi mumkin. bu kasallik terida pigmentlar bo‘lmasligi, sochlari oq va ko‘rish qobiliyatida kamchiliklar bo‘lishi, quyosh nuriga juda ta’sirchan bo‘lishi bilan farqlanadi. gemofiliya va daltonizm kasalliklari jinsiy x- xromosomaga birikkan holda nasldan naslga o‘tadi. albinizm bilan kasallangan bemor gemofiliya kasalligining nasllarda namoyon bo’lishi xromosoma kasalliklariga — daun sindromi, кlaynfelter sindromi, shershevskiy-terner sindromlarini misol qilish mumkin. xromosoma kasalliklari xromosoma soni va tuzilishining o‘zgarishi bilan bog‘liq. daun sindromi erkaklarda ham ayollarda ham uchraydi. bu kasallikning kelib chiqishiga asosiy sabab 21- juft xromosomaning bittaga oshib ketishi natijasida diploid to‘plam 47 ta bo‘lib qolishidir. bu kasallikning asosiy belgisi, bemorning boshi nomutanosib kichik, yuzi keng, ko‘zlari kichik va bir-biriga yaqin joylashgan bo‘ladi. og‘zi yarim ochiq, aqliy zaif, odatda bepusht, uzoq yashamaydi. bunday kasallarda yurak va yirik qon tomirlari nuqsoni ko‘p uchraydi. daun sindromi bilan kasallangan bolalarning …

4 / 14

bunday ayollarning bo‘yi juda past bo‘ladi. ularda tuxumdon rivojlanmagan, ikkilamchi jinsiy belgilar juda sust namoyon bo‘ladi. shershevskiy-terner sindromi kasalligi o‘rta hisobda yangi tug‘ilgan 5000 ta qizdan bittasida uchraydi. shersheviskiy terner sindromi bilan tug’ilgan qizcha · tibbiy genetika uchun turli irsiy kasalliklar bo‘yicha geterozigota tashuvchilarni aniqlash katta ahamiyatga ega. chunki geterozigota tashuvchi organizm irsiy kasalliklar bilan o‘zlari og‘rimaydi. agar geterozigota tashuvchilar bir xil irsiy kasallikka ega bo‘lsa, bunday kishilar nikohidan tug‘ilgan bolalarning irsiy kasallik bilan tug‘ilish ehtimoli ko‘pdir. · buning oldini olish uchun maxsus tibbiy-genetik maslahat markazlari tashkil etilib, oila qurishga qaror qilgan yoshlarga, ular oilasida tug‘iladigan farzandlar salomatligi haqida tushuntirish ishlari olib borilmoqda. odam irsiyatiga, belgi va xususiyatlarning rivojlanishiga spirtli ichimliklar, ko‘knor, qoradori, nasha kabi narkotik moddalar juda yomon ta’sir qiladi. ichkilikboz, nashavand, narkomanlar oilasida tug‘ilgan bolalarning aksariyatida aqliy va jismoniy jihatdan zaiflik uchraydi. demakki, sog‘lom avlod uchun kurash, irsiy kasalliklarning oldini olish va davolashning yangi usullarini ishlab chiqish tibbiyot …

5 / 14

arga javob berish ,uyga vazifalarni so’rashda g’olib bo’lgan guruh a’zolarini baholash,darsda faol qatnashgan o’quvchilarni rag’batlantirish, bahosidan norozi bo’lgan o’quvchilarga qo’shimcha savollar berish baholash, qolgan o’quvchilarning natijalarini e’lon qilish va kundaliklariga qo’yish ,uyga vazifa qilib yangi mavzuni darslikdan o’qish ,mavzudan keyin berilgan savollarga tayyorlanish,rasmlar bilan ishlashni tayinlash. darsning texnologik xaritasi texnologik bosqichlar o’qituvchi faoliyati o’quvchi faoliyati i. tashkiliy qism 2 daqiqa o’quvchilarni ,,odamdagi irsiy kasalliklar’’ va turlari haqida tanishtirish tarqatma materiallar tarqatishdan va guruhlarga ajratishdan iborat. dars mavzusi maqsadi borishi va unda bajari- ladigan topshiriqlarni anglaydi. guruhlarga birikadi ii. o’tilgan mavzu yuzasidan o’quv-chilarning bilimla-rini nazorat qilish va baholash 7 daqiqa o’qituvchi har bir guruhga har xil metodlardan foydalanib savollar beradi o’quvchilarning bilimlarini tekshirish uchun o’tgan mavzu yuzasidan metodlar yordamida topshiriqlarni bajaradi va o’qituvchi bergan savollarga javob beradi ularni baholaydi. iii. yangi mavzuni o’rganish 20 daqiqa yangi mavzu haqida doskada tushuntirish ko’rgazmali qurollar,tarqatma materiallar orqali ma’lumot beriladi o’quvchilar diqqat bilan ting laydilar …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "odamdagi irsiy kasalliklar"

dars ishlanma sana: 31. 05. 2019 yil fan: biologiya(sitologiya va genetika asoslari) sinf : 9 o’qituvchi: to’ychiyeva dildora mavzu: odamdagi irsiy kasalliklar darsning ta’limiy maqsadi:o’quvchilarga irsiy kasalliklar haqida ma’lumot berish, kasallik turlari, kelib chiqish sabablarini tushuntirish. darsning tarbiyaviy maqsadi:o’quvchilarga irsiy kasalliklar haqida ma’lumot berish orqali ularning bilim savyasini oshirish, sog’lom avlod uchun kurashish kerakligini uqtirish va fanga bo’lgan qiziqishni uyg’otish hamda rivojlantirish. darsning rivojlantiruvchi maqsadi:o’quvchilarda kasallik turlarini tushuntirish orqali ularning bilim ,ko’nikma va malakalarini rivojlantirish olgan bilim va ko’nikmalarini amalda qo’llash. darsni jihozlash:mavzuga oid ko’rgazmali qurollar,tarqatma materiallar. da...

This file contains 14 pages in DOCX format (1.4 MB). To download "odamdagi irsiy kasalliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: odamdagi irsiy kasalliklar DOCX 14 pages Free download Telegram