pedagogik tadqiqotlarda ilmiy dalillar va ularning roli

DOC 12 стр. 131,0 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 131,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

mavzu. pedagogik tadqiqotlarda ilmiy dalillar va ularning roli reja: 1. ilmiy dalilning mantiqiy-gnoseologik mohiyati. 2. pedagogik tadqiqotlarning mantiqiy-gnoseologik modeli. 3. yempirik ma’lumotlar, misollar va illustrasiyalar. 4. ilmiy dalilllar ilmiy bilimlarning tarkibiy qismi sifatida. 5. ilmiy dalillarning o‘ziga xos xususiyatlari. ilm – bu o‘qish, o‘rganish hamda hayotiy tajriba asosida orttirilgan bilim va malakalar majmuasi. fan – dunyo haqidagi ob’ektiv bilimlar majmuasidir. tarixiy taraqqiyot jarayonida fan jamiyatning ishlab chiqaruvchi kuchlariga aylanib boradi. fanning vazifasi tabiait, jamiyat va tafakkur haqidagi yangi bilimlar hosil qilishdan to ularni amaliyotga joriy qilishgacha bo‘lgan faoliyatini o‘z ichiga oladi. kishi organizmi va ruhiyati hamda intellektual salohiyatini atrof-muhit, bepoyon olam sirlari va rivojlanish mexanizmlarini o‘rganib, ulardan kishilik jamiyatining ravnaqi uchun foydalanish ilm-fanning bevosita maqsadidir. fanning paydo bo‘lishi kishilik jamiyatining paydo bo‘lishi bilan bevosita bog‘liq. dastlabki bilimlar amaliy xarakterga ega bo‘lgan. taraqqiyot davom etishi asosida qadimgi zamon mutafakkirlari tabiat, jamiyat va tafakkurni goho birgalikda, goho ayrim-ayrim ravishda bayon etishga urina …

2 / 12

. bugungi kundagi algoritm termini ham ulug‘ olim muhammad muso al-xorazmiy nomi bilan bevosita bog‘liqdir. ahmad mirvaziy esa o‘sha paytdagi trigonometriya fani rivojiga katta hissa qo‘shdi. abu nasr farobiy falsafiy fikrlarni rivojlantirdi, komil inson tarbiyasiga katta e’tibor berdi. “fozil odamlar shahri” asari orqali yaxshilik haqidagi ta’limotlarni tizimlashtirdi, musiqaning matematik nazariyasini yaratdi. hamid xo‘jandiy, umar xayyomlar kub tenglamalar nazariyasini yanada rivojlantirdi. mahmud qoshg‘ariy o‘z davrining qomusiy olimi edi. u “devoni lug‘ati turk” asarini yaratdi. abu rayhon beruniy ham qomusiy ilmlar sohibi bo‘lgan. u geodeziya, menerologiya, formokologiya, kimyo, tarix va shu kabi ko‘pgina fanlar bilan shug‘ullandi va ular rivojiga munosib hissa qo‘shdi. abu ali ibn sinoning tibbiy ilmi bo‘yicha ta’limoti dunyoga mashhur bo‘ldi va meditsina termini ham ulug‘ olim nomidan kelib chiqqan. mirzo ulug‘bek, ali qushchi, g‘iyosiddin koshiy, qozizoda rumiylar sonlar nazariyasini yanada mukammallashtirdi, falakiyot ilmini rivojlantirib, mirzo ulug‘bek munajjimlar xudosi uroniya yonidan joy oldi. mirzo ulug‘bek va al-farg‘oniylar nomiga ikkita yulduz …

3 / 12

davlatchilik va boshqaruv tizimining shakllanishi bilan bog‘liq bo‘lgan buyuk voqelikdir [2]. xx asrning o‘rtalariga kelib fanning ijtimoiy hayotdagi roli mislsiz darajada oshdi. fanlar taraqqiyotidagi inqiloblarning xarakteri o‘zgardi, ya’ni ilm sohasidagi inqiloblar texnika sohasidagi axborotlar bilan uyg‘unlashib ketdi va ilmiy–texnika inqilobi yuzaga keldi. xx asr 40 -yillarining oxirlaridagi ilmiy-texnika inqilobi fanning bevosita ishlab chiqarish kuchlariga aylanish natijasida fanning o‘zida, texnikada va ishlab chiqarishda katta sifat o‘zgarishlariga olib keldi. natijada har 10-15 yilda ilmiy faoliyat hajmi ikki marta oshib kela boshladi. shu narsani mamnuniyat bilan qayd etish mumkinki xx asrning 70 –yillardagi olim va ilmiy xodimlar soni butun fan taraqqiyoti davrlarida yashagan olimlar sonining 90 % dan ko‘prog‘ini tashkil etdi, degan xulosalarga ham kelindi. umuman olganda shuni qayd etish mumkinki, jahon miqyosida ilmiy xodimlarning o‘sish foizi aholining o‘sish foiziga qaraganda bir necha marta ortiq, ya’ni fan ijtimoiy salohiyatning muhim omiliga aylandi. fanning ijtimoiy mohiyati muhim ahamiyat kasb etdi. bu esa ilm-fan rivojini …

4 / 12

q mamlakatlarida viii-ix asrlarda vujudga kela boshladi. ma’mun akademiyasi bu boradagi fikrimiz dalillaridan biri bo‘lib hisoblanadi. bu haqda mazkur ishning akademiya qismida batafsil to‘xtalamiz. bu borada nafaqat olimlarimiz ilm-ma’rifatni tarqatishga jonbozlik ko‘rsatgan, balki davlat rahbarlarimiz ham bu sohaga homiylik qilib ilm-fan ravnaqiga katta hissa qo‘shgan. jumladan, amir temur, mirzo ulug‘bek va boshqalar ilmiy markazlar tashkil etib, ularga iqtidorli olimlarni to‘plaganlar hamda yozma manbalar bilan ularni ta’minlaganlar. fanning rivojlanishi uchun imkon yaratish va uni maqsadli boshqarish jamiyat taraqqiyotiga samarali ta’sirni ta’minlash demakdir. ilmiy muassasalarni bir joyga jamlash va markazlashtirish umummilliy hamda xalqaro ilmiy tashkilotlar, ilmiy markazlarning tashkil bo‘lishiga olib keldi. natijada xx asrlarda ixtisoslashgan ilmiy tashkilotlar (muassasalar) soni keskin ravishda oshdi. fan sohalari bo‘yicha ilmiy muassasalar tashkil bo‘la boshladi hamda yangi nomdagi fanlar yo‘nalishlari yuzaga kela boshladi. jumladan, kibernetika (iqtisodiy kibernetika, bio-med. kibernetika, texnika kibernetikasi), matematik lingvistika, geofizika, biotexnika, ehtimollar nazariyasi, ergonomika, informatika, texnik estetika va shu kabilar yangi nomlarni olgan …

5 / 12

utuqlari xalq xo‘jaligining turli sohalariga tadbiq qilinmoqda. bioorganik va fizik, kimyo, o‘simlik moddalari va yuqori molekulali birikmalar kimyosi ko‘plab tabiiy va sun’iy kimyoviy moddalarni olish imkonini berdi. botanika va seleksiya, zoologiya va meditsina, bioximiya, biofizika va geoximiya, geologiya va seysmologiya yirik muvaffaqiyatlarga erishdi. filosofiya va huquq, til va adabiyot, tarix va sharqshunoslik sohalarida ham yirik ilmiy tadqiqot ishlari olib borilmoqda. keyingi chorak asr davomidagi ilmiy - texnik taraqqiyotga nazar tashlasak, bu davr ichida ko‘pgina, ayniqsa fizika, matematika, mexanika, ximiya, biologiya kabi aniq fanlar va shu bilan birga texnikada tamomila yangicha sifat va tamoyillarga ega bo‘lgan qonunlar, nazariyalar va gipotezalarning vujudga kelganligini shohidi bo‘lamiz. fanlarning o‘zaro hamkorligi tezlashib, fanning yangi sohalari paydo bo‘la boshladi. bular esa o‘z navbatida texnika taraqqiyoti uchun xizmat qiladi. ayniqsa, hozirgi davrda xalq xo‘jaligini boshqarishni avtomatlashtirish keng ko‘lamda amalga oshirilmoqda. bu borada fan va texnika yutuqlarini o‘z navbatida yoshlarga yetkazib borish, hozirgi zamon darslariga qo‘yilgan talablardan biridir. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "pedagogik tadqiqotlarda ilmiy dalillar va ularning roli"

mavzu. pedagogik tadqiqotlarda ilmiy dalillar va ularning roli reja: 1. ilmiy dalilning mantiqiy-gnoseologik mohiyati. 2. pedagogik tadqiqotlarning mantiqiy-gnoseologik modeli. 3. yempirik ma’lumotlar, misollar va illustrasiyalar. 4. ilmiy dalilllar ilmiy bilimlarning tarkibiy qismi sifatida. 5. ilmiy dalillarning o‘ziga xos xususiyatlari. ilm – bu o‘qish, o‘rganish hamda hayotiy tajriba asosida orttirilgan bilim va malakalar majmuasi. fan – dunyo haqidagi ob’ektiv bilimlar majmuasidir. tarixiy taraqqiyot jarayonida fan jamiyatning ishlab chiqaruvchi kuchlariga aylanib boradi. fanning vazifasi tabiait, jamiyat va tafakkur haqidagi yangi bilimlar hosil qilishdan to ularni amaliyotga joriy qilishgacha bo‘lgan faoliyatini o‘z ichiga oladi. kishi organizmi va ruhiyati hamda intellektual salohi...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOC (131,0 КБ). Чтобы скачать "pedagogik tadqiqotlarda ilmiy dalillar va ularning roli", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: pedagogik tadqiqotlarda ilmiy d… DOC 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram