углеводородлар ва уларнинг турлари

PPT 42 стр. 335,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 42
powerpoint presentation мавзу: углеводородлар углеводородлар деб углерод ва водороддан ташкил топган органик бирикмаларга айтилади. углерод-углерод орасидаги боғланишнинг характери ва углерод билан водородлар миқдорий нисбатига қараб улар тўйинган ва тўйинмаган углеводородларга бўлинади. тўйинган углеводородлар – алканлар сnh2n+2 - умумий формуласи тўйинмаган углеводородлар алкенлар алкинлар алкадиенлар сnh2n, сnh2n-2 маъруза режаси алканлар, уларнинг номланиши ва изомерияси алканларнинг олиниш усуллари кимёвий хоссалари алканларнинг ишлатилиши айрим вакиллари. алканлар - тўйинган углеводородлар деб углерод қўшни углерод атомлари билан боғланишга ўзининг фақат бир валентлигини сарфлаб, қолганлари водород атомлари билан боғланган бирикмаларга айтилади. углероднинг ҳамма атомлари sp3-гибридланган ҳолатда бўлади. сnh2n+2 умумий формулага мувофиқ келадиган барча органик моддалар алканлар дейилади. бу ерда n = 1, 2, 3, 4 ... бутун сонларни қабул қилади. гомологик қатор – битта умумий формулага мувофиқ келадиган органик моддалар қаторига гомологик қатор дейилади ва улар бир-бирига гомолог ҳисобланади. сн4 – метан сн4 с2н6 – этан сн3 – сн3 с3н8 – пропан сн3 – сн2 – …
2 / 42
лерод атомлари сони изомерлар сони тўйинган углеводородлардаги углерод атомлари сони изомерлар сони 1-3 1 8 18 4 2 9 35 5 3 10 75 6 5 15 4347 7 9 30 4111846763 номенклатура органик бирималарни номлаш – номенклатура деб аталади органик кимёда уч хил – 1. эмперик (тарихий, тасодифий); 2. рационал; 3. систематик номенклатуралардан фойдаланилади. i. эмпирик (тарихий, тасодифий) номенклатура органик бирималарни табиий бирикмалардан нималарда учраши, (лимон кислотаси, вино спирт, сирка кислотаси, ёғоч спирти ва х.к.) асос қилиб олинган. кўпчилик ҳолларда бу номлар тасодифий бўлиб, хеч қандай маънога эга бўлмаслиги ҳам мумкин (метан, этан, ацетон ва х.к.). рациональ номенклатура органик бирикмаларни бу номенклатура бўйича номлаганда ҳар бир синф бирикмаларининг биринчи (альдегид ва кислоталарда иккинчи) вакили асос қилиб олинади. қолганлари эса бу биринчи вакилининг ҳосиласи деб қаралади. тўйинган углеводородларнинг биринчи вакили метан бўлганлиги учун қолганлари унинг ҳосиласи деб қаралади. масалан: систематик номенклатура бу номенклатуранинг асосий принциплари 1892 йилда женевада кимёгарлар съездида …
3 / 42
тўйинган углеводородларни со ва водороддан, нефтни крекинлаб, тўйинмаган углеводородларга водород бириктириб олиш мумкин. катализатор сифатида сuo, cr2o3 ва бошқалар ишлатилганда водородни бирикиш жараёни босим остида олиб борилади алканларни лаборатория шароитида олишнинг бир неча усуллари ишлаб чиқилган. галоген алканларни водород билан каталитик қайтариб олиш. бунда водород pd, pt, ёки ni металлари юзасида ютилиб қўзғалган (фаол) ҳолатга ўтади. йодли ҳосилаларини водород йодид билан қайтариб ҳам олиш мумкин: карбон кислоталарнинг натрийли ёки калийли тузларини ўювчи ишқорлар билан қиздириш орқали ҳам олиш мумкин (кольбе реакцияси): бу реакция декарбоксиллаш реакцияси дейилади немис олими вюрц кашф этган усул. галогенли ҳосилалар (галоид алкиллар)га натрий металли таъсир эттириш. ҳар хил тузилишга эга бўлган галоид алкиллар вюрц реакциясига киритилса, уч хил алканларнинг аралашмаси ҳосил бўлади. вюрц реакцияси механизмини рус олими п.п. шаригин ўрганган. реакция икки босқичда боради: натрий металли ўрнига литий, рух, магний каби металлардан ҳам фойдаланиш мумкин. алканлар металл карбидларига сув таъсир эттириб, карбон кислоталар ва уларнинг тузлари …
4 / 42
анлар кимёвий жиҳатдан деярли инерт бўлиб, тегишли шароит яратилганда парчаланиш ва алмашиниш реакцияларига киришди. оддий шароитда алканларга конц. менерал кислота ва оксидловчилар таъсир этмайди (hno3, h2so4, kmno4). алканларга кимёвий инерт бўлгани учун парафинлар дейилади. парафин – грек тилидан олинган бўлиб, хоссагаларидан махрум маъносини беради. галогенлаш реакциялари. реакцияни катализаторлар (олтингугурт, йод, мис, қалай, сурьма хлорлари иштирокида паст ҳароратда ҳам ўтказиш мумкин. реакция фтор билан портлаш (айрим ҳолларда хлор билан ҳам) орқали содир бўлади ёруғлик таъсирида (фото кимёвий) хлорлаш реакцияси радикал занжирли механизм билан боришини н.н. семенов метанни хлорлаш реакцияси механизми билан тушунтириб берган: бромлаш реакцияси хлорлашга қараганда осон ва мақсадга мувофиқ йўналишда боради. алканларни катализаторлар – льюисни протонсиз кислоталари (аlсl3, feсl3, znсl2 ва х.к.) иштирокида хлорлаш занжирли ион механизми бўйича содир бўлади: алканларнинг галогенли (айниқса, фторли ва хлорли) ҳосилалари арзон саноат маҳсулотлари – эритувчилар, органик синтез учун хом ашёлар ва бошқалар сифатида ишлатилади. сулфохлорлаш ва сулфооксидлаш. алифатик сулфокислоталарнинг аҳамияти катта. булар …
5 / 42
ади. алканларни оксидлаш вақтида оралиқ маҳсулот сифатида гидропероксидлар ҳосил бўлади. улар юқори ҳароратда оксидланаётган алканлар билан турли кислородли бирикмалар ҳосил қилади. махсулот углеводород радикали тузилишига боғлиқ бирламчи иккиламчи учламчи алканларнинг парчаланиши. молекуляр массаси ортиб бориши билан парчаланиш ҳарорати пасайиб боради. парчаланиш жараёни механизми мураккаб бўлиб, у қуйидаги босқичлар орқали ўтади ва ҳосил бўлган оралиқ маҳсулот турли ўзгаришларга учраши мумкин радикалларни бирикиши: қайта гуруҳланиш (диспропорцияланиш): метан сув буғи билан 9000с, юқори босимда (200 – 500 атм катализатор никель-хром) парчаланиб, синтез газ ҳосил бўлади: со билан н2 аралашмасидан метил спирти, сирка кислотаси, чумоли альдегиди ва алканлар олинади. ишлатилиши алканлар арзон саноат хом ашёси. метан – ёқилғи. этан, пропан, бутан ва пентан – саноатда этилен ва диен углеводородларини олишда ишлатилади. суюқ углеводородлар – мотор ёқилғиси изооктан (2,2,4-триметилпентан) – октан сони 100 га тенг. катта молекуляр массага эга бўлган алканлар техникада дизел ёқилғиси, сурков мойлари сифатида ишлатилади. h –c –h h h h –c …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 42 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "углеводородлар ва уларнинг турлари"

powerpoint presentation мавзу: углеводородлар углеводородлар деб углерод ва водороддан ташкил топган органик бирикмаларга айтилади. углерод-углерод орасидаги боғланишнинг характери ва углерод билан водородлар миқдорий нисбатига қараб улар тўйинган ва тўйинмаган углеводородларга бўлинади. тўйинган углеводородлар – алканлар сnh2n+2 - умумий формуласи тўйинмаган углеводородлар алкенлар алкинлар алкадиенлар сnh2n, сnh2n-2 маъруза режаси алканлар, уларнинг номланиши ва изомерияси алканларнинг олиниш усуллари кимёвий хоссалари алканларнинг ишлатилиши айрим вакиллари. алканлар - тўйинган углеводородлар деб углерод қўшни углерод атомлари билан боғланишга ўзининг фақат бир валентлигини сарфлаб, қолганлари водород атомлари билан боғланган бирикмаларга айтилади. углероднинг ҳамма атомлари sp3-гибридл...

Этот файл содержит 42 стр. в формате PPT (335,0 КБ). Чтобы скачать "углеводородлар ва уларнинг турлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: углеводородлар ва уларнинг турл… PPT 42 стр. Бесплатная загрузка Telegram