otning grammatik kategoriyalari va ularning ta'lim bosqichlari darsliklarda berilishi

DOCX 34 pages 58.4 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 58.4 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ otning grammatik kategoriyalari va ularning taʼlim bosqichlari darsliklarida berilishi kirish…………………….5 i.bob. boshlang‘ich sinflarda ot so‘z turkumini o‘rganish 1.1 otning ma’nolari va grammatik belgilari va kelishik qo‘shimchalarini o‘rganish………………6 ii.bob. otning grammatik kategoriyalari. 2.1 otning ma’no guruhlari. otlar ma’no jihatdan bo‘linishi…….20 2.2. otlarda son, “egalik qo‘shimchalari” va kelishik qo‘shimchalari bilan qo‘llanilishini o‘rganish usuli…….…27 xulosa ……………………34 foydalanilgan adabiyotlar………………..35 kirish kurs ishining dolzarbligi. kurs ishida otning grammatik kategoriyalari va ularning taʼlim bosqichlari darsliklarida oʻrganish boshlangich sinflarda, yuqori sinflarda, oliy taʼlim muassasalarida tizimli tashkil etilgan jarayon boʻlib bunda oʻquvchi va talabalarning otning o'rgashining darajasini osondan murakkabga qarab yoʻnaltirilgan, kengroq qilib tushuntirilganda, ot soʻz turkumining grammatik kategoriyalari va boshqa soʻz turkumlari bilan aloqalari ularning oʻrganish usullari va bir qator masalalar bayoni …

2 / 34

ining nazariy va amaliy natijalaridan maktab, akademik litsey, institutlardagi ona tili darslarida foydalanish mumkin. mustaqil ish yoki taqdimotlar tayyorlashda mazkur kurs ishi qo‘shimcha ma’lumot vazifasini o‘taydi. kurs ishining tarkibi va hajmi. kurs ishi kirish, ikki bob, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati va ilovadan iborat. i.bob. boshlang‘ich sinflarda ot so‘z turkkumini o‘rganish 1.1 otning ma’nolari va grammatik belgilari va kelishik qo‘shimchalarini o‘rganish ,,ot“ mavzusini o'rganish tizimi maqsadga yo'naltirilgan jarayon bo'lib, bunda shu so'z turkumining umumlashtirilgan ma’nosi va grammatik belgilari aniq izchillikda, bir-biri bilan ilmiy asoslangan bog'liqlikda o'rganiladi, shuningdek, otdan nutqda to'g'ri foydalanish va to'g'ri yozish malakasini shakllantirish maqsadida bajariladigan mashqlar asta murakkablashtira boriladi. til hodisasi sifatida otning xususiyatlari, uni o'rganish vazifalari, o'quvchilaming yosh xususiyatlarini hisobga olgan holda, har bir sinf uchun material hajmi, ulami o'rganish izchilligi belgilangan. boshlang'ich sinflarda otni o'rganish vazifalari quyidagilar: 1) ,,ot“ haqidagi grammatik tushunchani shakllantirish; 2) kim? so'rog'iga javob bo'lgan (shaxs bildirgan) otlardan nima? so'rog'iga javob bo'lgan (narsa, …

3 / 34

alohida emas, balki bir-biri bilan o'zaro bog'liq holda hal etiladi. shu bilan birga, ,,ot“ mavzusini o'rganishning muayyan bosqichida bajarish lozim bo'lgan bir vazifani hal qilishga ko'proq ahamiyat beriladi. masalan, 1 —2-sinflarda so'z turkumi sifatida otning belgilari (nimani bildirishi, so'roqlari) o'rganiladi, 3-sinfda esa otga atama beriladi, birlik va ko'plikda qo'llanishini o'zlashtirishga ahamiyat beriladi. 4-sinfda otning egalik qo'shimchalari bilan qo'llanishi, kelishiklar bilan turlanishi va kelishik qo'shimchalarining yozilishini o'rganishga e’tibor qaratiladi. o'quvchilaming nutqi va tafakkurini o'stirish vazifasi esa mavzuni o'rganishning barcha bosqichlarida hal qilinadi. grammatik materialni o'rganish va orfografik malaka hosil qilishning butun jarayoni o'quvchilar lug'atini boyitishga, bog'lanishli nutq malakalari va fikrlash qobiliyatlarini o'stirishga qaratiladi. so'z turkumi sifatida ot muayyan leksik ma’nolari va grammatik belgilari bilan ajralib turadi. barcha otlarning umumiy leksik ma’nosi shaxs va narsani ifodalash hisoblanadi. ot jonli mavjudotlar (kishi, qush, hayvon, asalari), yer va osmonga oid narsalar (quyosh, yulduz, daryo, tog‘), o'simliklar (paxta, beda, gul), voqealar (yig‘in, majlis), tabiat hodisalari …

4 / 34

bu bosqichda o'quvchilar shaxs-narsalarni va ularning nomi bo'lgan so'zlarni farqlashga o'rganadilar, so'zning leksik ma’nosiga e’tibor ko'proq qaratiladi, ma’nolarini hisobga olgan holda so'zlar (qushlar, meva va sabzavotlar, kiyimlar va hokazolarni bildirgan otlar)ni guruhlash ko'nikmasi shakllantiriladi. so'zlarni leksik ma’nosi asosida guruhlash mashqlari otlarni taqqoslash, o'xshash tomonlarini aniqlash, umumlashtirish ko'nikmasini o'stiradi. shunga qaramay, grammatik tushunchani shakllantirish uchun o'quvchilar so'zning aniq ma’nosini yetarli bilmaydilar, so'zning leksik ma’nosini bilish bilan birgalikda uning grammatik belgilarini ham o'zlashtirish zarur. keyingi bosqichda otning leksik ma’nolari va grammatik belgilari ustida maxsus ishlanadi (kim?'yoki nima? so'rog'iga javob bo'lishi, shaxs, narsani bildirishi tushuntiriladi). o'quvchilar kim? so'rog'iga javob bo'lgan otlarni nima? so'rog'iga javob bo'lgan otlardan farqlashni, ularni so'roq berish bilan ajratishni o'rganadilar, o'quvchilarda mavhum grammatik tafakkur o‘sa boradi, ularda atoqli otlarni bosh harf bilan yozish ko'nikmasi shakllana boradi. 2-sinfda otlarning leksik ma’nosi, atoqli va turdosh otlar (atamasiz) haqidagi bilim chuqurlashtiriladi. ,,ot“ tushunchasini shakllantirish uchun shu so'z turkumiga kiradigan otlarni asosiy leksik guruhlarga …

5 / 34

qo‘rqinch, tayanch kabi) otlar bilan tanishtirish talab etilmaydi. ammo matnda uchrasa va o'quvchilar qiziqib so'rasalar, otning bolalar o'rgangan belgilari asosida (nima?so'rog'iga javob bo'lishi, shaxs yoki narsa nomini bildirishi) tushuntiriladi. o'quvchilar matndagi otlarni tushirib qoldirib o‘qiganda, matn mazmunini tushunib bo'lmasligini anglaydilar. xulosa chiqariladi: ot atrofimizni o'rab olgan shaxs va narsalarning nomi, bu so'zlarsiz bir-birimizga o'z fikrimizni tushuntira olmaymiz. otlarning birlik va ko'plikda qo'llanishi. 3-sinfda „otlar, ya’ni otlarning birlik va ko'plikda qo'llanishi" ustida ishlash jarayonida o'quvchilarda: 1) birlik va ko'plikda qo'llangan otlarning ma’nosi va qo'shimcha orqali farqlash, 2) birlikdagi oldan ko'plik shaklidagi va, aksincha, ko'plikdagi otdan birlik sondagi ot hosil qilish, 3) gapda so'zlaming bog'lanishini hisobga olgan holda, otlardan nutqda to'g'ri foydalana olish ko'nikmalari shakllantiriladi. otlarning birlik va ko'plikda qo'llanishi taqqoslash usulidan foydalanib tushuntiriladi. buning uchun bir predmetni va shunday bir necha predmetni bildirgan otlar taqqoslanadi: daftar — daftarlar, qalam — qalamlar, nok — noklar kabi. suhbat asosida daftar so'zi nechta (bitta) …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "otning grammatik kategoriyalari va ularning ta'lim bosqichlari darsliklarda berilishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ otning grammatik kategoriyalari va ularning taʼlim bosqichlari darsliklarida berilishi kirish…………………….5 i.bob. boshlang‘ich sinflarda ot so‘z turkumini o‘rganish 1.1 otning ma’nolari va grammatik belgilari va kelishik qo‘shimchalarini o‘rganish………………6 ii.bob. otning grammatik kategoriyalari. 2.1 otning ma’no guruhlari. otlar ma’no jihatdan bo‘linishi…….20 2.2. otlarda son, “egalik...

This file contains 34 pages in DOCX format (58.4 KB). To download "otning grammatik kategoriyalari va ularning ta'lim bosqichlari darsliklarda berilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: otning grammatik kategoriyalari… DOCX 34 pages Free download Telegram